ಭಗವದ್ಗೀತೆ 3.10 ಅರ್ಥ: ಸಹಯಜ್ಞಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ

ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದು ಚಕ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Sridhara Swami notes that the next four verses build a wheel, and that they begin with Prajapati’s words.

ಪ್ರಜಾಪತಿ ಯಾರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಭೇದವಿದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೂ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೂ ಇವನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ವಿಶ್ವದ ಪತಿ, ಆತ್ಮೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ತೈತ್ತಿರೀಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಯಾವ ಉಪಾಧಿಯೂ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಎಂಬ ಪದ ನಾರಾಯಣನನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

Who Prajapati is divides the commentators. For Shankara and Sridhara Swami he is Brahma, the creator of creatures. Ramanuja takes up the Taittiriya line ‘lord of the universe, ruler of selves’ and holds that the word Prajapati, with no qualification attached, points to Narayana himself.

‘ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಕರೆಯುವ ಕಾಮಧೇನು’ ಎಂಬಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡು ಅರ್ಥ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟವಾದ ಫಲವಿಶೇಷಗಳು ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷ ಎಂದೇ ಓದುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗುವ ಉಳಿದ ಬಯಕೆಗಳನ್ನೂ ಅದು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

The ‘cow that yields what you wish’ also has two readings. Shankara reads it generally, as the particular fruits one wants. Ramanuja reads it directly as liberation, adding that it also grants the other wishes that serve liberation.

ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಒಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಿಡು ಎನ್ನುವ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಫಲ ಕೊಡುವ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಹೊಗಳುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಂದದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದೇ ಮೇಲು ಎಂಬುದನ್ನು, ಆದ್ದರಿಂದ ದೋಷವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಸಮಾಧಾನ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅರ್ಥವಾದ, ಅಂದರೆ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಮಾತು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Sridhara Swami adds an honest note. In a passage that tells you to drop the desire for fruit, praising a sacrifice that grants fruit looks a little out of place. His answer is that what is being said here is the general point that acting beats not acting, so there is no fault in it. Madhva marks these two verses as arthavada, words of commendation.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಜಗತ್ತಿನ ಜೊತೆಗೇ ಒಂದು ಕೊಡುಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಕೊಡಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಚಿತ್ರ. ಯಾರೂ ಖಾಲಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಂದಾಗಲೇ ಭಾಷೆ, ಮನೆ, ಔಷಧ, ಶಾಲೆ, ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ.

The picture in this verse is that a system of giving and receiving was handed over along with the world itself. Nobody arrives on empty ground. Language, houses, medicine, schools are all standing there when we arrive.

ಆ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದವರು ನಾವಲ್ಲ. ನಾವು ಮಾಡಬಹುದಾದದ್ದು ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ನಂತರದವರಿಗೆ ಹಾಳಾಗದೆ ದಾಟಿಸುವುದು.

We did not build that order. What we can do is keep it running and pass it on undamaged to those who come after us.