ಭಗವದ್ಗೀತೆ 3.14 ಅರ್ಥ: ಅನ್ನಾದ್ಭವಂತಿ ಭೂತಾನಿ

ನಾಲ್ಕು ಕೊಂಡಿಗಳ ಸರಪಳಿ ಇಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ನಾಲ್ವರೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಒಂದೇ ಸ್ಮೃತಿವಾಕ್ಯವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ: ‘ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ಆಹುತಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಮಳೆ, ಮಳೆಯಿಂದ ಅನ್ನ, ಅನ್ನದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳು.’

Here is a chain of four links, and all four commentators quote the same smriti line: the oblation cast into the fire reaches the sun, from the sun comes rain, from rain food, and from food the creatures.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಎಂದರೆ ಅಪೂರ್ವ, ಅಂದರೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯುವ ಅದೃಷ್ಟ ಫಲಶಕ್ತಿ. ಆ ಅಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಋತ್ವಿಜರ ಮತ್ತು ಯಜಮಾನನ ವ್ಯಾಪಾರ, ಅದೇ ಕರ್ಮ.

Shankara adds a fine point. Yajna here means apurva, the unseen potency left behind once the act is done. The source of that apurva is the activity of the priests and the sacrificer, and that activity is karma.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಪದಗಳಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಗಡಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ: ದೇವತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವುದು ಯಜ್ಞ, ಉಳಿದ ಕ್ರಿಯೆ ಕರ್ಮ. ಪರ್ಜನ್ಯ ಎಂದರೆ ಮೋಡಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಅಭಿಮಾನಿಯಾದ ದೇವತೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Madhva draws precise boundaries around the words: the giving up of a substance directed at a deity is yajna, and the rest of the activity is karma. He also notes that Parjanya is the deity presiding over the assembly of clouds.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನ್ನದ ಹಿಂದೆ ಎಷ್ಟು ಕೈಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಎಣಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆ, ಮಣ್ಣು, ಬಿತ್ತಿದವನು, ಸಾಗಿಸಿದವನು, ಬೇಯಿಸಿದವರು.

This verse counts out how many hands stand behind the food on the plate: the rain, the soil, the one who sowed, the one who carried, the ones who cooked.

ಆ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕೊಂಡಿಯೂ ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಸಾಕು ಎನ್ನುವಂತಿಲ್ಲ. ತಾನು ಮಾಡಿದ್ದೇ ಎಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಸರಪಳಿಯ ಉಳಿದ ಕೊಂಡಿಗಳು ಕಾಣದಿರುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

No link in that chain can claim to be sufficient by itself. The feeling that what I did is the whole of it survives only as long as the other links stay out of sight.