ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ದೇವಾನ್ಭಾವಯತಾನೇನ ತೇ ದೇವಾ ಭಾವಯಂತು ವಃ।
ಪರಸ್ಪರಂ ಭಾವಯಂತಃ ಶ್ರೇಯಃ ಪರಮವಾಪ್ಸ್ಯಥ ॥ 11 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः।
परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥ 11 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
devānbhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ|
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha || 11 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದೇವಾನ್ (देवान्, devān) = ದೇವತೆಗಳನ್ನು (the gods)
- ಭಾವಯತ ಅನೇನ (भावयत अनेन, bhāvayata anena) = ಇದರಿಂದ ಪೋಷಿಸಿ (nourish with this)
- ತೇ ದೇವಾಃ (ते देवाः, te devāḥ) = ಆ ದೇವತೆಗಳು (those gods)
- ಭಾವಯಂತು ವಃ (भावयन्तु वः, bhāvayantu vaḥ) = ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪೋಷಿಸಲಿ (let them nourish you)
- ಪರಸ್ಪರಮ್ (परस्परम्, parasparam) = ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು (one another)
- ಭಾವಯಂತಃ (भावयन्तः, bhāvayantaḥ) = ಪೋಷಿಸುತ್ತಾ (nourishing)
- ಶ್ರೇಯಃ ಪರಮ್ (श्रेयः परम्, śreyaḥ param) = ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು (the highest good)
- ಅವಾಪ್ಸ್ಯಥ (अवाप्स्यथ, avāpsyatha) = ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ (you shall attain)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಇದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ. ಆ ದೇವತೆಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪೋಷಿಸಲಿ. ಹೀಗೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾ ನೀವು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Nourish the gods with this, and let those gods nourish you. Nourishing one another in this way you shall attain the highest good.
ಶ್ಲೋಕ 3.11ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 3.11
ಕೊಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವಿಕೆ ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಇಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ನೀವು ಹವಿಸ್ಸಿನ ಭಾಗಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತೀರಿ, ಅವರು ಮಳೆಯ ಮೂಲಕ ಅನ್ನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.
Here is a circle in which giving and receiving both run. Sridhara Swami spells it out: you nourish the gods with the shares of the oblation, and they nourish you by producing food through rain.
‘ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು’ ಎಂದರೆ ಏನು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಎರಡು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಕ್ರಮದಿಂದ ಬರುವ ಮೋಕ್ಷ, ಅಥವಾ ಸ್ವರ್ಗ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅದು ಮೋಕ್ಷವೇ.
On what ‘the highest good’ means, Shankara offers two possibilities: liberation, arrived at through the stages by which knowledge comes, or heaven. For Ramanuja it is liberation.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಓದು ಅವರ ಇಡೀ ದರ್ಶನವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳು ಭಗವಂತನ ಶರೀರ, ಅವನೇ ಅವರ ಆತ್ಮ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆ ಬೇರೊಬ್ಬರ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲ. ‘ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳ ಭೋಕ್ತನೂ ಪ್ರಭುವೂ ನಾನೇ’ ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಮಾತನ್ನು ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja’s reading of this verse holds his whole vision. The gods are the body of the Lord and he is their self, so worshipping the gods is not the worship of someone else. He recalls the ninth chapter here: I alone am the enjoyer and the lord of all sacrifices.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರ ವ್ಯಾಪಾರದ್ದಲ್ಲ, ಪೋಷಣೆಯದು. ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟದ್ದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದದ್ದು ಸಿಗಬೇಕು. ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಬೆಳೆದು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ.
The picture here is not trade but nourishment. In trade what you give must come back matched. In nourishment what you give comes back grown.
ಯಾವ ತಂಡವಾದರೂ ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದಾದಿಯರು, ವೈದ್ಯರು, ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯವರು, ಸ್ವಚ್ಛತೆಯವರು, ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎಣಿಸತೊಡಗಿದರೆ ಸುತ್ತು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕೆಲಸ ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಾಗ ಎಲ್ಲರ ಕೆಲಸವೂ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
Any team runs this way. Nurses, doctors, laboratory staff, cleaners: let any one group start counting only its own share and the circle stops. When each looks to make the next person’s work easier, everyone’s work gets easier.