ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ವಿಷಯಾ ವಿನಿವರ್ತಂತೇ ನಿರಾಹಾರಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ।
ರಸವರ್ಜಂ ರಸೋಽಪ್ಯಸ್ಯ ಪರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿವರ್ತತೇ ॥ 59 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः।
रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते ॥ 59 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ|
rasavarjaṃ raso’pyasya paraṃ dṛṣṭvā nivartate || 59 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ವಿಷಯಾಃ (विषयाः, viṣayāḥ) = ವಿಷಯಗಳು (the objects)
- ವಿನಿವರ್ತಂತೇ (विनिवर्तन्ते, vinivartante) = ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತವೆ (turn away)
- ನಿರಾಹಾರಸ್ಯ (निराहारस्य, nirāhārasya) = ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದವನಿಗೆ (from one who does not take them in)
- ದೇಹಿನಃ (देहिनः, dehinaḥ) = ದೇಹಿಗೆ (from the embodied one)
- ರಸವರ್ಜಮ್ (रसवर्जम्, rasavarjam) = ರುಚಿಯನ್ನು, ಒಳಗಿನ ಹಂಬಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು (except the taste, the lingering relish)
- ರಸಃ ಅಪಿ (रसः अपि, rasaḥ api) = ಆ ಹಂಬಲವೂ (even that relish)
- ಅಸ್ಯ (अस्य, asya) = ಇವನಿಗೆ (of this one)
- ಪರಮ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ (परम् दृष्ट्वा, param dṛṣṭvā) = ಪರವನ್ನು ಕಂಡ ಮೇಲೆ (on seeing the Supreme)
- ನಿವರ್ತತೇ (निवर्तते, nivartate) = ಹೋಗುತ್ತದೆ (falls away)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದವನಿಗೆ ಅವು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಒಳಗಿನ ಹಂಬಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಪರವನ್ನು ಕಂಡ ಮೇಲೆ ಇವನಿಗೆ ಆ ಹಂಬಲವೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
For one who does not take them in, the objects turn away, but the relish lingers. On seeing the Supreme, even that relish falls away.
ಶ್ಲೋಕ 2.59ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 2.59
ರಸ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನ್ನೂ ಆಚಾರ್ಯರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ರಸ ಎಂದರೆ ರಾಗ, ಒಳಗಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಒಲವು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ‘ರಸಿಕ’, ‘ರಸಜ್ಞ’ ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
The word rasa carries two senses, and the acharyas use both. Shankaracharya makes clear that rasa here means raga, the fine inward liking, and cites the words rasika and rasajna as support.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಎರಡು ಪಾಠಗಳನ್ನೂ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು: ನಿರಾಹಾರ ಎಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸದವನು. ಎರಡು: ನಿರಾಹಾರ ಎಂದರೆ ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿರುವವನು, ಮತ್ತು ಆಗ ‘ರಸವರ್ಜಂ’ ಎಂದರೆ ರುಚಿಯ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಮಾತ್ರ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು.
Sridhara Swami offers both readings. One: nirahara means one who does not take in objects through the senses. Two: nirahara means one who is fasting, and then rasavarjam means that the wish for taste alone does not go.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಎರಡನೆಯ ಓದಿಗೆ ಭಾಗವತದ ಸಾಲನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ನಿರಾಹಾರರಾದ ಮನೀಷಿಗಳು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಬೇಗ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ, ರಸನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ರುಚಿಯ ಎದುರು ಇನ್ನೂ ಬಲಿಯುತ್ತದೆ.
Madhvacharya supports this second reading with a line of the Bhagavata: the wise, by fasting, quickly conquer the senses, except the tongue, which only grows stronger in the presence of taste.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬಲವಂತದ ದೂರವಿರುವಿಕೆ ನಡತೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಹಂಬಲವನ್ನಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬೇಕೆನಿಸುವುದು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.
Forced avoidance changes behaviour, not longing. With no sweets in the house we do not eat them, but the wanting does not stop.
ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಕೇವಲ ನಿರ್ಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿದ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾವಣೆ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಬೇರೊಂದು ತೃಪ್ತಿ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ತುಂಬಬೇಕು. ಆಹಾರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಹಿತಕರವಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಆ ಬಗ್ಗೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
That is why plans built on restriction alone do not last. For a change to hold, some other contentment has to fill the place. In matters of food, harsh restriction does no good, and it is worth taking a doctor’s advice about it.