ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ನ ಹಿ ಕಶ್ಚಿತ್ಕ್ಷಣಮಪಿ ಜಾತು ತಿಷ್ಠತ್ಯಕರ್ಮಕೃತ್।
ಕಾರ್ಯತೇ ಹ್ಯವಶಃ ಕರ್ಮ ಸರ್ವಃ ಪ್ರಕೃತಿಜೈರ್ಗುಣೈಃ ॥ 5 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत्।
कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥ 5 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt|
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ || 5 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ನ ಹಿ (न हि, na hi) = ನಿಜಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲ (indeed not)
- ಕಶ್ಚಿತ್ (कश्चित्, kaścit) = ಯಾರೂ (anyone)
- ಕ್ಷಣಮ್ ಅಪಿ (क्षणम् अपि, kṣaṇam api) = ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ (even for a moment)
- ಜಾತು (जातु, jātu) = ಎಂದಿಗೂ (ever)
- ತಿಷ್ಠತಿ ಅಕರ್ಮಕೃತ್ (तिष्ठति अकर्मकृत्, tiṣṭhati akarmakṛt) = ಕರ್ಮ ಮಾಡದೆ ಇರುತ್ತಾನೆ (remains without doing work)
- ಕಾರ್ಯತೇ (कार्यते, kāryate) = ಮಾಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ (is made to act)
- ಹಿ (हि, hi) = ಏಕೆಂದರೆ (for)
- ಅವಶಃ (अवशः, avaśaḥ) = ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿಲ್ಲದೆ (helplessly)
- ಕರ್ಮ (कर्म, karma) = ಕರ್ಮವನ್ನು (action)
- ಸರ್ವಃ (सर्वः, sarvaḥ) = ಎಲ್ಲರೂ (everyone)
- ಪ್ರಕೃತಿಜೈಃ ಗುಣೈಃ (प्रकृतिजैः गुणैः, prakṛtijaiḥ guṇaiḥ) = ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳಿಂದ (by the qualities born of nature)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾರೂ ಎಂದಿಗೂ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಕರ್ಮ ಮಾಡದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ವಶದಲ್ಲಿಲ್ಲದೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
No one ever remains even for a moment without doing work. Everyone is made to act, helplessly, by the qualities born of nature.
ಶ್ಲೋಕ 3.5ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 3.5
ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ಮಾತಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾರಣ ಬರುತ್ತದೆ. ಕರ್ಮದ ಸಂನ್ಯಾಸ ಎಂದರೆ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಮಾತ್ರ, ಕರ್ಮವನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
Here comes the reason behind the previous verse. Sridhara Swami frames it: renunciation of actions can only mean not being attached to them, not stopping them, because stopping them is simply not possible.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ‘ಎಲ್ಲರೂ’ ಎಂದರೆ ಅಜ್ಞರೆಲ್ಲರೂ ಎಂಬುದು ವಾಕ್ಯಶೇಷ. ಮುಂದೆ ‘ಗುಣಗಳಿಂದ ಯಾರು ಕದಲುವುದಿಲ್ಲವೋ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ, ಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಗುಣಗಳು ಅಲುಗಾಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ಮಯೋಗ ಅಜ್ಞರಿಗೇ ಹೊರತು ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಲುವು.
Shankara reads a word into the sentence here. ‘Everyone’ means every ignorant person; that is the unstated remainder. Since a later verse speaks of one who is not shaken by the qualities, the knower is not moved by them, and therefore, he holds, karma yoga belongs to the ignorant and not to the knower.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಅದೇ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಬೇರೆ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ‘ನಾನೇನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಕೊಂಡವನನ್ನೂ, ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೆಳೆದ ಸತ್ತ್ವ ರಜಸ್ಸು ತಮಸ್ಸುಗಳು ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಕರ್ಮಯೋಗದಿಂದ ಹಳೆಯ ಪಾಪದ ರಾಶಿಯನ್ನು ಕಳೆದು, ಗುಣಗಳನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ತಂದು, ನಿರ್ಮಲವಾದ ಅಂತಃಕರಣದಿಂದ ಜ್ಞಾನಯೋಗವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja draws the opposite conclusion from the same verse. Even the man who has resolved that he is doing nothing is pushed towards the work that suits him by sattva, rajas and tamas, grown strong in accordance with his past deeds. So the heap of old wrongdoing must first be worn away by karma yoga, the qualities brought under control, and the yoga of knowledge accomplished with a cleansed inner instrument.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನದು: ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
Madhva’s note is a single line: actions cannot be given up in every respect.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಏನೂ ಮಾಡದಿರುವುದೂ ಒಂದು ಮಾಡುವಿಕೆ. ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದು ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಲ್ಲ, ಅದೂ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರವೇ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಫಲ ಇದೆ.
Doing nothing is also a doing. Postponing a decision is not standing outside it. It is a decision too, and it has its own consequences.
ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿದಿನದ ಸತ್ಯ. ‘ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾದು ನೋಡೋಣ’ ಎಂಬುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸರಿಯಾದ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಆಯ್ಕೆ. ಆದರೆ ಅದು ಆಯ್ಕೆಯೇ ಹೊರತು ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.
In treatment this is a daily truth. ‘Let us wait and watch’ is sometimes exactly the right and careful choice. But it must be remembered that it is a choice, not a way of escaping one.