ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಮಿಂದ್ರಿಯಾಣ್ಯಾದೌ ನಿಯಮ್ಯ ಭರತರ್ಷಭ।
ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಪ್ರಜಹಿ ಹ್ಯೇನಂ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನನಾಶನಮ್ ॥ 41 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ।
पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥ 41 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
tasmāttvamindriyāṇyādau niyamya bharatarṣabha|
pāpmānaṃ prajahi hyenaṃ jñānavijñānanāśanam || 41 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ವಮ್ (तस्मात् त्वम्, tasmāt tvam) = ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು (therefore you)
- ಇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ಆದೌ ನಿಯಮ್ಯ (इन्द्रियाणि आदौ नियम्य, indriyāṇi ādau niyamya) = ಮೊದಲು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ (first restraining the senses)
- ಭರತರ್ಷಭ (भरतर्षभ, bharatarṣabha) = ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ (O best of the Bharatas)
- ಪಾಪ್ಮಾನಮ್ (पाप्मानम्, pāpmānam) = ಪಾಪರೂಪವಾದ ಇದನ್ನು (this sinful thing)
- ಪ್ರಜಹಿ (प्रजहि, prajahi) = ಕೊಂದುಬಿಡು (slay)
- ಹಿ ಏನಮ್ (हि एनम्, hi enam) = ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದನ್ನು (this very one)
- ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನನಾಶನಮ್ (ज्ञानविज्ञाननाशनम्, jñānavijñānanāśanam) = ಜ್ಞಾನ ವಿಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ (the destroyer of knowledge and realisation)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆದ್ದರಿಂದ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮೊದಲು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಜ್ಞಾನ ವಿಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಈ ಪಾಪರೂಪವಾದುದನ್ನು ಕೊಂದುಬಿಡು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Therefore, best of the Bharatas, first restrain the senses and slay this sinful thing, the destroyer of knowledge and realisation.
ಶ್ಲೋಕ 3.41ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 3.41
ಕ್ರಮ ಮುಖ್ಯ. ‘ಆದೌ’, ಅಂದರೆ ಮೊದಲು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸು. ಆಮೇಲೆ ಕಾಮವನ್ನು ಕೊಲ್ಲು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಮೊದಲು’ ಎಂದರೆ ‘ಮರುಳಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ’ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
The order matters. First, adau, restrain the senses. Then slay desire. Sridhara Swami makes ‘first’ precise: before the deluding begins.
ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಜೋಡಿಗೆ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಕೊಡುವ ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟ: ಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದಲೂ ಆಚಾರ್ಯರಿಂದಲೂ ಬಂದ ಆತ್ಮಾದಿಗಳ ಅರಿವು, ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಅದರ ವಿಶೇಷವಾದ ಅನುಭವ.
Shankara’s sense of the pair knowledge and realisation is clear: knowledge is the understanding of the self and the rest as it comes from scripture and from a teacher, and realisation is the particular experience of it.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಎರಡು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಆತ್ಮದ ಬಗೆಗಿನದು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದದ್ದು, ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ಆಚಾರ್ಯರ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಬಂದದ್ದು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ನಿದಿಧ್ಯಾಸನದಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ಅವರು ‘ಧೀರನು ಅವನನ್ನೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಿಳಿದು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ’ ಎಂಬ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
Sridhara Swami offers two possibilities. Either knowledge is of the self and realisation is what scripture gives, or knowledge is what the teaching of scripture and teacher gives and realisation is what comes of deep and repeated dwelling on it. For the second he cites the shruti that the steady one should know him particularly and make him his own awareness.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಇಡೀ ಅಧ್ಯಾಯದ ವಾದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಎಲ್ಲಿ? ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವೇ ಆಗಿರುವ ಕರ್ಮಯೋಗದಲ್ಲಿ. ಅಂದರೆ ಮೋಕ್ಷದ ಉಪಾಯದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೇ ಕರ್ಮಯೋಗ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಲುವು.
Ramanuja ties this verse to the chapter’s argument. Where are the senses to be restrained? In karma yoga, which is itself the activity of the senses. So karma yoga stands at the very first step of the means to liberation.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ಮೊದಲು’ ಎಂಬ ಪದ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯ. ಒಳಗಿನ ಬಯಕೆಯ ಜೊತೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಹೊರಗಿನ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಸುಲಭ.
The word ‘first’ is the most important here. Fighting the desire head on once it is inside is hard. Closing the outer doors is easy.
ರಾತ್ರಿ ಫೋನನ್ನು ಬೇರೆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು, ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ತರಬೇಕೆಂಬ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲೇ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಇವು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಗಳು. ಆದರೆ ಇವು ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
Leaving the phone in another room at night, writing the shopping list before setting out rather than in the shop: these are small acts. They work better than willpower does.