ನೃಸಿಂಹ ನಖ ಸ್ತುತಿ ಎರಡೇ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ. ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಸೀಳಿದ ನರಸಿಂಹನ ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಅದು ರಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಮಾಧ್ವ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹರಿ ವಾಯು ಸ್ತುತಿಯ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.
The Nrisimha Nakha Stuti is a hymn of just two verses. It asks for the protection of the claws of Narasimha, which tore apart Hiranyakashipu. In the Madhva tradition it is recited before and after the Hari Vayu Stuti.
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಉಗುರುಗಳ ರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಗೆ ಸಮನಾದುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಅವನಿಗಿಂತ ಮೇಲಿನದಂತೂ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಹರಿ ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಎಂಬ ಮಾಧ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೊದಲ ಮಾತನ್ನು ಅದು ಕೆಲವೇ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
The first verse asks for the protection of the claws. The second declares that nothing is equal to the consort of Lakshmi, and nothing whatever is higher. In a few words it states the first principle of Madhva teaching, that Hari is supreme.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ಪಾಂತ್ವಸ್ಮಾನ್ ಪುರುಹೂತವೈರಿಬಲವನ್ಮಾತಂಗಮಾದ್ಯದ್ಘಟಾ-
ಕುಂಭೋಚ್ಚಾದ್ರಿವಿಪಾಟನಾಧಿಕಪಟುಪ್ರತ್ಯೇಕವಜ್ರಾಯಿತಾಃ ।
ಶ್ರೀಮತ್ಕಂಠೀರವಾಸ್ಯಪ್ರತತಸುನಖರಾ ದಾರಿತಾರಾತಿದೂರ-
ಪ್ರಧ್ವಸ್ತಧ್ವಾಂತಶಾಂತಪ್ರವಿತತಮನಸಾ ಭಾವಿತಾ ಭೂರಿಭಾಗೈಃ ॥ 1 ॥
ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ ಸಮಂತತೋಽಪಿ ಕಲಯನ್ ನೈವೇಶಿತುಸ್ತೇ ಸಮಂ
ಪಶ್ಯಾಮ್ಯುತ್ತಮವಸ್ತು ದೂರತರತೋಽಪಾಸ್ತಂ ರಸೋ ಯೋಽಷ್ಟಮಃ ।
ಯದ್ರೋಷೋತ್ಕರದಕ್ಷನೇತ್ರಕುಟಿಲಪ್ರಾಂತೋತ್ಥಿತಾಗ್ನಿಸ್ಫುರತ್-
ಖದ್ಯೋತೋಪಮವಿಸ್ಫುಲಿಂಗಭಸಿತಾ ಬ್ರಹ್ಮೇಶಶಕ್ರೋತ್ಕರಾಃ ॥ 2 ॥
ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari
पांत्वस्मान् पुरुहूतवैरिबलवन्मातंगमाद्यद्घटा-
कुंभोच्चाद्रिविपाटनाधिकपटुप्रत्येकवज्रायिताः ।
श्रीमत्कंठीरवास्यप्रततसुनखरा दारितारातिदूर-
प्रध्वस्तध्वांतशांतप्रविततमनसा भाविता भूरिभागैः ॥ 1 ॥
लक्ष्मीकांत समंततोऽपि कलयन् नैवेशितुस्ते समं
पश्याम्युत्तमवस्तु दूरतरतोऽपास्तं रसो योऽष्टमः ।
यद्रोषोत्करदक्षनेत्रकुटिलप्रांतोत्थिताग्निस्फुरत्-
खद्योतोपमविस्फुलिंगभसिता ब्रह्मेशशक्रोत्कराः ॥ 2 ॥
IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration
pāṃtvasmān puruhūtavairibalavanmātaṃgamādyadghaṭā-
kuṃbhoccādrivipāṭanādhikapaṭupratyekavajrāyitāḥ |
śrīmatkaṃṭhīravāsyapratatasunakharā dāritārātidūra-
pradhvastadhvāṃtaśāṃtapravitatamanasā bhāvitā bhūribhāgaiḥ || 1 ||
lakṣmīkāṃta samaṃtato’pi kalayan naiveśituste samaṃ
paśyāmyuttamavastu dūratarato’pāstaṃ raso yo’ṣṭamaḥ |
yadroṣotkaradakṣanetrakuṭilaprāṃtotthitāgnisphurat-
khadyotopamavisphuliṃgabhasitā brahmeśaśakrotkarāḥ || 2 ||
ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ
- 1 ಶ್ರೀಮಂತ ಸಿಂಹಮುಖನಾದ ನರಸಿಂಹನ ಉದ್ದವಾಗಿ ಚಾಚಿದ ಸುಂದರ ಉಗುರುಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ. ಇಂದ್ರನ ವೈರಿಗಳಾದ ಅಸುರರೆಂಬ ಬಲಿಷ್ಠ, ಮದಿಸಿದ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡಿನ ಪರ್ವತದಂತಹ ಕುಂಭಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸೀಳುವುದರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದೂ ವಜ್ರಕ್ಕಿಂತ ಚತುರ. ಶತ್ರುವನ್ನು ಸೀಳಿದ್ದರಿಂದ ಕತ್ತಲು ದೂರ ಓಡಿ ಶಾಂತವೂ ವಿಶಾಲವೂ ಆದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಆ ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
May the fine, outstretched claws of the glorious lion-faced Lord protect us. Each of them is keener than a thunderbolt at splitting the mountain-high temples of the mighty, rutting herds of elephants that are the asuras, the enemies of Indra. The most fortunate meditate on them with minds calm and wide, the darkness driven far off since the enemy was torn apart. - 2 ಓ ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತನೇ, ಸುತ್ತಲೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡಿದರೂ ಒಡೆಯನಾದ ನಿನಗೆ ಸಮನಾದುದನ್ನೇ ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ವಸ್ತುವಿನ ಮಾತಂತೂ ಬಹುದೂರ. ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಎಂಟನೆಯ ರಸವಾದ ರೌದ್ರದ ಕೋಪ ಉಕ್ಕಿದಾಗ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣಿನ ಬಾಗಿದ ಕೊನೆಯಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಬೆಂಕಿಯ ಕಿಡಿಗಳು ಮಿಂಚುಹುಳುಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆ ಕಿಡಿಗಳಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವ, ಇಂದ್ರರ ಸಮೂಹಗಳು ಬೂದಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
O consort of Lakshmi, though I look all around, I see nothing equal to you, the Lord, let alone anything higher, which lies far beyond all question. For when your eighth rasa, raudra or wrath, surges up, sparks of fire leap from the curved corner of your eye like fireflies, and those sparks reduce whole hosts of Brahmas, Shivas and Indras to ash.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರೇ ರಚಿಸಿದರು. ಶಿಷ್ಯ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ವಾಯು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಹರಿಯ ಸ್ತುತಿ ಮೊದಲು ಬರಲಿ ಎಂದು ಮಧ್ವರು ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು ಎಂದು ಹಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Tradition holds that Sri Madhvacharya himself composed these two verses. Many say that when his disciple Trivikrama Panditacharya composed the Vayu Stuti in his praise, Madhva added this so that praise of Hari would come first.
ಮಾಧ್ವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹರಿ ವಾಯು ಸ್ತುತಿಯ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಹೇಳುವುದು ಪದ್ಧತಿ. ಹರಿ ವಾಯು ಸ್ತುತಿಗೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪುಟವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅದರ ನಲವತ್ತೊಂದು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
In Madhva homes and mathas it is customary to say it before and after the Hari Vayu Stuti. The Hari Vayu Stuti has its own page on our site, where we give the meaning of all its forty one verses.
ಎರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಮಾಧ್ವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಹರಿಯ ಸರ್ವೋತ್ತಮತ್ವದ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವ, ಇಂದ್ರರು ಅನೇಕ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹೋಗುವವರು, ಹರಿಯ ಕೋಪದ ಒಂದು ಕಿಡಿಗೂ ಅವರು ಸಮರಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅದರ ಆಶಯ. ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರೌದ್ರ ಎಂಟನೆಯದಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಎಂಟನೆಯ ರಸವನ್ನು ರೌದ್ರ ಎಂದೇ ಪರಂಪರೆ ಓದುತ್ತದೆ.
Madhva commentators read the second verse as a declaration of the supremacy of Hari. Brahma, Shiva and Indra come and go across many ages of the world, and none of them can stand before a single spark of Hari’s wrath. In the Natyashastra list raudra is not the eighth rasa, but the tradition reads the eighth rasa here as raudra.
ಎರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿದೆ. ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪಾದಗಳು ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತದಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಸ್ರಗ್ಧರಾ ವೃತ್ತದಲ್ಲೂ ಇವೆ.
The second verse is in the shardulavikridita metre. In the first verse the first two lines are in shardulavikridita and the last two in sragdhara.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಉಗುರು ದೇಹದ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ, ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಭಾಗ. ಈ ಸ್ತುತಿ ರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಬೇಡುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಟದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಾಯುವ ಕೋಣೆಯಲ್ಲೋ, ನಮಗೆ ಆಸರೆಯಾಗುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮಾತು, ಒಂದು ಕೈಸ್ಪರ್ಶ. ಎರಡೇ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
A claw or nail is the smallest, least noticed part of the body, and this hymn asks for protection from just there. In times of great trouble, on the night before an exam or in a hospital waiting room, what holds us up is often something small, a word or the touch of a hand. This hymn of only two verses works in the same way.