ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಈ ಸ್ತುತಿಯ ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ: ಕಲಿಂದನ ಮಗಳಾದ ಯಮುನೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೊಳೆಯನ್ನು ಸದಾ ತೊಳೆಯಲಿ. ಬೇಡಿಕೆ ನನಗೆ ಎಂದಿಲ್ಲ, ನಮಗೆ ಎಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ಮೂರು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಯ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ, ಅದು ಪದಗಳ ಒಳಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಅನುಪ್ರಾಸದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ.
Each of the eight verses of this hymn ends on the same line: may the daughter of Kalinda always wash away the stain of our minds. The plea is not for me but for us. The other three lines describe the river, and they are packed with internal rhyme and alliteration.
ಇಲ್ಲಿನ ಯಮುನೆ ವೃಂದಾವನದ ನದಿ. ಅವಳ ಕಪ್ಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುರಾರಿಯ ಮೈಯ ಕಪ್ಪು ಕಾಂತಿಯೇ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ, ದಡದ ಪೊದೆತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಕ್ರೀಡೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ರಾಧೆಯ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಮೈಯ ಗಂಧಲೇಪ ಅವಳ ನೀರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತೋತ್ರ, ವಲ್ಲಭಾಚಾರ್ಯರ ನಮಾಮಿ ಯಮುನಾಮಹಂ, ಬೇರೆ ಕೃತಿ.
The Yamuna here is the river of Vrindavan. In her dark water the dark lustre of Murari’s body shines, the rasa dance goes on in the groves along her banks, and the fragrant dyes washed from the limbs of Radha and Krishna at their water games mingle with her stream. Another hymn of the same name, the Namami Yamunam Aham of Vallabhacharya, is a different work.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ಮುರಾರಿಕಾಯಕಾಲಿಮಾಲಲಾಮವಾರಿಧಾರಿಣೀ
ತೃಣೀಕೃತತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಾ ತ್ರಿಲೋಕಶೋಕಹಾರಿಣೀ ।
ಮನೋನುಕೂಲಕೂಲಕುಂಜಪುಂಜಧೂತದುರ್ಮದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 1 ॥
ಮಲಾಪಹಾರಿವಾರಿಪೂರಿಭೂರಿಮಂಡಿತಾಮೃತಾ
ಭೃಶಂ ಪ್ರವಾತಕಪ್ರಪಂಚನಾತಿಪಂಡಿತಾನಿಶಾ ।
ಸುನಂದನಂದಿನಾಂಗಸಂಗರಾಗರಂಜಿತಾ ಹಿತಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 2 ॥
ಲಸತ್ತರಂಗಸಂಗಧೂತಭೂತಜಾತಪಾತಕಾ
ನವೀನಮಾಧುರೀಧುರೀಣಭಕ್ತಿಜಾತಚಾತಕಾ ।
ತಟಾಂತವಾಸದಾಸಹಂಸಸಂವೃತಾಹ್ರಿಕಾಮದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 3 ॥
ವಿಹಾರರಾಸಸ್ವೇದಭೇದಧೀರತೀರಮಾರುತಾ
ಗತಾ ಗಿರಾಮಗೋಚರೇ ಯದೀಯನೀರಚಾರುತಾ ।
ಪ್ರವಾಹಸಾಹಚರ್ಯಪೂತಮೇದಿನೀನದೀನದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 4 ॥
ತರಂಗಸಂಗಸೈಕತಾಂತರಾತಿತಂ ಸದಾಸಿತಾ
ಶರನ್ನಿಶಾಕರಾಂಶುಮಂಜುಮಂಜರೀ ಸಭಾಜಿತಾ ।
ಭವಾರ್ಚನಾಪ್ರಚಾರುಣಾಂಬುನಾಧುನಾ ವಿಶಾರದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 5 ॥
ಜಲಾಂತಕೇಲಿಕಾರಿಚಾರುರಾಧಿಕಾಂಗರಾಗಿಣೀ
ಸ್ವಭರ್ತುರನ್ಯದುರ್ಲಭಾಂಗತಾಂಗತಾಂಶಭಾಗಿನೀ ।
ಸ್ವದತ್ತಸುಪ್ತಸಪ್ತಸಿಂಧುಭೇದಿನಾತಿಕೋವಿದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 6 ॥
ಜಲಚ್ಯುತಾಚ್ಯುತಾಂಗರಾಗಲಂಪಟಾಲಿಶಾಲಿನೀ
ವಿಲೋಲರಾಧಿಕಾಕಚಾಂತಚಂಪಕಾಲಿಮಾಲಿನೀ ।
ಸದಾವಗಾಹನಾವತೀರ್ಣಭರ್ತೃಭೃತ್ಯನಾರದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 7 ॥
ಸದೈವ ನಂದಿನಂದಕೇಲಿಶಾಲಿಕುಂಜಮಂಜುಲಾ
ತಟೋತ್ಥಫುಲ್ಲಮಲ್ಲಿಕಾಕದಂಬರೇಣುಸೂಜ್ಜ್ವಲಾ ।
ಜಲಾವಗಾಹಿನಾಂ ನೃಣಾಂ ಭವಾಬ್ಧಿಸಿಂಧುಪಾರದಾ
ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 8 ॥
ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari
मुरारिकायकालिमाललामवारिधारिणी
तृणीकृतत्रिविष्टपा त्रिलोकशोकहारिणी ।
मनोनुकूलकूलकुंजपुंजधूतदुर्मदा
धुनोतु नो मनोमलं कलिंदनंदिनी सदा ॥ 1 ॥
मलापहारिवारिपूरिभूरिमंडितामृता
भृशं प्रवातकप्रपंचनातिपंडितानिशा ।
सुनंदनंदिनांगसंगरागरंजिता हिता
धुनोतु नो मनोमलं कलिंदनंदिनी सदा ॥ 2 ॥
लसत्तरंगसंगधूतभूतजातपातका
नवीनमाधुरीधुरीणभक्तिजातचातका ।
तटांतवासदासहंससंवृताह्रिकामदा
धुनोतु नो मनोमलं कलिंदनंदिनी सदा ॥ 3 ॥
विहाररासस्वेदभेदधीरतीरमारुता
गता गिरामगोचरे यदीयनीरचारुता ।
प्रवाहसाहचर्यपूतमेदिनीनदीनदा
धुनोतु नो मनोमलं कलिंदनंदिनी सदा ॥ 4 ॥
तरंगसंगसैकतांतरातितं सदासिता
शरन्निशाकरांशुमंजुमंजरी सभाजिता ।
भवार्चनाप्रचारुणांबुनाधुना विशारदा
धुनोतु नो मनोमलं कलिंदनंदिनी सदा ॥ 5 ॥
जलांतकेलिकारिचारुराधिकांगरागिणी
स्वभर्तुरन्यदुर्लभांगतांगतांशभागिनी ।
स्वदत्तसुप्तसप्तसिंधुभेदिनातिकोविदा
धुनोतु नो मनोमलं कलिंदनंदिनी सदा ॥ 6 ॥
जलच्युताच्युतांगरागलंपटालिशालिनी
विलोलराधिकाकचांतचंपकालिमालिनी ।
सदावगाहनावतीर्णभर्तृभृत्यनारदा
धुनोतु नो मनोमलं कलिंदनंदिनी सदा ॥ 7 ॥
सदैव नंदिनंदकेलिशालिकुंजमंजुला
तटोत्थफुल्लमल्लिकाकदंबरेणुसूज्ज्वला ।
जलावगाहिनां नृणां भवाब्धिसिंधुपारदा
धुनोतु नो मनोमलं कलिंदनंदिनी सदा ॥ 8 ॥
IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration
murārikāyakālimālalāmavāridhāriṇī
tṛṇīkṛtatriviṣṭapā trilokaśokahāriṇī |
manonukūlakūlakuṃjapuṃjadhūtadurmadā
dhunotu no manomalaṃ kaliṃdanaṃdinī sadā || 1 ||
malāpahārivāripūribhūrimaṃḍitāmṛtā
bhṛśaṃ pravātakaprapaṃcanātipaṃḍitāniśā |
sunaṃdanaṃdināṃgasaṃgarāgaraṃjitā hitā
dhunotu no manomalaṃ kaliṃdanaṃdinī sadā || 2 ||
lasattaraṃgasaṃgadhūtabhūtajātapātakā
navīnamādhurīdhurīṇabhaktijātacātakā |
taṭāṃtavāsadāsahaṃsasaṃvṛtāhrikāmadā
dhunotu no manomalaṃ kaliṃdanaṃdinī sadā || 3 ||
vihārarāsasvedabhedadhīratīramārutā
gatā girāmagocare yadīyanīracārutā |
pravāhasāhacaryapūtamedinīnadīnadā
dhunotu no manomalaṃ kaliṃdanaṃdinī sadā || 4 ||
taraṃgasaṃgasaikatāṃtarātitaṃ sadāsitā
śaranniśākarāṃśumaṃjumaṃjarī sabhājitā |
bhavārcanāpracāruṇāṃbunādhunā viśāradā
dhunotu no manomalaṃ kaliṃdanaṃdinī sadā || 5 ||
jalāṃtakelikāricārurādhikāṃgarāgiṇī
svabharturanyadurlabhāṃgatāṃgatāṃśabhāginī |
svadattasuptasaptasiṃdhubhedinātikovidā
dhunotu no manomalaṃ kaliṃdanaṃdinī sadā || 6 ||
jalacyutācyutāṃgarāgalaṃpaṭāliśālinī
vilolarādhikākacāṃtacaṃpakālimālinī |
sadāvagāhanāvatīrṇabhartṛbhṛtyanāradā
dhunotu no manomalaṃ kaliṃdanaṃdinī sadā || 7 ||
sadaiva naṃdinaṃdakeliśālikuṃjamaṃjulā
taṭotthaphullamallikākadaṃbareṇusūjjvalā |
jalāvagāhināṃ nṛṇāṃ bhavābdhisiṃdhupāradā
dhunotu no manomalaṃ kaliṃdanaṃdinī sadā || 8 ||
ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ
- 1 ಮುರಾರಿಯ ಮೈಯ ಕಪ್ಪು ಕಾಂತಿಯನ್ನೇ ತನ್ನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಭರಣದಂತೆ ಹೊತ್ತವಳು ಅವಳು. ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಯಷ್ಟು ಮಾಡಿದವಳು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ಕಳೆಯುವವಳು. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿತವಾದ ದಡಗಳಲ್ಲಿನ ಪೊದೆತೋಪುಗಳ ಸಾಲು ಕೆಟ್ಟ ಅಮಲನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿ ಉದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲಿಂದನ ಮಗಳಾದ ಆ ಯಮುನೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೊಳೆಯನ್ನು ಸದಾ ತೊಳೆಯಲಿ.
She carries in her water, like an ornament, the dark lustre of the body of Murari. She has made even heaven worth no more than a blade of grass, and she takes away the sorrow of the three worlds. The rows of groves on her banks, pleasing to the mind, shake off every evil intoxication. May the daughter of Kalinda always wash away the stain of our minds. - 2 ಕೊಳೆಯನ್ನು ಕಳೆಯುವ ನೀರಿನ ತುಂಬು ಹರಿವಿನಿಂದ ಅವಳು ಅಮೃತದಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹಗಲಿರುಳೂ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ತಂಗಾಳಿಯನ್ನು ಹರಡುವುದರಲ್ಲಿ ಬಲು ನಿಪುಣೆ. ನಂದನ ಮಗನ ಮೈಯ ಗಂಧಲೇಪದ ಬಣ್ಣ ಸೇರಿ ರಂಜಿತಳಾದವಳು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಿತವಾದವಳು. ಆ ಕಲಿಂದನಂದಿನಿ ನಮ್ಮ ಮನದ ಕೊಳೆಯನ್ನು ಸದಾ ತೊಳೆಯಲಿ.
With her full flood of water that carries away impurity she shines like nectar itself. Night and day she is greatly skilled at spreading a cool breeze over her surface. The dye from the limbs of Nanda’s son has coloured her, and she is kind to all. May Kalinda’s daughter always wash away the stain of our minds. - 3 ಹೊಳೆಯುವ ಅಲೆಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಜೀವಿಗಳ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸುವವಳು. ಹೊಸ ಮಾಧುರ್ಯದ ಭಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಕ್ತರು ಚಾತಕಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಅವಳ ನೀರನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ದಡದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಂಸಗಳು ದಾಸರಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿವೆ, ಬೇಡಿದುದನ್ನು ಕೊಡುವವಳು ಅವಳು (ಈ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯ ಪದದ ಪಾಠ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವ ಭಾವವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ). ಆ ಕಲಿಂದನಂದಿನಿ ನಮ್ಮ ಮನದ ಕೊಳೆಯನ್ನು ಸದಾ ತೊಳೆಯಲಿ.
The touch of her shining waves shakes away the sins of all living beings. Devotees in whom a fresh and foremost sweetness of devotion has been born long only for her water, like chataka birds. Swans that live along her banks surround her like servants, and she gives what is asked of her (the last word of this line differs between editions, and we give the usual sense). May Kalinda’s daughter always wash away the stain of our minds. - 4 ರಾಸಕ್ರೀಡೆಯ ಬೆವರನ್ನು ಆರಿಸುವ ತಂಗಾಳಿ ಅವಳ ಸ್ಥಿರವಾದ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ. ಅವಳ ನೀರಿನ ಸೊಬಗು ಮಾತಿಗೆ ಸಿಗದಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಿದೆ. ತನ್ನ ಹರಿವಿನ ಒಡನಾಟದಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಗೆ ನದಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಒಪ್ಪಿಸುವವಳು. ಆ ಕಲಿಂದನಂದಿನಿ ನಮ್ಮ ಮನದ ಕೊಳೆಯನ್ನು ಸದಾ ತೊಳೆಯಲಿ.
The breeze that dries the sweat of the rasa dance blows along her steady banks. The loveliness of her water has gone beyond the reach of speech. By the company of her current she makes holy the land she passes, and at the end she gives herself to the ocean, the lord of rivers. May Kalinda’s daughter always wash away the stain of our minds. - 5 ಅವಳ ಅಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಮರಳಿನ ದಿಣ್ಣೆಗಳು ಚಾಚಿಕೊಂಡಿವೆ, ಅವಳ ನೀರು ಸದಾ ಕಪ್ಪು. ಶರತ್ಕಾಲದ ಚಂದ್ರನ ಕಿರಣಗಳ ಸೊಗಸಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳು ಅವಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಸುಂದರವಾದ ತನ್ನ ನೀರಿನಿಂದ ಶಿವನ ಪೂಜೆಗೆ ಒದಗುವುದರಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಿಪುಣೆ (ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಕೆಲವು ಪದಗಳ ಪಾಠ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ). ಆ ಕಲಿಂದನಂದಿನಿ ನಮ್ಮ ಮನದ ಕೊಳೆಯನ್ನು ಸದಾ ತೊಳೆಯಲಿ.
Stretches of sand lie between her waves, and her water is dark for ever. The lovely clusters of the autumn moon’s rays adorn her. With her most beautiful water she is expert in serving the worship of Shiva (some words of this verse differ between editions). May Kalinda’s daughter always wash away the stain of our minds. - 6 ಅವಳ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುವ ಸುಂದರಿ ರಾಧಿಕೆಯ ಮೈಯ ಗಂಧಲೇಪವನ್ನು ತಾನೇ ತೊಟ್ಟುಕೊಂಡವಳು. ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವಾದ ತನ್ನ ಒಡೆಯನ ಅಂಗಸ್ಪರ್ಶದ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದವಳು. ತಾನೇ ಕೊಟ್ಟ ನೀರಿನಿಂದ ನಿಂತಿರುವ ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಸೀಳಿ ಹರಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಬಲು ಪರಿಣತೆ ಎಂದು ಮೂರನೆಯ ಸಾಲನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಲಿಂದನಂದಿನಿ ನಮ್ಮ ಮನದ ಕೊಳೆಯನ್ನು ಸದಾ ತೊಳೆಯಲಿ.
She herself wears the fragrant dye from the limbs of lovely Radhika, who plays in her water. She has received a share of her lord’s touch, a share others can hardly win. The third line is usually understood to say that she is greatly skilled at cutting her way through the seven seas that stand full of the water she herself gave them. May Kalinda’s daughter always wash away the stain of our minds. - 7 ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಬಿದ್ದ ಅಚ್ಯುತನ ಮೈಯ ಗಂಧಲೇಪಕ್ಕಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುವ ದುಂಬಿಗಳ ಸಾಲಿನಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವಳು. ಓಲಾಡುವ ರಾಧಿಕೆಯ ಮುಡಿಯಿಂದ ಜಾರಿದ ಸಂಪಿಗೆಯ ಹೂಗಳನ್ನು ಮಾಲೆಯಾಗಿ ಧರಿಸಿದವಳು. ತನ್ನ ಒಡೆಯನ ಸೇವಕನಾದ ನಾರದನೂ ಅವಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಲು ಸದಾ ಇಳಿದು ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಲಿಂದನಂದಿನಿ ನಮ್ಮ ಮನದ ಕೊಳೆಯನ್ನು ಸದಾ ತೊಳೆಯಲಿ.
She is graced by rows of bees that crave the fragrant dye of Achyuta’s body, washed loose into her water. She wears as a garland the champaka flowers that slipped from the hair of restless Radhika. Even Narada, the servant of her lord, comes down again and again to bathe in her. May Kalinda’s daughter always wash away the stain of our minds. - 8 ನಂದನ ಮಗನ ಆಟಗಳಿಗೆ ಎಡೆಯಾದ ಪೊದೆತೋಪುಗಳಿಂದ ಅವಳು ಸದಾ ಸೊಗಸಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ದಡದಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಕದಂಬದ ಹೂವಿನ ಪರಾಗದಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವ ಜನರನ್ನು ಸಂಸಾರಸಾಗರದ ಆಚೆಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವವಳು ಅವಳು. ಆ ಕಲಿಂದನಂದಿನಿ ನಮ್ಮ ಮನದ ಕೊಳೆಯನ್ನು ಸದಾ ತೊಳೆಯಲಿ.
She is lovely for ever with the groves that hold the play of Nanda’s son. She is bright with the pollen of jasmine and kadamba that bloom along her banks. She carries the people who bathe in her water to the far shore of the ocean of worldly life. May Kalinda’s daughter always wash away the stain of our minds.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ಈ ಪಾಠವನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರನಿಧಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊದಲ ಯಮುನಾಷ್ಟಕವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೂಲದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ರಚನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಬಂದಿವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪರಂಪರೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
We take the text from stotranidhi.com, where it appears as the first Yamunashtakam. The colophon of our source names Shankaracharya as the author. Many hymns circulate under his name, so this is best taken as what tradition holds.
ಯಮುನಾಷ್ಟಕಂ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿರುವುದು ಮುರಾರಿಕಾಯಕಾಲಿಮಾ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ, ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸ್ತೋತ್ರ. ನಮಾಮಿ ಯಮುನಾಮಹಂ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಇನ್ನೊಂದು ಯಮುನಾಷ್ಟಕ ವಲ್ಲಭಾಚಾರ್ಯರ ರಚನೆ, ಪುಷ್ಟಿಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಕೃತಿ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.
Two well known hymns bear the name Yamunashtakam. The one on this page is the hymn ascribed to Shankaracharya that begins Murarikayakalima. The other, beginning Namami Yamunam Aham, is by Vallabhacharya and is more used in the Pushtimarga tradition. That work is not what we give here.
ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಛಂದಸ್ಸು ಪಂಚಚಾಮರ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿಗೆ ಹದಿನಾರು ಅಕ್ಷರಗಳು. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಾಲು ಎಲ್ಲ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ, ಅದು ಧುನೋತು ನೋ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ಎಂಬ ಪಲ್ಲವಿ. ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ನಂತರ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಫಲಶ್ರುತಿಯ ಶ್ಲೋಕ ಇಲ್ಲ, ಎಂಟನೆಯದರಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ತೋತ್ರ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
Eight verses in the panchachamara metre, sixteen syllables to a line. The fourth line is the same in every verse, the refrain dhunotu no manomalam kalindanandini sada. We give its meaning in full under the first verse and in short after that. Our source has no phalashruti verse, and the hymn closes with the eighth.
ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಳಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರದಿಂದ ದಟ್ಟವಾಗಿವೆ, ಒಂದೇ ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪದಪದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ಬದಲು ಸಾಲಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಭಾವವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಎರಡನೆಯ, ಮೂರನೆಯ, ಐದನೆಯ ಮತ್ತು ಆರನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಕೆಲವು ಪದಗಳ ಪಾಠ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಅಂಥ ಕಡೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವ ಭಾವವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಟ್ಟು, ಆ ಮಾತನ್ನು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
The verses are thick with internal rhyme and sound play, and a single compound may hold several images at once. We therefore keep the picture of each line and give its sense, rather than rendering word by word. Some words in the second, third, fifth and sixth verses differ between editions and their sense is not settled. In those places we give only the usual understanding and say so in the meaning itself.
ಯಮುನೆಗೆ ಕಲಿಂದನಂದಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುವುದು ಕಲಿಂದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಹುಟ್ಟಿದುದರಿಂದ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸೂರ್ಯನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಯಮನ ತಂಗಿ, ಅವಳ ನೀರು ಕಪ್ಪು. ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಆ ಕಪ್ಪನ್ನೇ ಕೃಷ್ಣನ ಮೈಯ ಬಣ್ಣದ ಜೊತೆ ಹೊಂದಿಸಿ, ನದಿಯನ್ನು ವೃಂದಾವನದ ಲೀಲೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
Yamuna is called Kalindanandini, the daughter of Kalinda, because she rises on that mountain. In the Puranas she is the daughter of the sun and the sister of Yama, and her water is dark. This hymn matches that darkness with the colour of Krishna’s body and sees the river as part of the play of Vrindavan.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದೋಣಿ ಬರುವುದನ್ನು ಕಾಯುತ್ತ ಜನ ದಡದ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೇ ದಾಟುವುದಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಹತ್ತಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಪಲ್ಲವಿಯೂ ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿಯೇ ಕೇಳುತ್ತದೆ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೊಳೆ ತೊಳೆದುಹೋಗಲಿ ಎಂದು. ಒಬ್ಬರ ಶುದ್ಧಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಬೇರೆಯಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವ ಅಲ್ಲಿದೆ.
At a ferry jetty people stand together waiting for the boat. Nobody crosses alone there, everyone boards together and steps off together. The refrain of this hymn asks in the plural too, that the stain of our minds be washed away. The thought in it is that one person’s cleansing is not separate from another’s.
ದೋಣಿ ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ದಡದಲ್ಲಿ ನಿಂತವರ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಕಾಯುವ ಆ ಸಮಯವನ್ನು ಸಿಟ್ಟಿಲ್ಲದೆ ಕಳೆಯುವುದೂ ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸ. ಒಂದೇ ಸಾಲನ್ನು ಎಂಟು ಬಾರಿ ಹೇಳಿಸುವ ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಕಲಿಸುವುದೂ ಅಂಥದೇ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು.
When the boat will come is not in the hands of those waiting on the bank. Spending that waiting time without irritation is itself a practice. A hymn that has us say the same line eight times teaches the same kind of patience.