ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಎರಡು ಮುಹೂರ್ತ ಮೊದಲು ಶುರುವಾಗುವ ಮುಹೂರ್ತವೇ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತ. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ತೊಂಬತ್ತಾರು ನಿಮಿಷ ಮೊದಲಿನಿಂದ ನಲವತ್ತೆಂಟು ನಿಮಿಷ ಮೊದಲಿನವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸುಮಾರು 4:45 ರಿಂದ 5:33.
ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇಂಥ ಮುಹೂರ್ತಗಳು ಎರಡು, ರಾತ್ರಿಯ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯದು ಮತ್ತು ಹದಿನೈದನೆಯದು, ಮತ್ತು ಈ ಪದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪಂಚಾಂಗಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು ಅಚ್ಚು ಹಾಕುತ್ತವೆ; ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಳ್ವಿಕೆಯದು ಅದೇ.
ಯಾವುದಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ
ಈ ಅವಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳು ಅಪರೂಪವೆನ್ನುವಷ್ಟು ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ. ಏಳುವುದಕ್ಕೆ, ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ, ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಗೆ, ಜಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಏಳಬೇಕೆನ್ನುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಹಲವು ಯೋಗಗ್ರಂಥಗಳು ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಇದೇ ಹೊತ್ತನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಕೊಡುವ ಕಾರಣ ಇಷ್ಟು: ಬೆಳಗಿನ ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಕದಡಿರುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತಲೂ ನಿಶ್ಶಬ್ದ, ಗಾಳಿ ತಂಪು, ಹೊಟ್ಟೆ ಖಾಲಿ, ಮತ್ತು ಗಮನದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೂ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಏನೇ ಅಂದುಕೊಂಡರೂ, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ಆ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ.
ನಿಜಕ್ಕೂ ತಿಳಿದಿರುವುದೇನು
ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ನೋಡಬೇಕಾದದ್ದು ಇಷ್ಟು: ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಏಳುವ ಹೊತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ, ಬೆಳಗಿನ ಬೆಳಕು ದೇಹದ ದೈನಂದಿನ ಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಏಳುವ ಹಿಂದಿನ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಟಿಸಾಲ್ ಏರಿ ಎಚ್ಚರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಧಾರವಿದೆ. ಆದರೆ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮೀರಿ ಇದೇ ಅವಧಿ ವಿಶೇಷ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಆಧಾರವೂ ಇಲ್ಲ; ಮತ್ತು 4:45 ಕ್ಕೆ ಏಳುವುದರ ಲಾಭ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೇಗ ಮಲಗಿದ್ದರ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತಿದೆ. ಆರು ಗಂಟೆಯ ನಿದ್ರೆಯ ಮೇಲೆ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಏಳುವುದನ್ನು ಗ್ರಂಥಗಳು ಹೇಳಿಲ್ಲ; ಬೇಗ ಮಲಗುವುದನ್ನೂ ಅವೇ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ.
ಇದನ್ನು ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಎಣಿಸುವುದರಿಂದ ಇದು ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಊರಿಂದ ಊರಿಗೆ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಡುವೆ ಅದು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಏನಲ್ಲವೆಂದರೆ, ಗಡಿಯಾರದ ನಿಶ್ಚಿತ ಹೊತ್ತಲ್ಲ.
Brahma Muhurta is the muhurta that begins two muhurtas before sunrise, which in practice means it runs from about ninety-six minutes before sunrise to about forty-eight minutes before. In Udupi in September that is roughly 4:45 to 5:33.
Strictly there are two such muhurtas, the fourteenth and fifteenth of the night, and the term is sometimes used for both. Almanacs generally print the first of the two, which is the one governed by Brahma.
What it is prescribed for
The classical texts are unusually consistent about this period. It is prescribed for waking, for bathing, for sandhya, for japa and for study. The Ayurvedic texts recommend rising in Brahma Muhurta for the preservation of health, and several yoga texts set it as the time for practice.
The reasoning given is that the mind is least disturbed before dawn: there is quiet, the air is cool, the stomach is empty and nothing has yet made a claim on attention. Whatever one makes of the metaphysics, that description of the hour before dawn is hard to argue with.
What is actually known
Worth separating from the tradition: there is reasonable evidence that consistent sleep and wake times matter for health, that morning light exposure helps set the circadian rhythm, and that cortisol rises in the hours before waking in a way that supports alertness. There is no evidence that this particular window is special beyond its relation to sunrise, and the benefit of rising at 4:45 depends entirely on having gone to bed early enough. Rising in Brahma Muhurta on six hours of sleep is not what the texts had in mind; they also prescribe an early night.
Because the period is reckoned from sunrise, it moves through the year and differs by town. In Udupi it shifts by about half an hour between June and December. The one thing it is not is a fixed clock time.