ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಇತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ತಥಾ ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಚೋಕ್ತಂ ಸಮಾಸತಃ।
ಮದ್ಭಕ್ತ ಏತದ್ವಿಜ್ಞಾಯ ಮದ್ಭಾವಾಯೋಪಪದ್ಯತೇ ॥ 18 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः।
मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते ॥ 18 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
iti kṣetraṃ tathā jñānaṃ jñeyaṃ coktaṃ samāsataḥ|
madbhakta etadvijñāya madbhāvāyopapadyate || 18 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಇತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ತಥಾ ಜ್ಞಾನಮ್ (इति क्षेत्रं तथा ज्ञानम्, iti kṣetraṃ tathā jñānam) = ಹೀಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ಜ್ಞಾನ (thus the field, and likewise knowledge)
- ಜ್ಞೇಯಂ ಚ ಸಮಾಸತಃ ಉಕ್ತಮ್ (ज्ञेयं च समासतः उक्तम्, jñeyaṃ ca samāsataḥ uktam) = ಜ್ಞೇಯವನ್ನೂ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ (and the knowable have been told in brief)
- ಮದ್ಭಕ್ತಃ ಏತತ್ ವಿಜ್ಞಾಯ (मद्भक्तः एतत् विज्ञाय, madbhaktaḥ etat vijñāya) = ನನ್ನ ಭಕ್ತ ಇದನ್ನು ಅರಿತು (my devotee, understanding this)
- ಮದ್ಭಾವಾಯ ಉಪಪದ್ಯತೇ (मद्भावाय उपपद्यते, madbhāvāya upapadyate) = ನನ್ನ ಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ (becomes fit for my state)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹೀಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಜ್ಞಾನ, ಜ್ಞೇಯಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ನನ್ನ ಭಕ್ತ ಇದನ್ನು ಅರಿತು ನನ್ನ ಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Thus the field, knowledge and the knowable have been told in brief. My devotee, understanding this, becomes fit for my state.
ಶ್ಲೋಕ 13.18ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 13.18
ಅಧ್ಯಾಯದ ಮೊದಲ ಭಾಗದ ಸಾರಾಂಶ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಅದರ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ: ಮಹಾಭೂತಗಳಿಂದ ಧೃತಿಯವರೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಅಮಾನಿತ್ವದಿಂದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಾರ್ಥದರ್ಶನದವರೆಗೆ ಜ್ಞಾನ, ‘ಜ್ಞೇಯಂ ಯತ್ತತ್’ ನಿಂದ ‘ತಮಸಃ ಪರಮುಚ್ಯತೇ’ ವರೆಗೆ ಜ್ಞೇಯ. ವೇದಾರ್ಥವೂ ಗೀತಾರ್ಥವೂ ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಅಡಕವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಈ ಅರಿವಿಗೆ ಯಾರು ಅಧಿಕಾರಿ? ‘ಮದ್ಭಕ್ತ’, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ವಾಸುದೇವನನ್ನೇ ಕಾಣುವ ಭಕ್ತ. ‘ಮದ್ಭಾವ’ ಅವರಿಗೆ ಪರಮಾತ್ಮ ಭಾವ, ಮೋಕ್ಷ.
A summary of the first part of the chapter. Shankara marks its boundaries: the field from the great elements to fortitude, knowledge from humility to keeping the goal of truth in view, the knowable from ‘jneyam yat tat’ to ‘tamasah param uchyate’. The meaning of the Veda and of the Gita, he says, is gathered within just this. Who is fit for this knowledge? ‘My devotee’, the devotee who sees Vasudeva alone in all things. ‘My state’ for him is the state of the supreme Self, liberation.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಕ್ಷೇತ್ರತತ್ತ್ವ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಸಾಧನಗಳು, ಅರಿಯಬೇಕಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ. ‘ಮದ್ಭಾವ’ ಅವರಿಗೆ ಅವನ ಸ್ವಭಾವ, ಸಂಸಾರವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಜ್ಞಾನದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ವಿಕಾರಗಳ ಒಳಗೇ ಸೇರಿರುವುದರಿಂದ ಮೊದಲು ಹೇಳಿದೆ, ಅವುಗಳ ಉಪಯೋಗ ದೊಡ್ಡದಾದ್ದರಿಂದ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಫಲ ಎರಡನ್ನೂ ಹೇಳಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja gives the summary in his own order: the truth of the field, the means to self-knowledge, and the nature of the self to be known. ‘My state’ for him is his nature, freedom from samsara. Madhva answers a question: the means to knowledge were told first because they fall within the modifications, and at length because their use is great. Sridhara Swami notes that here both the one who is fit and the fruit are stated.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಉದ್ದವಾದ ಪಾಠದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಾರಾಂಶ ಕೇಳುವವನಿಗೆ ದಾರಿದೀಪ. ಗೀತೆ ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
In the middle of a long lesson, a summary is a lamp on the way for the listener. The Gita does this many times.
ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರಿ ‘ಭಕ್ತ’. ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಾರಿಗಳಲ್ಲ ಎಂಬ ಗೀತೆಯ ನಿಲುವು ಈ ಸಣ್ಣ ಪದದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
Here the one fit for knowledge is the ‘devotee’. The Gita’s stance, that understanding and love are not separate roads, shows in this small word.