ಸಂಜೆಯ ಕತ್ತಲಿನ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಸವಿತೃ ದೇವನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಋಗ್ವೇದದ ಪುರಾತನ ಮಂತ್ರ ಇದು.
ಕಪ್ಪಾದ ಆಕಾಶದ ನಡುವೆ ಚಿನ್ನದ ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಜೀವಂತ ಮತ್ತು ಸತ್ತವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತ ಸಂಚರಿಸುವ ಸೂರ್ಯನ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಆ ಕೃಷ್ಣೇನ ರಜಸಾ ವರ್ತಮಾನೋ ನಿವೇಶಯನ್ನಮೃತಂ ಮರ್ತ್ಯಂ ಚ ।
ಹಿರಣ್ಯಯೇನ ಸವಿತಾ ರಥೇನಾ ದೇವೋ ಯಾತಿ ಭುವನಾನಿ ಪಶ್ಯನ್ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
आ कृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्नमृतं मर्त्यं च ।
हिरण्ययेन सविता रथेना देवो याति भुवनानि पश्यन् ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
ā kṛṣṇena rajasā vartamāno niveśayannamṛtaṃ martyaṃ ca |
hiraṇyayena savitā rathenā devo yāti bhuvanāni paśyan ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಆ ಕೃಷ್ಣೇನ ರಜಸಾ ವರ್ತಮಾನಃ (आ कृष्णेन रजसा वर्तमानः, ā kṛṣṇena rajasā vartamānaḥ) = ಕಪ್ಪಾದ ಅಂತರಿಕ್ಷದ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ (moving through the dark firmament)
- ನಿವೇಶಯನ್ (निवेशयन्, niveśayan) = ಮಲಗಿಸುತ್ತ, ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತ (causing to settle down to rest)
- ಅಮೃತಮ್ ಮರ್ತ್ಯಂ ಚ (अमृतम् मर्त्यं च, amṛtam martyaṃ ca) = ಅಮರರನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ (both the immortal and the mortal)
- ಹಿರಣ್ಯಯೇನ ರಥೇನ (हिरण्ययेन रथेन, hiraṇyayena rathena) = ಚಿನ್ನದ ರಥದಲ್ಲಿ (in his golden chariot)
- ಸವಿತಾ ದೇವಃ (सविता देवः, savitā devaḥ) = ಸವಿತೃ ದೇವನು (the god Savitr)
- ಯಾತಿ ಭುವನಾನಿ ಪಶ್ಯನ್ (याति भुवनानि पश्यन्, yāti bhuvanāni paśyan) = ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ (travels, beholding the worlds)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕಪ್ಪಾದ ಅಂತರಿಕ್ಷದ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ಅಮರರನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ ವಿಶ್ರಮಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತ, ಸವಿತೃ ದೇವನು ತನ್ನ ಚಿನ್ನದ ರಥದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Moving through the dark firmament, settling both the immortal and the mortal to rest, the god Savitr travels in his golden chariot, beholding all the worlds.
ಈ ಮಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this verse
ಈ ಮಂತ್ರ ಋಗ್ವೇದದ ಮೊದಲ ಮಂಡಲದ 35ನೇ ಸೂಕ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿನ ಸವಿತೃ ದೇವನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
This mantra occurs in the thirty fifth hymn of the first mandala of the Rigveda, describing the evening journey of the god Savitr.
ಇಲ್ಲಿ ಸವಿತೃ ಎಂಬುದು ಸೂರ್ಯನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು, ಹಗಲಲ್ಲದೆ ಇರುಳಲ್ಲೂ ಸಂಚರಿಸುವ ಆ ಚೈತನ್ಯವನ್ನೇ ಈ ಸೂಕ್ತ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ.
Savitr here is another name for the Sun, and this hymn praises that very force which moves through night as well as day.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕತ್ತಲಿನ ನಡುವೆಯೂ ಒಂದು ಚೈತನ್ಯ ಎಚ್ಚರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ, ನಿರಾಶೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಭರವಸೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
The image of a wakeful force still moving even through darkness can help hold on to hope in discouraging times.