ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅಪ್ರಕಾಶೋಽಪ್ರವೃತ್ತಿಶ್ಚ ಪ್ರಮಾದೋ ಮೋಹ ಏವ ಚ।
ತಮಸ್ಯೇತಾನಿ ಜಾಯಂತೇ ವಿವೃದ್ಧೇ ಕುರುನಂದನ ॥ 13 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च।
तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन ॥ 13 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
aprakāśo’pravṛttiśca pramādo moha eva ca|
tamasyetāni jāyante vivṛddhe kurunandana || 13 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಪ್ರಕಾಶಃ ಅಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ಚ (अप्रकाशः अप्रवृत्तिः च, aprakāśaḥ apravṛttiḥ ca) = ಬೆಳಕಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು (darkness, inactivity)
- ಪ್ರಮಾದಃ ಮೋಹಃ ಏವ ಚ (प्रमादः मोहः एव च, pramādaḥ mohaḥ eva ca) = ಅಜಾಗರೂಕತೆ, ಮೋಹ (heedlessness and delusion)
- ಕುರುನಂದನ ತಮಸಿ ವಿವೃದ್ಧೇ (कुरुनन्दन तमसि विवृद्धे, kurunandana tamasi vivṛddhe) = ಕುರುನಂದನ, ತಮಸ್ ಬೆಳೆದಾಗ (when tamas increases, O joy of the Kurus)
- ಏತಾನಿ ಜಾಯಂತೇ (एतानि जायन्ते, etāni jāyante) = ಇವು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ (these arise)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕುರುನಂದನ, ತಮಸ್ ಬೆಳೆದಾಗ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಅಜಾಗರೂಕತೆ, ಮೋಹ ಇವು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Darkness, inactivity, heedlessness and delusion: these arise when tamas increases, O joy of the Kurus.
ಶ್ಲೋಕ 14.13ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 14.13
ಸತ್ತ್ವದ ‘ಪ್ರಕಾಶ’ಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ‘ಅಪ್ರಕಾಶ’, ರಜಸ್ಸಿನ ‘ಪ್ರವೃತ್ತಿ’ಗೆ ವಿರುದ್ಧ ‘ಅಪ್ರವೃತ್ತಿ’. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಅಪ್ರಕಾಶ’ ಅವಿವೇಕ, ‘ಮೋಹ’ ಮೂಢತೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು ನಿಖರ: ‘ಅಪ್ರಕಾಶ’ ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟದಿರುವುದು, ‘ಅಪ್ರವೃತ್ತಿ’ ಸ್ತಬ್ಧತೆ, ‘ಪ್ರಮಾದ’ ಮಾಡಬಾರದ್ದನ್ನು ಮಾಡಿಸುವ ಅನವಧಾನ, ‘ಮೋಹ’ ತಪ್ಪು ಜ್ಞಾನ.
Against the ‘light’ of sattva stands ‘darkness’, against the ‘activity’ of rajas ‘inactivity’. For Shankara ‘aprakasha’ is non-discrimination and ‘moha’ dullness. Ramanuja’s definitions are precise: ‘aprakasha’ is knowledge not arising, ‘apravritti’ torpor, ‘pramada’ the inattention that leads one to do what should not be done, ‘moha’ wrong knowledge.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಪ್ರಮಾದ’ವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ‘ಮೋಹ’ವನ್ನು ಸುಳ್ಳಿನ ಮೇಲಿನ ಹಠ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಗುರುತುಗಳು ತಮಸ್ ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಲಿಂಗಗಳು, ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Sridhara Swami calls ‘pramada’ lack of attention to what is to be done, and ‘moha’ stubborn attachment to what is false. He makes clear that these are marks, signs by which to know that tamas has increased. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ‘ತಾಮಸ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಬಳಸಬಾರದು. ಆಸಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಚಟುವಟಿಕೆ ನಿಲ್ಲುವುದು, ಗಮನ ತಪ್ಪುವುದು ಖಿನ್ನತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಆಗಿರಬಹುದು.
This list should not be used to call another person ‘tamasic’. Losing interest, activity coming to a halt and failing attention can also be symptoms of depression.
ಇಂಥ ಸ್ಥಿತಿ ಎರಡು ವಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉಳಿದರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬದುಕೇ ಬೇಡ ಎನಿಸಿದರೆ, ಅದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆ, ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ದೋಷವಲ್ಲ. ವೈದ್ಯರನ್ನೋ ನಂಬಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೋ ತಡಮಾಡದೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
If such a state lasts more than two weeks, and especially if life feels not worth living, it is an illness that responds to treatment, not a flaw of character. Contact a doctor or someone you trust without delay.