ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ರುದ್ರಾಣಾಂ ಶಂಕರಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ವಿತ್ತೇಶೋ ಯಕ್ಷರಕ್ಷಸಾಮ್।
ವಸೂನಾಂ ಪಾವಕಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ಮೇರುಃ ಶಿಖರಿಣಾಮಹಮ್ ॥ 23 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम्।
वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ 23 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
rudrāṇāṃ śaṅkaraścāsmi vitteśo yakṣarakṣasām|
vasūnāṃ pāvakaścāsmi meruḥ śikhariṇāmaham || 23 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ರುದ್ರಾಣಾಂ ಶಂಕರಃ ಚ ಅಸ್ಮಿ (रुद्राणां शङ्करः च अस्मि, rudrāṇāṃ śaṅkaraḥ ca asmi) = ರುದ್ರರಲ್ಲಿ ನಾನು ಶಂಕರ (among the Rudras I am Shankara)
- ಯಕ್ಷರಕ್ಷಸಾಂ ವಿತ್ತೇಶಃ (यक्षरक्षसां वित्तेशः, yakṣarakṣasāṃ vitteśaḥ) = ಯಕ್ಷ ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಧನಪತಿ ಕುಬೇರ (among yakshas and rakshasas Kubera, lord of wealth)
- ವಸೂನಾಂ ಪಾವಕಃ ಚ ಅಸ್ಮಿ (वसूनां पावकः च अस्मि, vasūnāṃ pāvakaḥ ca asmi) = ವಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ (among the Vasus I am Agni, the purifier)
- ಶಿಖರಿಣಾಮ್ ಅಹಂ ಮೇರುಃ (शिखरिणाम् अहं मेरुः, śikhariṇām ahaṃ meruḥ) = ಶಿಖರಗಳುಳ್ಳ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಮೇರು (among the peaks I am Meru)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ರುದ್ರರಲ್ಲಿ ನಾನು ಶಂಕರ, ಯಕ್ಷ ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಧನಪತಿ ಕುಬೇರ. ವಸುಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಗ್ನಿ, ಶಿಖರಗಳುಳ್ಳ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Among the Rudras I am Shankara, among yakshas and rakshasas Kubera, the lord of wealth. Among the Vasus I am Agni, and among the peaks I am Meru.
ಶ್ಲೋಕ 10.23ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 10.23
‘ರುದ್ರಾಣಾಂ ಶಂಕರಶ್ಚಾಸ್ಮಿ’, ರುದ್ರರಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ನಾನು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು, ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರ ಗಣದಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಎಂದು ಸರಳವಾಗಿ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಿಲುವುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಈ ಪುಟ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
‘Rudranam shankaras chasmi’, among the Rudras I am Shankara. Shankara, Ramanuja and Sridhara Swami explain this simply as Shankara within the group of the eleven Rudras. The traditions hold different positions on the relation of Shiva and Vishnu. This page does not judge between them. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಯಕ್ಷರನ್ನೂ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳಿರುವುದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕಾರಣ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಕ್ರೌರ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಸ್ವಭಾವಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ. ಅವರ ಒಡೆಯ ಕುಬೇರ, ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವೈಶ್ರವಣ. ಎಂಟು ವಸುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾವಕ, ಅಂದರೆ ಅಗ್ನಿ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ‘ಶಿಖರಿಣಾಂ’ ಎಂದರೆ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳುಳ್ಳವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರು ಶ್ರೇಷ್ಠ.
Sridhara Swami gives the reason for naming yakshas and rakshasas together: the likeness of their natures, such as fierceness. Their lord is Kubera, called Vaishravana by Ramanuja. Among the eight Vasus comes Pavaka, that is, Agni. For Sridhara Swami ‘shikharinam’ means those with lofty peaks, and among them Meru is foremost.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಈ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಶಂಕರ, ಕುಬೇರ, ಅಗ್ನಿ, ಮೇರು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲೋಕಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ವಿಭೂತಿಯೋಗದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಎಲ್ಲಿ ಕಂಡರೂ ಅದು ಒಂದೇ ಮೂಲದ ಬೆಳಕು.
In this single verse Shankara, Kubera, Agni and Meru, the finest of different worlds, come together. To the eye of this chapter, excellence wherever it is seen is light from one source.
ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅನೇಕ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಾರಿಯ ಭಕ್ತರು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದಿಂದ ಬಾಳುವುದು ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
Many families among us worship both Shiva and Vishnu. Devotees of different paths living with mutual respect is in keeping with the spirit of this chapter.