ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕುರಿತಾದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದನ್ನು ಬಾಲ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಶಂಕರರು ಒಬ್ಬ ಬಡ ಹೆಂಗಸಿನ ಮನೆಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸ್ತೋತ್ರದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕವಿ ಬೇಡುವುದು ಒಂದೇ ವಸ್ತು: ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ತನ್ನ ಮೇಲೂ ಬೀಳಲಿ ಎಂದು.
The Kanakadhara Stotra is among the best loved hymns to Lakshmi. Tradition holds that Shankara sang it as a young brahmachari at the door of a poor woman. Through the whole hymn the poet asks for one thing: that the sidelong glance of Lakshmi, who rests on Vishnu’s chest, may fall on him too, even for a moment.
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನೋಟವನ್ನು ದುಂಬಿ, ಮಿಂಚು, ಮಳೆಮೋಡ, ನೀಲಮಣಿಯ ಹಾರ ಎಂದು ಬಗೆಬಗೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ನಂತರದ ಶ್ಲೋಕಗಳು ನಮಸ್ಕಾರಗಳ ಸರಣಿ, ಕೊನೆಯದು ಫಲಶ್ರುತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪಾಠವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
The opening verses catch Lakshmi’s glance in a series of images: a bee, a flash of lightning, a rain cloud, a necklace of sapphires. The later verses are a string of salutations, and the last is the phalashruti. We give the eighteen verse text, preceded by a prayer to Ganesha.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
ವಂದೇ ವಂದಾರು ಮಂದಾರಮಿಂದಿರಾನಂದಕಂದಲಮ್ ।
ಅಮಂದಾನಂದಸಂದೋಹ ಬಂಧುರಂ ಸಿಂಧುರಾನನಮ್ ॥
ಸ್ತೋತ್ರ
ಅಂಗಂ ಹರೇಃ ಪುಲಕಭೂಷಣಮಾಶ್ರಯಂತೀ
ಭೃಂಗಾಂಗನೇವ ಮುಕುಳಾಭರಣಂ ತಮಾಲಮ್ ।
ಅಂಗೀಕೃತಾಖಿಲವಿಭೂತಿರಪಾಂಗಲೀಲಾ
ಮಾಂಗಳ್ಯದಾಸ್ತು ಮಮ ಮಂಗಳದೇವತಾಯಾಃ ॥ 1 ॥
ಮುಗ್ಧಾ ಮುಹುರ್ವಿದಧತೀ ವದನೇ ಮುರಾರೇಃ
ಪ್ರೇಮತ್ರಪಾಪ್ರಣಿಹಿತಾನಿ ಗತಾಗತಾನಿ ।
ಮಾಲಾದೃಶೋರ್ಮಧುಕರೀವ ಮಹೋತ್ಪಲೇ ಯಾ
ಸಾ ಮೇ ಶ್ರಿಯಂ ದಿಶತು ಸಾಗರಸಂಭವಾಯಾಃ ॥ 2 ॥
ವಿಶ್ವಾಮರೇಂದ್ರಪದವಿಭ್ರಮದಾನದಕ್ಷ-
ಮಾನಂದಹೇತುರಧಿಕಂ ಮುರವಿದ್ವಿಷೋಽಪಿ ।
ಈಷನ್ನಿಷೀದತು ಮಯಿ ಕ್ಷಣಮೀಕ್ಷಣಾರ್ಧ-
ಮಿಂದೀವರೋದರಸಹೋದರಮಿಂದಿರಾಯಾಃ ॥ 3 ॥
ಆಮೀಲಿತಾಕ್ಷಮಧಿಗಮ್ಯ ಮುದಾ ಮುಕುಂದ-
ಮಾನಂದಕಂದಮನಿಮೇಷಮನಂಗತಂತ್ರಮ್ ।
ಆಕೇಕರಸ್ಥಿತಕನೀನಿಕಪಕ್ಷ್ಮನೇತ್ರಂ
ಭೂತ್ಯೈ ಭವೇನ್ಮಮ ಭುಜಂಗಶಯಾಂಗನಾಯಾಃ ॥ 4 ॥
ಬಾಹ್ವಂತರೇ ಮಧುಜಿತಃ ಶ್ರಿತಕೌಸ್ತುಭೇ ಯಾ
ಹಾರಾವಳೀವ ಹರಿನೀಲಮಯೀ ವಿಭಾತಿ ।
ಕಾಮಪ್ರದಾ ಭಗವತೋಽಪಿ ಕಟಾಕ್ಷಮಾಲಾ
ಕಳ್ಯಾಣಮಾವಹತು ಮೇ ಕಮಲಾಲಯಾಯಾಃ ॥ 5 ॥
ಕಾಲಾಂಬುದಾಳಿಲಲಿತೋರಸಿ ಕೈಟಭಾರೇ-
ರ್ಧಾರಾಧರೇ ಸ್ಫುರತಿ ಯಾ ತಟಿದಂಗನೇವ ।
ಮಾತುಸ್ಸಮಸ್ತಜಗತಾಂ ಮಹನೀಯಮೂರ್ತಿಃ
ಭದ್ರಾಣಿ ಮೇ ದಿಶತು ಭಾರ್ಗವನಂದನಾಯಾಃ ॥ 6 ॥
ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಪದಂ ಪ್ರಥಮತಃ ಖಲು ಯತ್ಪ್ರಭಾವಾ-
ನ್ಮಾಂಗಳ್ಯಭಾಜಿ ಮಧುಮಾಥಿನಿ ಮನ್ಮಥೇನ ।
ಮಯ್ಯಾಪತೇತ್ತದಿಹ ಮಂಥರಮೀಕ್ಷಣಾರ್ಧಂ
ಮಂದಾಲಸಂ ಚ ಮಕರಾಲಯಕನ್ಯಕಾಯಾಃ ॥ 7 ॥
ದದ್ಯಾದ್ದಯಾನುಪವನೋ ದ್ರವಿಣಾಂಬುಧಾರಾ-
ಮಸ್ಮಿನ್ನಕಿಂಚನವಿಹಂಗಶಿಶೌ ವಿಷಣ್ಣೇ ।
ದುಷ್ಕರ್ಮಘರ್ಮಮಪನೀಯ ಚಿರಾಯ ದೂರಂ
ನಾರಾಯಣಪ್ರಣಯಿನೀನಯನಾಂಬುವಾಹಃ ॥ 8 ॥
ಇಷ್ಟಾ ವಿಶಿಷ್ಟಮತಯೋಽಪಿ ಯಯಾ ದಯಾರ್ದ್ರ-
ದೃಷ್ಟ್ಯಾ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಪದಂ ಸುಲಭಂ ಲಭಂತೇ ।
ದೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಕಮಲೋದರದೀಪ್ತಿರಿಷ್ಟಾಂ
ಪುಷ್ಟಿಂ ಕೃಷೀಷ್ಟ ಮಮ ಪುಷ್ಕರವಿಷ್ಟರಾಯಾಃ ॥ 9 ॥
ಗೀರ್ದೇವತೇತಿ ಗರುಡಧ್ವಜಸುಂದರೀತಿ
ಶಾಕಂಭರೀತಿ ಶಶಿಶೇಖರವಲ್ಲಭೇತಿ ।
ಸೃಷ್ಟಿಸ್ಥಿತಿಪ್ರಳಯಕೇಳಿಷು ಸಂಸ್ಥಿತಾಯೈ
ತಸ್ಯೈ ನಮಸ್ತ್ರಿಭುವನೈಕಗುರೋಸ್ತರುಣ್ಯೈ ॥ 10 ॥
ಶ್ರುತ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಶುಭಕರ್ಮಫಲಪ್ರಸೂತ್ಯೈ
ರತ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ರಮಣೀಯಗುಣಾರ್ಣವಾಯೈ ।
ಶಕ್ತ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಶತಪತ್ರನಿಕೇತನಾಯೈ
ಪುಷ್ಟ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಪುರುಷೋತ್ತಮವಲ್ಲಭಾಯೈ ॥ 11 ॥
ನಮೋಽಸ್ತು ನಾಳೀಕನಿಭಾನನಾಯೈ
ನಮೋಽಸ್ತು ದುಗ್ಧೋದಧಿಜನ್ಮಭೂಮ್ಯೈ ।
ನಮೋಽಸ್ತು ಸೋಮಾಮೃತಸೋದರಾಯೈ
ನಮೋಽಸ್ತು ನಾರಾಯಣವಲ್ಲಭಾಯೈ ॥ 12 ॥
ಸಂಪತ್ಕರಾಣಿ ಸಕಲೇಂದ್ರಿಯನಂದನಾನಿ
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾನವಿಭವಾನಿ ಸರೋರುಹಾಕ್ಷಿ ।
ತ್ವದ್ವಂದನಾನಿ ದುರಿತಾಹರಣೋದ್ಯತಾನಿ
ಮಾಮೇವ ಮಾತರನಿಶಂ ಕಲಯಂತು ಮಾನ್ಯೇ ॥ 13 ॥
ಯತ್ಕಟಾಕ್ಷಸಮುಪಾಸನಾವಿಧಿಃ
ಸೇವಕಸ್ಯ ಸಕಲಾರ್ಥಸಂಪದಃ ।
ಸಂತನೋತಿ ವಚನಾಂಗಮಾನಸೈ-
ಸ್ತ್ವಾಂ ಮುರಾರಿಹೃದಯೇಶ್ವರೀಂ ಭಜೇ ॥ 14 ॥
ಸರಸಿಜನಿಲಯೇ ಸರೋಜಹಸ್ತೇ
ಧವಳತಮಾಂಶುಕಗಂಧಮಾಲ್ಯಶೋಭೇ ।
ಭಗವತಿ ಹರಿವಲ್ಲಭೇ ಮನೋಜ್ಞೇ
ತ್ರಿಭುವನಭೂತಿಕರಿ ಪ್ರಸೀದ ಮಹ್ಯಮ್ ॥ 15 ॥
ದಿಗ್ಘಸ್ತಿಭಿಃ ಕನಕಕುಂಭಮುಖಾವಸೃಷ್ಟ-
ಸ್ವರ್ವಾಹಿನೀವಿಮಲಚಾರುಜಲಪ್ಲುತಾಂಗೀಮ್ ।
ಪ್ರಾತರ್ನಮಾಮಿ ಜಗತಾಂ ಜನನೀಮಶೇಷ-
ಲೋಕಾಧಿನಾಥಗೃಹಿಣೀಮಮೃತಾಬ್ಧಿಪುತ್ರೀಮ್ ॥ 16 ॥
ಕಮಲೇ ಕಮಲಾಕ್ಷವಲ್ಲಭೇ ತ್ವಂ
ಕರುಣಾಪೂರತರಂಗಿತೈರಪಾಂಗೈಃ ।
ಅವಲೋಕಯ ಮಾಮಕಿಂಚನಾನಾಂ
ಪ್ರಥಮಂ ಪಾತ್ರಮಕೃತ್ರಿಮಂ ದಯಾಯಾಃ ॥ 17 ॥
ಸ್ತುವಂತಿ ಯೇ ಸ್ತುತಿಭಿರಮೂಭಿರನ್ವಹಂ
ತ್ರಯೀಮಯೀಂ ತ್ರಿಭುವನಮಾತರಂ ರಮಾಮ್ ।
ಗುಣಾಧಿಕಾ ಗುರುತರಭಾಗ್ಯಭಾಜಿನೋ
ಭವಂತಿ ತೇ ಭುವಿ ಬುಧಭಾವಿತಾಶಯಾಃ ॥ 18 ॥
ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari
ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
वंदे वंदारु मंदारमिंदिरानंदकंदलम् ।
अमंदानंदसंदोह बंधुरं सिंधुराननम् ॥
ಸ್ತೋತ್ರ
अंगं हरेः पुलकभूषणमाश्रयंती
भृंगांगनेव मुकुळाभरणं तमालम् ।
अंगीकृताखिलविभूतिरपांगलीला
मांगळ्यदास्तु मम मंगळदेवतायाः ॥ 1 ॥
मुग्धा मुहुर्विदधती वदने मुरारेः
प्रेमत्रपाप्रणिहितानि गतागतानि ।
मालादृशोर्मधुकरीव महोत्पले या
सा मे श्रियं दिशतु सागरसंभवायाः ॥ 2 ॥
विश्वामरेंद्रपदविभ्रमदानदक्ष-
मानंदहेतुरधिकं मुरविद्विषोऽपि ।
ईषन्निषीदतु मयि क्षणमीक्षणार्ध-
मिंदीवरोदरसहोदरमिंदिरायाः ॥ 3 ॥
आमीलिताक्षमधिगम्य मुदा मुकुंद-
मानंदकंदमनिमेषमनंगतंत्रम् ।
आकेकरस्थितकनीनिकपक्ष्मनेत्रं
भूत्यै भवेन्मम भुजंगशयांगनायाः ॥ 4 ॥
बाह्वंतरे मधुजितः श्रितकौस्तुभे या
हारावळीव हरिनीलमयी विभाति ।
कामप्रदा भगवतोऽपि कटाक्षमाला
कळ्याणमावहतु मे कमलालयायाः ॥ 5 ॥
कालांबुदाळिललितोरसि कैटभारे-
र्धाराधरे स्फुरति या तटिदंगनेव ।
मातुस्समस्तजगतां महनीयमूर्तिः
भद्राणि मे दिशतु भार्गवनंदनायाः ॥ 6 ॥
प्राप्तं पदं प्रथमतः खलु यत्प्रभावा-
न्मांगळ्यभाजि मधुमाथिनि मन्मथेन ।
मय्यापतेत्तदिह मंथरमीक्षणार्धं
मंदालसं च मकरालयकन्यकायाः ॥ 7 ॥
दद्याद्दयानुपवनो द्रविणांबुधारा-
मस्मिन्नकिंचनविहंगशिशौ विषण्णे ।
दुष्कर्मघर्ममपनीय चिराय दूरं
नारायणप्रणयिनीनयनांबुवाहः ॥ 8 ॥
इष्टा विशिष्टमतयोऽपि यया दयार्द्र-
दृष्ट्या त्रिविष्टपपदं सुलभं लभंते ।
दृष्टिः प्रहृष्टकमलोदरदीप्तिरिष्टां
पुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्करविष्टरायाः ॥ 9 ॥
गीर्देवतेति गरुडध्वजसुंदरीति
शाकंभरीति शशिशेखरवल्लभेति ।
सृष्टिस्थितिप्रळयकेळिषु संस्थितायै
तस्यै नमस्त्रिभुवनैकगुरोस्तरुण्यै ॥ 10 ॥
श्रुत्यै नमोऽस्तु शुभकर्मफलप्रसूत्यै
रत्यै नमोऽस्तु रमणीयगुणार्णवायै ।
शक्त्यै नमोऽस्तु शतपत्रनिकेतनायै
पुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तमवल्लभायै ॥ 11 ॥
नमोऽस्तु नाळीकनिभाननायै
नमोऽस्तु दुग्धोदधिजन्मभूम्यै ।
नमोऽस्तु सोमामृतसोदरायै
नमोऽस्तु नारायणवल्लभायै ॥ 12 ॥
संपत्कराणि सकलेंद्रियनंदनानि
साम्राज्यदानविभवानि सरोरुहाक्षि ।
त्वद्वंदनानि दुरिताहरणोद्यतानि
मामेव मातरनिशं कलयंतु मान्ये ॥ 13 ॥
यत्कटाक्षसमुपासनाविधिः
सेवकस्य सकलार्थसंपदः ।
संतनोति वचनांगमानसै-
स्त्वां मुरारिहृदयेश्वरीं भजे ॥ 14 ॥
सरसिजनिलये सरोजहस्ते
धवळतमांशुकगंधमाल्यशोभे ।
भगवति हरिवल्लभे मनोज्ञे
त्रिभुवनभूतिकरि प्रसीद मह्यम् ॥ 15 ॥
दिग्घस्तिभिः कनककुंभमुखावसृष्ट-
स्वर्वाहिनीविमलचारुजलप्लुतांगीम् ।
प्रातर्नमामि जगतां जननीमशेष-
लोकाधिनाथगृहिणीममृताब्धिपुत्रीम् ॥ 16 ॥
कमले कमलाक्षवल्लभे त्वं
करुणापूरतरंगितैरपांगैः ।
अवलोकय मामकिंचनानां
प्रथमं पात्रमकृत्रिमं दयायाः ॥ 17 ॥
स्तुवंति ये स्तुतिभिरमूभिरन्वहं
त्रयीमयीं त्रिभुवनमातरं रमाम् ।
गुणाधिका गुरुतरभाग्यभाजिनो
भवंति ते भुवि बुधभाविताशयाः ॥ 18 ॥
IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration
ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
vaṃde vaṃdāru maṃdāramiṃdirānaṃdakaṃdalam |
amaṃdānaṃdasaṃdoha baṃdhuraṃ siṃdhurānanam ||
ಸ್ತೋತ್ರ
aṃgaṃ hareḥ pulakabhūṣaṇamāśrayaṃtī
bhṛṃgāṃganeva mukuḷābharaṇaṃ tamālam |
aṃgīkṛtākhilavibhūtirapāṃgalīlā
māṃgaḷyadāstu mama maṃgaḷadevatāyāḥ || 1 ||
mugdhā muhurvidadhatī vadane murāreḥ
prematrapāpraṇihitāni gatāgatāni |
mālādṛśormadhukarīva mahotpale yā
sā me śriyaṃ diśatu sāgarasaṃbhavāyāḥ || 2 ||
viśvāmareṃdrapadavibhramadānadakṣa-
mānaṃdaheturadhikaṃ muravidviṣo’pi |
īṣanniṣīdatu mayi kṣaṇamīkṣaṇārdha-
miṃdīvarodarasahodaramiṃdirāyāḥ || 3 ||
āmīlitākṣamadhigamya mudā mukuṃda-
mānaṃdakaṃdamanimeṣamanaṃgataṃtram |
ākekarasthitakanīnikapakṣmanetraṃ
bhūtyai bhavenmama bhujaṃgaśayāṃganāyāḥ || 4 ||
bāhvaṃtare madhujitaḥ śritakaustubhe yā
hārāvaḷīva harinīlamayī vibhāti |
kāmapradā bhagavato’pi kaṭākṣamālā
kaḷyāṇamāvahatu me kamalālayāyāḥ || 5 ||
kālāṃbudāḷilalitorasi kaiṭabhāre-
rdhārādhare sphurati yā taṭidaṃganeva |
mātussamastajagatāṃ mahanīyamūrtiḥ
bhadrāṇi me diśatu bhārgavanaṃdanāyāḥ || 6 ||
prāptaṃ padaṃ prathamataḥ khalu yatprabhāvā-
nmāṃgaḷyabhāji madhumāthini manmathena |
mayyāpatettadiha maṃtharamīkṣaṇārdhaṃ
maṃdālasaṃ ca makarālayakanyakāyāḥ || 7 ||
dadyāddayānupavano draviṇāṃbudhārā-
masminnakiṃcanavihaṃgaśiśau viṣaṇṇe |
duṣkarmagharmamapanīya cirāya dūraṃ
nārāyaṇapraṇayinīnayanāṃbuvāhaḥ || 8 ||
iṣṭā viśiṣṭamatayo’pi yayā dayārdra-
dṛṣṭyā triviṣṭapapadaṃ sulabhaṃ labhaṃte |
dṛṣṭiḥ prahṛṣṭakamalodaradīptiriṣṭāṃ
puṣṭiṃ kṛṣīṣṭa mama puṣkaraviṣṭarāyāḥ || 9 ||
gīrdevateti garuḍadhvajasuṃdarīti
śākaṃbharīti śaśiśekharavallabheti |
sṛṣṭisthitipraḷayakeḷiṣu saṃsthitāyai
tasyai namastribhuvanaikagurostaruṇyai || 10 ||
śrutyai namo’stu śubhakarmaphalaprasūtyai
ratyai namo’stu ramaṇīyaguṇārṇavāyai |
śaktyai namo’stu śatapatraniketanāyai
puṣṭyai namo’stu puruṣottamavallabhāyai || 11 ||
namo’stu nāḷīkanibhānanāyai
namo’stu dugdhodadhijanmabhūmyai |
namo’stu somāmṛtasodarāyai
namo’stu nārāyaṇavallabhāyai || 12 ||
saṃpatkarāṇi sakaleṃdriyanaṃdanāni
sāmrājyadānavibhavāni saroruhākṣi |
tvadvaṃdanāni duritāharaṇodyatāni
māmeva mātaraniśaṃ kalayaṃtu mānye || 13 ||
yatkaṭākṣasamupāsanāvidhiḥ
sevakasya sakalārthasaṃpadaḥ |
saṃtanoti vacanāṃgamānasai-
stvāṃ murārihṛdayeśvarīṃ bhaje || 14 ||
sarasijanilaye sarojahaste
dhavaḷatamāṃśukagaṃdhamālyaśobhe |
bhagavati harivallabhe manojñe
tribhuvanabhūtikari prasīda mahyam || 15 ||
digghastibhiḥ kanakakuṃbhamukhāvasṛṣṭa-
svarvāhinīvimalacārujalaplutāṃgīm |
prātarnamāmi jagatāṃ jananīmaśeṣa-
lokādhināthagṛhiṇīmamṛtābdhiputrīm || 16 ||
kamale kamalākṣavallabhe tvaṃ
karuṇāpūrataraṃgitairapāṃgaiḥ |
avalokaya māmakiṃcanānāṃ
prathamaṃ pātramakṛtrimaṃ dayāyāḥ || 17 ||
stuvaṃti ye stutibhiramūbhiranvahaṃ
trayīmayīṃ tribhuvanamātaraṃ ramām |
guṇādhikā gurutarabhāgyabhājino
bhavaṃti te bhuvi budhabhāvitāśayāḥ || 18 ||
ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ
- ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರಿಗೆ ಮಂದಾರ ವೃಕ್ಷದಂತೆ ಬೇಡಿದ್ದನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಇಂದಿರೆಯ ಅಂದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಮೊಳಕೆಯಂತಿರುವವನು, ಅಪಾರ ಆನಂದದ ರಾಶಿಯಿಂದ ಸುಂದರನಾಗಿರುವವನು ಆದ ಆನೆಮುಖದ ಗಣೇಶನಿಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.
I salute the elephant faced Ganesha, a wish granting mandara tree to those who bow to him, a tender shoot of Lakshmi’s joy, lovely with a wealth of boundless bliss. - 1 ಹೆಣ್ಣುದುಂಬಿ ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ತಮಾಲ ಮರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವಂತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟ ಆನಂದದ ರೋಮಾಂಚನವನ್ನೇ ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ ಹರಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ. ಸಮಸ್ತ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುವ, ಮಂಗಳದೇವತೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಆ ಲೀಲಾನೋಟ ನನಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನು ಕೊಡಲಿ.
As a female bee settles on a tamala tree adorned with buds, the playful sidelong glance of Lakshmi rests on the body of Hari, adorned with the thrill of joy. May that glance of the goddess of all good, which holds every kind of wealth, bring me auspiciousness. - 2 ದೊಡ್ಡ ನೀಲಕಮಲದ ಮೇಲೆ ದುಂಬಿ ಬಂದುಹೋಗುವಂತೆ, ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತ ಮುರಾರಿಯ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮುಗ್ಧವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಬರುವ ಸಮುದ್ರಪುತ್ರಿಯ ನೋಟಗಳ ಮಾಲೆ ನನಗೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಡಲಿ.
Like a bee hovering to and fro over a great blue lotus, the garland of glances of the ocean born goddess innocently goes to Murari’s face and returns, again and again, drawn by love and held back by shyness. May it grant me prosperity. - 3 ಇಡೀ ದೇವಲೋಕದ ಒಡೆತನವಾದ ಇಂದ್ರಪದವಿಯನ್ನೂ ಆಟವಾಡುತ್ತಲೇ ಕೊಡಬಲ್ಲ, ಮುರನ ಶತ್ರುವಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೂ ಅಧಿಕ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ, ನೀಲಕಮಲದ ಒಳದಳಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಇಂದಿರೆಯ ಅರೆನೋಟ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ನೆಲೆಸಲಿ.
Indira’s half glance, which can bestow in play the rank of Indra over all the gods, which is a source of great joy even to Vishnu, the foe of Mura, and which is like the inner petals of a blue lotus: may it rest on me a little, for a moment. - 4 ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಧ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ, ಆನಂದದ ಮೂಲನಾದ, ಪ್ರೇಮಪರವಶನಾದ ಮುಕುಂದನನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಂಡು, ರೆಪ್ಪೆ ಮಿಟುಕಿಸದೆ ಕಣ್ಣಂಚಿನಲ್ಲಿ ಪಾಪೆ ಮತ್ತು ರೆಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಅರೆಮುಚ್ಚಿದ ನೋಟ, ಶೇಷಶಾಯಿಯ ಪತ್ನಿಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಆ ಕಣ್ಣು, ನನ್ನ ಏಳಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿ.
Having found with delight Mukunda, eyes half closed, the root of bliss, lost in love, the eye of the consort of the serpent reclining Lord gazes without blinking, pupil and lashes held at the corner in a half closed look. May that eye be for my wellbeing. - 5 ಮಧುವನ್ನು ಗೆದ್ದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕೌಸ್ತುಭಮಣಿ ಇರುವ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ನೀಲಮಣಿಗಳ ಹಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಭಗವಂತನಿಗೂ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ, ಕಮಲವಾಸಿನಿಯ ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟಗಳ ಮಾಲೆ ನನಗೆ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ತರಲಿ.
The garland of glances of the lotus dweller shines like a necklace of sapphires on the chest of Vishnu, conqueror of Madhu, where the Kaustubha gem rests. It fulfils the wishes even of the Lord. May it bring me welfare. - 6 ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳ ಸಾಲಿನಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ಕೈಟಭನ ಶತ್ರುವಿನ ಎದೆ ಎಂಬ ಮಳೆಮೋಡದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ತಾಯಿಯಾದ, ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಯ ಮಗಳಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪೂಜ್ಯವಾದ ರೂಪ ನನಗೆ ಶುಭಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಿ.
On the chest of Kaitabha’s foe, lovely as a bank of dark clouds, she flashes like lightning in a rain cloud. May the revered form of the mother of all worlds, the daughter of the sage Bhrigu, grant me good things. - 7 ಯಾರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮನ್ಮಥನು ಮಂಗಳಮೂರ್ತಿಯಾದ ಮಧುಸೂದನನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತೋ, ಸಮುದ್ರರಾಜನ ಮಗಳ ಆ ನಿಧಾನವಾದ, ಅಲಸವಾದ ಅರೆನೋಟ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿ.
By its power Manmatha first gained a foothold in Madhusudana, the abode of all that is auspicious. May that slow, languid half glance of the ocean’s daughter fall here on me. - 8 ದಯೆ ಎಂಬ ಅನುಕೂಲವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿ ತರುವ, ನಾರಾಯಣನ ಪ್ರಿಯೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳೆಂಬ ಮಳೆಮೋಡ ದುಷ್ಕರ್ಮದ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಬಹುಕಾಲಕ್ಕೆ ದೂರ ಮಾಡಲಿ. ಅದಲ್ಲದೆ, ಮಳೆಹನಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ಹಕ್ಕಿಯ ಮರಿಯಂತೆ ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬಡವನ ಮೇಲೆ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮಳೆಧಾರೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಲಿ.
May the rain cloud of the eyes of Narayana’s beloved, driven by the favouring wind of compassion, drive far away for long the scorching heat of my bad karma. And may it pour a stream of wealth on this destitute one, dejected like a fledgling bird waiting for rain. - 9 ಯಾರ ದಯೆಯಿಂದ ಒದ್ದೆಯಾದ ನೋಟದಿಂದ, ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುದ್ಧಿಯ ಜನರು ಸ್ವರ್ಗಪದವಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೋ, ಅರಳಿದ ಕಮಲದ ಒಳಭಾಗದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಕಮಲಾಸನೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಆ ನೋಟ ನಾನು ಬಯಸುವ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡಲಿ.
By her glance, moist with compassion, those dear to her, people of fine understanding, easily attain the realm of heaven. May that glance of the lotus seated goddess, bright as the heart of a lotus in full bloom, grant me the nourishment I long for. - 10 ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಪ್ರಳಯಗಳ ಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ವಾಗ್ದೇವತೆಯಾದ ಸರಸ್ವತಿ ಎಂದೂ, ಗರುಡಧ್ವಜನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸುಂದರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂದೂ, ಶಾಕಂಭರಿ ಎಂದೂ, ಚಂದ್ರಶೇಖರನಾದ ಶಿವನ ಪ್ರಿಯೆ ಪಾರ್ವತಿ ಎಂದೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಏಕೈಕ ಗುರುವಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ತರುಣಿಯಾದ ಅವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
In the play of creation, preservation and dissolution she abides as the goddess of speech, as the beloved of Garuda bannered Vishnu, as Shakambhari, and as the beloved of moon crested Shiva. Salutation to her, the young consort of the one teacher of the three worlds. - 11 ಶುಭಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ವೇದರೂಪಿಣಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸುಂದರ ಗುಣಗಳ ಸಾಗರವಾದ ರತಿರೂಪಿಣಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನೂರು ದಳಗಳ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶಕ್ತಿರೂಪಿಣಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಪುಷ್ಟಿರೂಪಿಣಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Salutation to her as Shruti, the Veda that brings forth the fruit of good deeds. Salutation to her as Rati, an ocean of lovely qualities. Salutation to her as Shakti, who dwells in the hundred petalled lotus. Salutation to her as Pushti, nourishment, the beloved of Purushottama. - 12 ಕಮಲದಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹಾಲ್ಗಡಲನ್ನು ಜನ್ಮಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಹೊಂದಿದವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸಮುದ್ರಮಥನದಲ್ಲಿ ತನ್ನೊಂದಿಗೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಮೃತಕ್ಕೆ ಸೋದರಿಯಾದವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾರಾಯಣನ ಪ್ರಿಯೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Salutation to her whose face is like a lotus. Salutation to her whose birthplace is the ocean of milk. Salutation to the sister of the moon and of amrita, born with her from the churning of the ocean. Salutation to the beloved of Narayana. - 13 ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವಳೇ, ಪೂಜ್ಯಳಾದ ತಾಯಿಯೇ, ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತರುವ, ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಆನಂದ ಕೊಡುವ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಕೊಡಬಲ್ಲ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ನಿನ್ನ ವಂದನೆಗಳು ಸದಾ ನನ್ನನ್ನೇ ಹಿಡಿದಿರಲಿ. ಅಂದರೆ, ನಾನು ಸದಾ ನಿನಗೆ ನಮಿಸುತ್ತಿರುವಂತಾಗಲಿ.
O lotus eyed one, O honoured mother, salutations to you bring wealth, delight every sense, have the power to bestow sovereignty and stand ready to remove sin. May they always take hold of me, that is, may I be ever engaged in bowing to you. - 14 ಯಾರ ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಉಪಾಸಿಸಿದರೆ ಸೇವಕನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಸಂಪತ್ತುಗಳು ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೋ, ಮುರಾರಿಯ ಹೃದಯದ ಒಡತಿಯಾದ ಅಂತಹ ನಿನ್ನನ್ನು ಮಾತು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ.
Worship of your sidelong glance, duly performed, spreads every kind of wealth before your servant. You, the queen of Murari’s heart, I worship with speech, body and mind. - 15 ಕಮಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವಳೇ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಮಲ ಹಿಡಿದವಳೇ, ಅತ್ಯಂತ ಬಿಳಿಯ ವಸ್ತ್ರ, ಗಂಧ ಮತ್ತು ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವಳೇ, ಭಗವತಿಯೇ, ಹರಿಯ ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ಮನೋಹರಳೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ಕೊಡುವವಳೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು.
O you who dwell in the lotus, lotus in hand, radiant in the whitest garments, sandal paste and garlands, O Bhagavati, beloved of Hari, enchanting one, giver of prosperity to the three worlds, be gracious to me. - 16 ದಿಗ್ಗಜಗಳು ಚಿನ್ನದ ಕೊಡಗಳ ಬಾಯಿಂದ ಸುರಿಸಿದ ಆಕಾಶಗಂಗೆಯ ನಿರ್ಮಲವಾದ ಸುಂದರ ಜಲದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಗೊಂಡ ದೇಹವುಳ್ಳವಳು, ಲೋಕಗಳ ತಾಯಿ, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಗೃಹಿಣಿ, ಅಮೃತಸಾಗರದ ಮಗಳು ಆದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
At daybreak I bow to her whose body is bathed in the pure, lovely water of the heavenly Ganga, poured from the mouths of golden pots by the elephants of the quarters: the mother of the worlds, the wife of the Lord of all the worlds, the daughter of the ocean of nectar. - 17 ಕಮಲೆಯೇ, ಕಮಲಾಕ್ಷನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ಕರುಣೆಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಅಲೆಯೇಳುವ ನಿನ್ನ ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡು. ಬಡವರಲ್ಲಿ ನಾನೇ ಮೊದಲಿಗ, ನಿನ್ನ ದಯೆಗೆ ನಿಜವಾದ, ಸಹಜವಾದ ಪಾತ್ರ.
O Kamala, beloved of the lotus eyed Lord, look on me with your sidelong glances rippling with the flood of compassion. Among the destitute I am the first, a true and unfeigned vessel for your mercy. - 18 ಮೂರು ವೇದಗಳ ಸ್ವರೂಪಳಾದ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ತಾಯಿಯಾದ ರಮೆಯನ್ನು ಈ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ತುತಿಸುವವರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರೂ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ.
Those who praise Rama every day with these hymns, her whose very form is the three Vedas, the mother of the three worlds, become on earth rich in virtue and blessed with great fortune. And the wise hold their minds in high regard.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದರು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಶಂಕರರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅನೇಕ ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರ ಶಂಕರರ ಬಾಲ್ಯದ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
Tradition attributes this hymn to Adi Shankara. Scholars debate the authorship of many hymns that carry his name, but the Kanakadhara Stotra has long been bound up with a story from his boyhood.
ಕಥೆ ಹೀಗಿದೆ. ಬಾಲ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಶಂಕರರು ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಬಡ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಮನೆಯ ಹೆಂಗಸಿನ ಬಳಿ ಕೊಡಲು ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಇದ್ದದ್ದು ಒಂದೇ ಒಂದು ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ. ಅದನ್ನೇ ಅವಳು ಸಂಕೋಚದಿಂದ ಅವರ ಭಿಕ್ಷಾಪಾತ್ರೆಗೆ ಹಾಕಿದಳು. ಅವಳ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಉದಾರತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಮನಕರಗಿದ ಶಂಕರರು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು, ಆಗ ಆ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿನ್ನದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕನಕಧಾರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥವೇ ಚಿನ್ನದ ಧಾರೆ.
The story runs like this. The young brahmachari Shankara came begging alms to the door of a poor house. The woman of the house had nothing to give except a single amalaka fruit, and she placed it, with some embarrassment, in his bowl. Moved by her poverty and her generosity, Shankara praised Lakshmi with this hymn, and tradition says a shower of golden amalakas fell on the house. Kanakadhara means a stream of gold.
ಇಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ವಂದೇ ವಂದಾರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪಾಠವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಬೇರೆ ಮುದ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಅಥವಾ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಮೋಽಸ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಬಿಲ್ವಾಟವೀ, ಕಮಲಾಸನ, ಅಂಭೋರುಹಂ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಫಲಶ್ರುತಿ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ.
We give the eighteen verse text, opening with the prayer to Ganesha that begins vande vandāru. Other printings have versions of twenty one or twenty five verses. These add further namo’stu verses, the verses beginning bilvāṭavī, kamalāsana and ambhoruham, and a phalashruti.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳು ವಸಂತತಿಲಕ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅನುಷ್ಟುಪ್ನಲ್ಲಿದೆ, 12, 14, 15, 17 ಮತ್ತು 18ನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಮೊದಲ ಒಂಬತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನೋಟವನ್ನೇ ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಪಾದಗಳು ಸಾಗರಸಂಭವಾಯಾಃ, ಇಂದಿರಾಯಾಃ ಎಂಬಂತೆ ಅವಳ ಒಂದೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತವೆ.
Most verses are in the vasantatilaka metre. The opening prayer is in anushtubh, and verses 12, 14, 15, 17 and 18 use other metres. The first nine verses are all about Lakshmi’s glance, and each closes its last line on one of her names, such as sāgarasambhavāyāḥ or indirāyāḥ.
ಪಾಠದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳು: 3ನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮೀಕ್ಷಣಾರ್ಧಮ್ ಎಂದು ಓದಿದ್ದೇವೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಕ್ಷಣಾರ್ಥಮ್ ಎಂದಿದೆ. 8ನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಮಿನ್ನಕಿಂಚನವಿಹಂಗಶಿಶೌ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಾಸವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದೇವೆ. 9ನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಾ ವಿಶಿಷ್ಟಮತಯೋ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಿ ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಬೇರೆ ಪಾಠಗಳೂ ಇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
A few decisions about the text: in verse 3 we read kṣaṇam īkṣaṇārdham, where some copies have īkṣaṇārtham. In verse 8 we write asminn akiñcana vihaṅga śiśau as a single compound. In verse 9 we read iṣṭā viśiṣṭamatayo as separate words. Other readings exist.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ಚಿನ್ನದ ಮಳೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ಆ ಒಂದು ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ. ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಏಕೈಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಆ ಹೆಂಗಸಿನ ಉದಾರತೆಯನ್ನು ನಾವು ಇಂದೂ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಾರಿಡಾರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪುಟ್ಟ ಡಬ್ಬಿಯ ಊಟವನ್ನು ಪಕ್ಕದ ಅಪರಿಚಿತ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸ್ವತಃ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರೇ.
What stays with us in the story, before the shower of gold, is that one amalaka fruit. The generosity of a woman who gave the only thing she had to the one at her door is something we still see today. In a hospital corridor, the people who share their small tiffin box with the unknown family on the next bench are very often those who are struggling themselves.
ಸ್ತೋತ್ರ ಬೇಡುವುದು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಕರುಣೆಯ ನೋಟವನ್ನು. ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅವರತ್ತ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನೋಡುವುದೂ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅವರ ದಿನವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬಲ್ಲದು.
The hymn asks for a single moment of Lakshmi’s compassionate glance. To notice someone in difficulty and look at them kindly for a moment can often change their whole day.