ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವೇಷು ಕಾಲೇಷು ಮಾಮನುಸ್ಮರ ಯುಧ್ಯ ಚ।
ಮಯ್ಯರ್ಪಿತಮನೋಬುದ್ಧಿರ್ಮಾಮೇವೈಷ್ಯಸ್ಯಸಂಶಯಮ್ ॥ 7 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च।
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयम् ॥ 7 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
tasmātsarveṣu kāleṣu māmanusmara yudhya ca|
mayyarpitamanobuddhirmāmevaiṣyasyasaṃśayam || 7 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತಸ್ಮಾತ್ (तस्मात्, tasmāt) = ಆದ್ದರಿಂದ (therefore)
- ಸರ್ವೇಷು ಕಾಲೇಷು ಮಾಮ್ ಅನುಸ್ಮರ (सर्वेषु कालेषु माम् अनुस्मर, sarveṣu kāleṣu mām anusmara) = ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆ (remember me at all times)
- ಯುಧ್ಯ ಚ (युध्य च, yudhya ca) = ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಮಾಡು (and fight)
- ಮಯಿ ಅರ್ಪಿತಮನೋಬುದ್ಧಿಃ (मयि अर्पितमनोबुद्धिः, mayi arpitamanobuddhiḥ) = ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಬುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವನಾಗಿ (with mind and intellect offered to me)
- ಮಾಮ್ ಏವ ಏಷ್ಯಸಿ ಅಸಂಶಯಮ್ (माम् एव एष्यसि असंशयम्, mām eva eṣyasi asaṃśayam) = ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಸೇರುವೆ (you will surely come to me alone)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆ, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಮಾಡು. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಬುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ನೀನು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಸೇರುವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Therefore remember me at all times, and fight. With your mind and intellect offered to me, you will surely come to me alone.
ಶ್ಲೋಕ 8.7ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 8.7
‘ಮಾಮನುಸ್ಮರ ಯುಧ್ಯ ಚ’, ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಮಾಡು. ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ. ಗೀತೆ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಕರ್ತವ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
‘Mam anusmara yudhya cha’, remember me and fight. Both in one breath. It is one of the clearest instances of the Gita refusing to separate meditation from duty.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಯುಧ್ಯ ಚ’ಗೆ ‘ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡು’ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇನ್ನೂ ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಸಾವಿನವರೆಗೂ ದಿನದಿನವೂ ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆ, ಮತ್ತು ಆ ನೆನಪನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಯುದ್ಧ ಮೊದಲಾದ ನಿತ್ಯ ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡು. ಈ ದಾರಿಯಿಂದ ಕೊನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನನ್ನ ನೆನಪು ಬರುತ್ತದೆ.
Shankara glosses ‘yudhya cha’ as ‘do your own dharma’. Ramanuja is more exact still: remember me every day until death, and perform the daily and occasional duties, fighting among them, that nourish that remembrance. By this path remembrance of me comes at the end as well.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಆರು ಮತ್ತು ಏಳನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಿವರಣೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ‘ಸದಾ ತದ್ಭಾವಭಾವಿತಃ’ ಎಂಬುದೇ ಕೊನೆಯ ಕಾಲದ ನೆನಪಿಗೆ ಉಪಾಯ. ಈ ಶ್ಲೋಕದ ‘ಸರ್ವೇಷು ಕಾಲೇಷು’ ಅದೇ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
Madhva comments on verses six and seven together. For him ‘sada tadbhavabhavitah’ is itself the means to remembrance at the end, and the ‘at all times’ of this verse can be taken to point to that same practice.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಅನೇಕರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮವನ್ನು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡುತ್ತಾರೆ: ‘ಈಗ ಕೆಲಸ, ನಂತರ ದೇವರು’. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಎರಡನ್ನೂ ಈಗಲೇ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Many postpone the spiritual life until after retirement: ‘work now, God later’. This verse speaks of both together, and now.
ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿಯ ನರ್ಸ್ ಒಬ್ಬರು ರೋಗಿಯ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಮವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ನೆನಪು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಆ ನೆನಪು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶಾಂತಿಯನ್ನೂ ತರಬಹುದು.
A nurse on night duty may be repeating a name silently while straightening a patient’s bed. Work and remembrance need not get in each other’s way. That remembrance may even bring a certain calm to the work.