ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಆಢ್ಯೋಽಭಿಜನವಾನಸ್ಮಿ ಕೋಽನ್ಯೋಽಸ್ತಿ ಸದೃಶೋ ಮಯಾ।
ಯಕ್ಷ್ಯೇ ದಾಸ್ಯಾಮಿ ಮೋದಿಷ್ಯ ಇತ್ಯಜ್ಞಾನವಿಮೋಹಿತಾಃ ॥ 15 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया।
यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः ॥ 15 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
āḍhyo’bhijanavānasmi ko’nyo’sti sadṛśo mayā|
yakṣye dāsyāmi modiṣya ityajñānavimohitāḥ || 15 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಆಢ್ಯಃ ಅಭಿಜನವಾನ್ ಅಸ್ಮಿ (आढ्यः अभिजनवान् अस्मि, āḍhyaḥ abhijanavān asmi) = ನಾನು ಶ್ರೀಮಂತ, ಉನ್ನತ ಕುಲದವನು (I am wealthy and high-born)
- ಕಃ ಅನ್ಯಃ ಮಯಾ ಸದೃಶಃ ಅಸ್ತಿ (कः अन्यः मया सदृशः अस्ति, kaḥ anyaḥ mayā sadṛśaḥ asti) = ನನಗೆ ಸಮನಾದವನು ಬೇರೆ ಯಾರಿದ್ದಾನೆ (who else is there like me)
- ಯಕ್ಷ್ಯೇ ದಾಸ್ಯಾಮಿ ಮೋದಿಷ್ಯೇ (यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्ये, yakṣye dāsyāmi modiṣye) = ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವೆ, ದಾನ ಕೊಡುವೆ, ಸಂಭ್ರಮಿಸುವೆ (I shall sacrifice, I shall give, I shall rejoice)
- ಇತಿ ಅಜ್ಞಾನವಿಮೋಹಿತಾಃ (इति अज्ञानविमोहिताः, iti ajñānavimohitāḥ) = ಎಂದು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡವರು (so say those deluded by ignorance)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
‘ನಾನು ಶ್ರೀಮಂತ, ಉನ್ನತ ಕುಲದವನು. ನನಗೆ ಸಮನಾದವನು ಬೇರೆ ಯಾರಿದ್ದಾನೆ? ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವೆ, ದಾನ ಕೊಡುವೆ, ಸಂಭ್ರಮಿಸುವೆ.’ ಹೀಗೆ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡವರು…
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
‘I am wealthy and high-born. Who else is there like me? I shall sacrifice, I shall give, I shall rejoice.’ So say those deluded by ignorance…
ಶ್ಲೋಕ 16.15ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 16.15
ಯಜ್ಞ, ದಾನಗಳಂಥ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳೂ ಅಹಂಕಾರದ ಸಾಧನವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ‘ಅಭಿಜನವಾನ್’ ಎಂದರೆ ಏಳು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಶ್ರೋತ್ರಿಯರ ವಂಶದವನು. ‘ಯಕ್ಷ್ಯೇ’ ಎಂದರೆ ಯಾಗದಿಂದಲೂ ಇತರರನ್ನು ಮೀರಿಸುವೆ, ‘ದಾಸ್ಯಾಮಿ’ ಎಂದರೆ ನಟರು ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ಕೊಡುವೆ, ‘ಮೋದಿಷ್ಯೇ’ ಎಂದರೆ ಅತಿಶಯ ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
The subtle point here is that even good deeds such as sacrifice and giving can become tools of ego. According to Shankara ‘abhijanavan’ means of a line of Vedic scholars for seven generations. ‘Yakshye’ means I shall outdo others even by sacrifice, ‘dasyami’ means I shall give to actors and the like, and ‘modishye’ means I shall have great delight.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟ: ಯಾಗ ಮಾಡುವುದು ಇತರ ದೀಕ್ಷಿತರಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಪಡೆಯಲು, ದಾನ ಕೊಡುವುದು ಹೊಗಳುಭಟ್ಟರಿಗೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತೆ ತಿರುಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಈಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸದೆ, ‘ನಾನೇ ಸ್ವತಃ’ ಯಾಗ ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡುವೆ ಎಂಬ ಭಾವ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Sridhara Swami is clearer still: the sacrifice is performed to gain greater prestige than other initiated sacrificers, and the giving is to flatterers. Ramanuja again points to the core: the attitude that ‘I myself’ shall perform sacrifice and giving, without looking to the grace of the Lord. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದಾನವನ್ನು ಫಲಕದ ಮೇಲಿನ ಹೆಸರಿಗಾಗಿ ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಸರಿಲ್ಲದೆ ಕೊಡುವುದು ಎರಡರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕೊಡುವವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಹೆಚ್ಚು ಹಗುರ.
The difference between giving for a name on a plaque and giving without a name lies in the giver’s mind. The second is far lighter.
‘ಕೋಽನ್ಯೋಸ್ತಿ ಸದೃಶೋ ಮಯಾ’, ನನಗೆ ಸಮರು ಯಾರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ತೋರ್ಪಡಿಕೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಈ ಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ನೋಡುವವರಲ್ಲಿ ಕೀಳರಿಮೆಯನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
‘Ko ‘nyo ‘sti sadrisho maya’, who is my equal. The show-off contest of social media feeds this attitude, and breeds a sense of inferiority in those who watch.