ಭಗವದ್ಗೀತೆ 3.15 ಅರ್ಥ: ಕರ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮೋದ್ಭವಂ ವಿದ್ಧಿ

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೇರೆಯಾಗುವ ಶ್ಲೋಕ ಇದು. ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಮತ್ತು ‘ಅಕ್ಷರ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳಿಗೂ ಮೂರು ಆಚಾರ್ಯರು ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

This is the verse in the chapter where the meanings of the words diverge most. Three acharyas give three different senses to both brahma and akshara.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದರೆ ವೇದ, ಅಕ್ಷರ ಎಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮ. ಕರ್ಮವನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುವುದು ವೇದ, ಆ ವೇದ ಪರಮಾತ್ಮನಿಂದ ಉಸಿರಿನಂತೆ ಹೊರಬಂದದ್ದು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ಇದೇ ದಾರಿ ಹಿಡಿದು ‘ಈ ಮಹತ್ತಾದ ಭೂತದ ನಿಶ್ವಾಸವೇ ಋಗ್ವೇದ ಯಜುರ್ವೇದ ಸಾಮವೇದಗಳು’ ಎಂಬ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

For Shankara brahma means the Veda and akshara means the Supreme Self. It is the Veda that reveals action, and that Veda came out of the Supreme like a breath. Sridhara Swami follows the same road and quotes the shruti that the Rig, Yajur and Sama Vedas are the out-breath of that great Being.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಶರೀರ, ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ ಎಂದರೆ ಜೀವಾತ್ಮ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಥ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ: ಕರ್ಮ ಶರೀರದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಶರೀರ ಜೀವನಿಂದ ನಿಂತಿದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಶರೀರವೇ ಯಜ್ಞದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ‘ಮಮ ಯೋನಿರ್ಮಹದ್ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂಬ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಮಾತನ್ನು ಅವರು ಆಧಾರವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

Ramanuja goes in an entirely different direction. For him brahma here is the body, the transformation of prakriti, and akshara is the individual self. So the sense becomes: action arises from the body, the body stands on the individual self, and that body rests on sacrifice. He cites the fourteenth chapter, ‘the great brahman is my womb’, as his warrant.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಪಾಠ ಇನ್ನೊಂದು. ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದರೆ ಭಗವಂತ, ಮತ್ತು ಕರ್ಮ ಅವನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ‘ಇವನೇ ಒಳ್ಳೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ’ ಎಂಬ ಕೌಷೀತಕಿಯ ಮಾತನ್ನು ಅವರು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಜಡವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ತಾವಾಗಿಯೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಷರ ಎಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳೇ, ಅಂದರೆ ವೇದದ ವರ್ಣಗಳು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಾನೆ.

Madhva’s reading is another again. Brahman is the Lord, and action arises from him. He quotes the Kaushitaki line that it is he who makes one do good work, and argues that inert things have no activity of their own. Akshara, for him, means the syllables themselves, the letters of the Veda, since it is through them that the supreme Brahman is made manifest.

ಯಾವ ಓದು ಸರಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಈ ಪುಟದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೂರೂ ಓದುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಸಾರ ಒಂದೇ: ಕೆಲಸ ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಬರುತ್ತದೆ, ಅದು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ.

Deciding between these readings is not this page’s work. But what survives in all three is the same: work comes from somewhere. It is not our own invention.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ನಾವು ಮಾಡುವ ಯಾವ ಕೆಲಸವೂ ನಮ್ಮಿಂದಲೇ ಶುರುವಾದದ್ದಲ್ಲ. ಇಂದು ನಾವು ಬರೆಯುವ ಔಷಧದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿವೆ, ಆ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಹಿಂದೆ ಯಾರೋ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ, ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಹಿಂದೆ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ರೋಗಿ ಇದ್ದಾನೆ.

No work we do begins with us. Behind the drug we write today are the trials, behind the trials is a question somebody asked, and behind the question is some patient.

ಆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಸೀನವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮದಲ್ಲದ್ದನ್ನು ನಾವು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಎರಡನ್ನೂ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

Keeping that chain in mind reduces both the pride in the work and the indifference to it. Knowing that we are carrying something not our own corrects them both.