ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ರಸೋಽಹಮಪ್ಸು ಕೌಂತೇಯ ಪ್ರಭಾಸ್ಮಿ ಶಶಿಸೂರ್ಯಯೋಃ।
ಪ್ರಣವಃ ಸರ್ವವೇದೇಷು ಶಬ್ದಃ ಖೇ ಪೌರುಷಂ ನೃಷು ॥ 8 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः।
प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु ॥ 8 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
raso’hamapsu kaunteya prabhāsmi śaśisūryayoḥ|
praṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ khe pauruṣaṃ nṛṣu || 8 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕೌಂತೇಯ (कौन्तेय, kaunteya) = ಕೌಂತೇಯನೇ (O son of Kunti)
- ಅಪ್ಸು ರಸಃ ಅಹಮ್ (अप्सु रसः अहम्, apsu rasaḥ aham) = ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರುಚಿ ನಾನು (I am the taste in water)
- ಶಶಿಸೂರ್ಯಯೋಃ ಪ್ರಭಾ ಅಸ್ಮಿ (शशिसूर्ययोः प्रभा अस्मि, śaśisūryayoḥ prabhā asmi) = ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ನಾನು (I am the light of the moon and the sun)
- ಸರ್ವವೇದೇಷು ಪ್ರಣವಃ (सर्ववेदेषु प्रणवः, sarvavedeṣu praṇavaḥ) = ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಓಂಕಾರ (the syllable Om in all the Vedas)
- ಖೇ ಶಬ್ದಃ (खे शब्दः, khe śabdaḥ) = ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ (sound in space)
- ನೃಷು ಪೌರುಷಮ್ (नृषु पौरुषम्, nṛṣu pauruṣam) = ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಪೌರುಷ, ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಸಾರ (the essence of being human in people)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೌಂತೇಯ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರುಚಿ ನಾನು, ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ನಾನು. ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಓಂಕಾರ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಪೌರುಷ ನಾನು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
O son of Kunti, I am the taste in water and the light of the moon and the sun. I am the syllable Om in all the Vedas, sound in space, and the essence of being human in people.
ಶ್ಲೋಕ 7.8ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 7.8
ಇಲ್ಲಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಹಿಂದಿನ ಮಣಿಮಾಲೆಯ ದಾರವನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ವಸ್ತುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸಾರವಾದ ಗುಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು ‘ಅದು ನಾನು’ ಎಂದು ಭಗವಂತ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ನೀರಿಗೆ ರುಚಿ, ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಶಬ್ದ, ಇವು ಪಂಚಭೂತಗಳ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳು.
From here four verses point out, one by one, the thread of the garland. The Lord takes the most essential quality of each thing and says, ‘that is I’. Taste for water and sound for space are the special qualities of the elements.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ‘ಪೋಣಿಸು’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ರುಚಿರೂಪನಾದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಪೋಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಓಂಕಾರರೂಪನಾದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು, ಶಬ್ದರೂಪನಾದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ. ‘ಪೌರುಷ’ ಎಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮನುಷ್ಯನೆಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾರ.
Shankara carries on the word ‘strung’ from the last verse: water is strung on me as its taste, the Vedas on me as Om, space on me as sound. ‘Paurusha’ is the essence by which a person is recognised as a person.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಈ ನಾಲ್ಕು ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ವಿವರಣೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾವಗಳೆಲ್ಲ ನನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದವು, ನನ್ನ ಶರೀರವಾಗಿ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಇವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವವನು ನಾನೇ.
Ramanuja gives one explanation for all four verses: these special states have all come from me, they abide in me as my body, and so it is I who stand in their form.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಎಂಟರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡರವರೆಗಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಿವರಣೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ‘ವಿಜ್ಞಾನ’ ಇದೇ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನೀರು ಮೊದಲಾದವೂ ಅವನಿಂದಲೇ, ಆದರೂ ರುಚಿ ಮೊದಲಾದ ಸಾರಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು ಅವನೇ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಮತ್ತು ಉಪಾಸನೆಗಾಗಿ ಈ ವಿಶೇಷ ಪದಗಳು ಬಂದಿವೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಿವರಣೆ.
Madhva comments on verses eight to twelve together. This, he says, is the ‘vijnana’ of the second verse. Water and the rest also come from the Lord, but these particular words appear to show that he in particular governs essences such as taste, and to serve as forms for meditation.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬಾಯಾರಿದಾಗ ಕುಡಿಯುವ ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರು. ಅದರ ರುಚಿಯನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸುವುದು ಅಪರೂಪ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ದೇವರನ್ನು ಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆ ಲೋಟದಲ್ಲೂ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
A glass of water drunk when we are thirsty. We rarely notice its taste. This verse points to God not only in the temple but in that glass as well.
ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ಬಾಯಿ ಕಹಿಯಾದಾಗ, ಅಥವಾ ಕೀಮೋಥೆರಪಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರುಚಿ ಬದಲಾದಾಗ ಜನರು ಆ ಸಾಮಾನ್ಯ ರುಚಿಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇರುವಾಗಲೇ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
When fever leaves the mouth bitter, or when taste changes during chemotherapy, people realise the worth of that ordinary taste. Noticing it while we still have it is the first step of gratitude.