ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಬೃಹತ್ಸಾಮ ತಥಾ ಸಾಮ್ನಾಂ ಗಾಯತ್ರೀ ಛಂದಸಾಮಹಮ್।
ಮಾಸಾನಾಂ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷೋಽಹಮೃತೂನಾಂ ಕುಸುಮಾಕರಃ ॥ 35 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम्।
मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥ 35 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
bṛhatsāma tathā sāmnāṃ gāyatrī chandasāmaham|
māsānāṃ mārgaśīrṣo’hamṛtūnāṃ kusumākaraḥ || 35 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸಾಮ್ನಾಂ ತಥಾ ಬೃಹತ್ಸಾಮ (साम्नां तथा बृहत्साम, sāmnāṃ tathā bṛhatsāma) = ಸಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ಸಾಮ (among Saman chants the Brihat Saman)
- ಛಂದಸಾಮ್ ಅಹಂ ಗಾಯತ್ರೀ (छन्दसाम् अहं गायत्री, chandasām ahaṃ gāyatrī) = ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಗಾಯತ್ರೀ (among metres I am the Gayatri)
- ಮಾಸಾನಾಂ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷಃ ಅಹಮ್ (मासानां मार्गशीर्षः अहम्, māsānāṃ mārgaśīrṣaḥ aham) = ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾರ್ಗಶಿರ (among months I am Margashirsha)
- ಋತೂನಾಂ ಕುಸುಮಾಕರಃ (ऋतूनां कुसुमाकरः, ṛtūnāṃ kusumākaraḥ) = ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಗಳ ಆಗರವಾದ ವಸಂತ (among seasons the flower-bearing spring)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಬೃಹತ್ಸಾಮ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರೀ. ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾರ್ಗಶಿರ, ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಗಳ ಆಗರವಾದ ವಸಂತ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Among Saman chants I am the Brihat Saman, among metres the Gayatri. Among months I am Margashirsha, among seasons the flower-bearing spring.
ಶ್ಲೋಕ 10.35ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 10.35
ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮವೇದ ಎಂದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಗಳಲ್ಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಬೃಹತ್ಸಾಮ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅದರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗೆ ಕಾರಣ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ‘ತ್ವಾಮಿದ್ಧಿ ಹವಾಮಹೇ’ ಎಂಬ ಋಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಡುವ ಈ ಸಾಮ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸರ್ವೇಶ್ವರನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಯತ್ರೀ ಏಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ? ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ಉಪನಯನದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜತ್ವವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ವೇದದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಮವನ್ನು ತಂದದ್ದೂ ಅದೇ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಗಾಯತ್ರೀ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಋಕ್ಕು.
Verse twenty-two said ‘among the Vedas the Sama Veda’. Here, among the chants themselves, comes the finest, the Brihat Saman. Sridhara Swami gives the reason for its excellence: sung on the verse ‘tvam iddhi havamahe’, this chant praises Indra as lord of all. Why is the Gayatri foremost? According to Sridhara Swami it confers the second birth at the sacred thread ceremony, and in the Vedic story it was the Gayatri that fetched the soma. For Shankara it is the verse in the Gayatri metre.
ಮಾರ್ಗಶಿರ ಏಕೆ? ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೆ ವರ್ಷ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತಿಂಗಳು, ಬೆಳೆ ಕೈಗೆ ಬರುವ ಹಿತವಾದ ಕಾಲ ಎಂಬ ವಿವರಣೆಗಳು ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ವಸಂತವನ್ನು ‘ಕುಸುಮಾಕರ’, ಹೂಗಳ ಗಣಿ, ಎಂದು ಕರೆದಿರುವುದರಲ್ಲೇ ಅದರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಇದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Why Margashirsha? The commentaries in our source give no reason and only name it. Explanations heard in the tradition say it was once the month that began the year, a pleasant season when the harvest comes in. Spring’s excellence lies in its very name ‘kusumakara’, the mine of flowers. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಸಂತ ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಮತ್ತು ಹೂಗಳ ಕಾಲ. ಯುಗಾದಿಯ ಬೇವು ಬೆಲ್ಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆ ಈ ಹೊಸತನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ.
Spring is the season of new shoots and flowers. Our tradition celebrates this newness with the neem and jaggery of Ugadi.
ಋತು ಬದಲಾದಂತೆ ದೇಹಕ್ಕೂ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಬೇಕು. ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಪರಾಗದಿಂದ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅಲರ್ಜಿ, ಉಬ್ಬಸ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಅಂಥವರು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
As the seasons change, the body too needs to adjust. In spring, pollen can worsen allergies and asthma for some. It is good for them to take precautions in advance, as their doctor advises.