ರೋಗಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಔಷಧ ಯಾವಾಗಲೂ ರುಚಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳುವ ಮಾತೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಿವಿಗೆ ಕಹಿಯಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಯಾ ವರ್ಗದ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಮಹಾತ್ಮರ ಮಾತನ್ನು ಅದೇ ಔಷಧಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅನವರತಪರೋಪಕರಣವ್ಯಗ್ರೀಭವದಮಲಚೇತಸಾಂ ಮಹತಾಮ್
ಆಪಾತಕಾಟುಕಾನಿ ಸ್ಫುರಂತಿ ವಚನಾನಿ ಭೇಷಜಾನೀವ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अनवरतपरोपकरणव्यग्रीभवदमलचेतसां महताम्
आपातकाटुकानि स्फुरन्ति वचनानि भेषजानीव
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
anavarataparopakaraṇavyagrībhavadamalacetasāṃ mahatām
āpātakāṭukāni sphuranti vacanāni bheṣajānīva
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅನವರತಪರೋಪಕರಣ (अनवरतपरोपकरण, anavarataparopakaraṇa) = ಎಡೆಬಿಡದ ಪರೋಪಕಾರದಲ್ಲಿ (in unceasing helping of others)
- ವ್ಯಗ್ರೀಭವದಮಲ (व्यग्रीभवदमल, vyagrībhavadamala) = ತೊಡಗಿರುವ ನಿರ್ಮಲವಾದ (busily engaged and pure)
- ಚೇತಸಾಂ (चेतसां, cetasāṃ) = ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರ (whose minds)
- ಮಹತಾಮ್ (महताम्, mahatām) = ಮಹಾತ್ಮರ (of the great)
- ಆಪಾತಕಾಟುಕಾನಿ (आपातकाटुकानि, āpātakāṭukāni) = ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಹಿಯಾದ (bitter at first touch)
- ಸ್ಫುರಂತಿ (स्फुरन्ति, sphuranti) = ತೋರುತ್ತವೆ (appear)
- ವಚನಾನಿ (वचनानि, vacanāni) = ಮಾತುಗಳು (words)
- ಭೇಷಜಾನೀವ (भेषजानीव, bheṣajānīva) = ಔಷಧಗಳಂತೆ (like medicines)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಎಡೆಬಿಡದೆ ಇತರರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ನಿರ್ಮಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಹಾತ್ಮರ ಮಾತುಗಳು ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಹಿಯಾಗಿ ತೋರುತ್ತವೆ, ಔಷಧಗಳಂತೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The words of the great, whose pure minds are busy without pause in helping others, seem bitter at first touch, like medicines.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಆಪಾತ ಎಂದರೆ ಮೊದಲ ತಾಕುವಿಕೆ. ಕಹಿ ಮೊದಲ ಕ್ಷಣದ್ದು ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಈ ಪದವೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
Apata means first impact. The word itself suggests that the bitterness belongs to the first moment only.
ಹೋಲಿಕೆಯ ಎರಡು ಕಡೆಯೂ ಒಂದೇ ಹಂತ ಇದೆ. ಔಷಧ ಕಹಿಯಾದರೂ ಗುಣ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಮಾತು ಕಹಿಯಾದರೂ ಹಿತ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಹಿಯಾದದ್ದೆಲ್ಲ ಔಷಧವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನೆನಪಿಡಬೇಕು.
Both sides of the comparison share one stage. Medicine heals though bitter, and words do good though bitter. But not everything bitter is medicine, and that too should be remembered.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 47. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 47. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಮದ್ಯ ಬಿಡಬೇಕು ಎಂದು ರೋಗಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವ ವೈದ್ಯ ಆ ಕ್ಷಣ ಪ್ರಿಯನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವರ್ಷದ ನಂತರ ಅದೇ ರೋಗಿ ಅವನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿರಬಹುದು.
A doctor who tells a patient plainly to give up drink is not liked at that moment. A year later the same patient may be grateful.
ಕಹಿ ಮಾತು ಹೇಳುವವರ ಉದ್ದೇಶ ಹಿತವೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಕೇಳುವವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನೋಡಬೇಕು.
Listeners should take a little time to judge whether the speaker of a bitter word means well.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ