ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಸಮಂ ಪಶ್ಯನ್ಹಿ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮವಸ್ಥಿತಮೀಶ್ವರಮ್।
ನ ಹಿನಸ್ತ್ಯಾತ್ಮನಾತ್ಮಾನಂ ತತೋ ಯಾತಿ ಪರಾಂ ಗತಿಮ್ ॥ 28 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
समं पश्यन्हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम्।
न हिनस्त्यात्मनात्मानं ततो याति परां गतिम् ॥ 28 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
samaṃ paśyanhi sarvatra samavasthitamīśvaram|
na hinastyātmanātmānaṃ tato yāti parāṃ gatim || 28 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸರ್ವತ್ರ ಸಮವಸ್ಥಿತಮ್ ಈಶ್ವರಮ್ (सर्वत्र समवस्थितम् ईश्वरम्, sarvatra samavasthitam īśvaram) = ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈಶ್ವರನನ್ನು (the Lord established equally everywhere)
- ಸಮಂ ಪಶ್ಯನ್ ಹಿ (समं पश्यन् हि, samaṃ paśyan hi) = ಸಮನಾಗಿ ಕಾಣುವುದರಿಂದ (since, seeing him equally)
- ಆತ್ಮನಾ ಆತ್ಮಾನಂ ನ ಹಿನಸ್ತಿ (आत्मना आत्मानं न हिनस्ति, ātmanā ātmānaṃ na hinasti) = ತನ್ನಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ (he does not injure the self by the self)
- ತತಃ ಪರಾಂ ಗತಿಂ ಯಾತಿ (ततः परां गतिं याति, tataḥ parāṃ gatiṃ yāti) = ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ (therefore he reaches the supreme goal)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಅವನು ತನ್ನಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Seeing the Lord established equally everywhere, he does not injure the self by the self, and therefore he reaches the supreme goal.
ಶ್ಲೋಕ 13.28ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 13.28
‘ತನ್ನಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವುದು’ ಎಂದರೇನು? ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಈಶಾವಾಸ್ಯದ ‘ಆತ್ಮಹನೋ ಜನಾಃ’ ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅಜ್ಞಾನಿ ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಾಣದೆ ಅವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ‘ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ’, ದೇಹವನ್ನೇ ತಾನೆಂದು ತಿಳಿದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಸಮನಾದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಕಂಡವನು ಈ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ಹೀಗೆಯೇ: ಅವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದೇ ಆತ್ಮಹಿಂಸೆ.
What does ‘injuring the self by the self’ mean? Shankara recalls the Isha Upanishad’s ‘atmahano janah’, people who slay the self: the ignorant, not seeing the true Self, ‘kill’ it through ignorance, taking the body to be themselves and being born and dying again and again. One who has seen the Lord equal in all does not commit this injury. Sridhara Swami says the same: covering one’s nature of being, awareness and bliss through ignorance is itself self-injury.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಅದನ್ನು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸಂಸಾರದಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿನ ‘ಈಶ್ವರ’ ಪ್ರತಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಆಧಾರ, ನಿಯಾಮಕನಾದ ಆತ್ಮ, ದೇವಾದಿ ಆಕಾರಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ, ಜ್ಞಾನದ ಒಂದೇ ಆಕಾರದ್ದು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja says it from the other side: he does not injure himself, that is, he protects himself, frees himself from worldly existence. For him the ‘Lord’ here is the self that supports and governs each body, distinct from the forms of god and the rest, of the single form of knowledge. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಹಿಂಸಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು’ ಇಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಹಲವು ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ: ನಿದ್ರೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕೆಲಸ, ತಂಬಾಕು, ಮದ್ಯ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಹೀಯಾಳಿಸುವ ಒಳಮಾತು.
‘Injuring oneself’ takes many forms in life today: working at the cost of sleep, tobacco, alcohol, and the inner voice that runs oneself down.
ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಅದೇ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಕಾಣುವವನು ತನ್ನಲ್ಲೂ ಅವನನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು. ಇತರರಿಗೆ ತೋರುವ ಕರುಣೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೂ ತಿರುಗಿಸುವುದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಅರ್ಥ. ಬದುಕು ಬೇಡ ಎನಿಸುವಂಥ ಯೋಚನೆಗಳು ಬಂದರೆ ತಡಮಾಡದೆ ವೈದ್ಯರನ್ನೋ ನಂಬಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೋ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
One who sees the same Lord in all should see him in oneself too. Turning towards oneself the compassion we show others is one lovely sense of this verse. If thoughts come that life is not worth living, contact a doctor or someone you trust without delay.