ಭಗವದ್ಗೀತೆ 3.20 ಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಣೈವ ಹಿ ಸಂಸಿದ್ಧಿಮಾಸ್ಥಿತಾ

ಇಲ್ಲಿ ವಾದ ಮುಗಿದು ದೃಷ್ಟಾಂತ ಬರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸದಾಚಾರವನ್ನೇ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Here the argument stops and an example arrives. Sridhara Swami marks this as the step where the conduct of good men is itself offered as authority.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟು, ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಒತ್ತಾಯಿಸದೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಜನಕಾದಿಗಳಿಗೆ ಆಗಲೇ ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು ಎಂದಾದರೆ, ಪ್ರಾರಬ್ಧ ಕರ್ಮ ಶುರುವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಕರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡದೆ, ಲೋಕಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ಮದೊಂದಿಗೇ ಸಂಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತರು. ಇನ್ನೂ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ಸತ್ತ್ವಶುದ್ಧಿಯ ಸಾಧನವಾದ ಕರ್ಮದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದರು. ‘ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೀಗೆ ಎರಡು ರೀತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬೇಕು’ ಎಂಬುದೇ ಅವರ ಮಾತು.

Shankara lays out both possibilities here and presses neither. If Janaka and the others had already come to the complete vision, then, their prarabdha karma being under way, they stood in perfection along with action rather than renouncing it, for the sake of holding the world together. If they had not yet come to it, then by action, which is the means of purifying one’s being, they reached perfection in due order. ‘The verse is to be explained in both these ways’ is his own phrasing.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ. ಜನಕಾದಿ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯವರು, ಮತ್ತು ಅವರು ಕರ್ಮಯೋಗದಿಂದಲೇ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಜ್ಞಾನಯೋಗಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವಿದ್ದವನಿಗೂ ಕರ್ಮಯೋಗವೇ ಮೇಲು ಎಂಬ ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿಗೆ ಅವರು ಇದನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

For Ramanuja there is no doubt at all. Janaka and the other royal sages stand in the front rank of knowers, and they reached the self by karma yoga alone. He takes this as the warrant for his position that even the one qualified for the yoga of knowledge does better with the yoga of action.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ‘ಕರ್ಮಣಾ ಸಹ’ ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಲೇ. ಜನಕಾದಿಗಳ ಜ್ಞಾನಿತ್ವ ಮಹಾಭಾರತಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

Madhva reads it as ‘along with action’, that is, while acting. He recalls that the knowership of Janaka and the others is well established in the Mahabharata and elsewhere, and he holds firmly to the rule that there is no liberation without knowledge.

ಲೋಕಸಂಗ್ರಹ ಎಂದರೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಜನರನ್ನು ಅವರವರ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವುದು. ನಾನು ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜ್ಞಾನಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಜ್ಞನೂ ಕರ್ಮ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

Sridhara Swami states plainly what lokasangraha means: keeping people moving in their own duty. If I do the work, everyone does it; if I do not, the ignorant man points to the knower’s example and gives up his work too.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ವಾದಕ್ಕಿಂತ ಉದಾಹರಣೆ ಬಲವಾದದ್ದು. ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಒಳಗಿನಿಂದ ಹಗುರವಾಗಿ ಉಳಿದವರನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಆ ನೋಟವೇ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಕ್ಷಿ.

An example carries further than an argument. We have seen people who stayed light inside while going on with the work, and that sight is the evidence we actually needed.

ಎರಡೂ ಓದುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ಒಂದೇ ಪಾಠ. ಒಳಗೆ ಮುಗಿದಿದ್ದರೂ ಹೊರಗೆ ಅವರು ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ತಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇರುವುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆ.

The same lesson survives in both readings. Inwardly finished, they did not stop outwardly. Going on with work one no longer needs, for the sake of others, is the practice here.