ತರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪಿತೃಗಳ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಎಳ್ಳುನೀರು ಬಿಡುವಾಗ ಹೇಳುವ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಇವು.
ತಂದೆತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಿಳಿದ ಪೂರ್ವಜರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹೆಸರು ತಿಳಿಯದ ಅಸಂಖ್ಯ ಹಿರಿಯರನ್ನೂ ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳು ನೆನೆಯುತ್ತವೆ. ಪಿತೃಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತೇವೆ.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಆಬ್ರಹ್ಮಸ್ತಂಬಪರ್ಯಂತಂ ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃಮಾನವಾಃ ।
ತೃಪ್ಯಂತು ಪಿತರಃ ಸರ್ವೇ ಮಾತೃಮಾತಾಮಹಾದಯಃ ॥
ಅತೀತಕುಲಕೋಟೀನಾಂ ಸಪ್ತದ್ವೀಪನಿವಾಸಿನಾಮ್ ।
ಆಬ್ರಹ್ಮಭುವನಾಲ್ಲೋಕಾದಿದಮಸ್ತು ತಿಲೋದಕಮ್ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
आब्रह्मस्तंबपर्यंतं देवर्षिपितृमानवाः ।
तृप्यंतु पितरः सर्वे मातृमातामहादयः ॥
अतीतकुलकोटीनां सप्तद्वीपनिवासिनाम् ।
आब्रह्मभुवनाल्लोकादिदमस्तु तिलोदकम् ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
ābrahmastaṃbaparyaṃtaṃ devarṣipitṛmānavāḥ |
tṛpyaṃtu pitaraḥ sarve mātṛmātāmahādayaḥ ||
atītakulakoṭīnāṃ saptadvīpanivāsinām |
ābrahmabhuvanāllokādidamastu tilodakam ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಆಬ್ರಹ್ಮಸ್ತಂಬಪರ್ಯಂತಂ (आब्रह्मस्तंबपर्यंतं, ābrahmastaṃbaparyaṃtaṃ) = ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಯವರೆಗೆ (from Brahma down to a blade of grass)
- ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃಮಾನವಾಃ (देवर्षिपितृमानवाः, devarṣipitṛmānavāḥ) = ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು (gods, sages, ancestors and humans)
- ತೃಪ್ಯಂತು (तृप्यंतु, tṛpyaṃtu) = ತೃಪ್ತರಾಗಲಿ (may they be satisfied)
- ಪಿತರಃ (पितरः, pitaraḥ) = ಪಿತೃಗಳು (the ancestors)
- ಸರ್ವೇ (सर्वे, sarve) = ಎಲ್ಲರೂ (all)
- ಮಾತೃಮಾತಾಮಹಾದಯಃ (मातृमातामहादयः, mātṛmātāmahādayaḥ) = ತಾಯಿ, ತಾಯಿಯ ತಂದೆ ಮೊದಲಾದವರು (ಮಾತೃ + ಮಾತಾಮಹ + ಆದಯಃ) (mother, maternal grandfather and others)
- ಅತೀತಕುಲಕೋಟೀನಾಂ (अतीतकुलकोटीनां, atītakulakoṭīnāṃ) = ಗತಿಸಿದ ಕೋಟಿ ಕುಲಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ (of the crores of families that have passed)
- ಸಪ್ತದ್ವೀಪನಿವಾಸಿನಾಮ್ (सप्तद्वीपनिवासिनाम्, saptadvīpanivāsinām) = ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದವರಿಗೆ (who dwelt in the seven continents)
- ಆಬ್ರಹ್ಮಭುವನಾಲ್ಲೋಕಾತ್ (आब्रह्मभुवनाल्लोकात्, ābrahmabhuvanāllokāt) = ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದವರೆಗಿನ ಲೋಕದಿಂದ (ಆಬ್ರಹ್ಮಭುವನಾತ್ + ಲೋಕಾತ್) (from the worlds up to the world of Brahma)
- ಇದಮಸ್ತು (इदमस्तु, idamastu) = ಇದು ಆಗಲಿ (ಇದಂ + ಅಸ್ತು) (let this be)
- ತಿಲೋದಕಮ್ (तिलोदकम्, tilodakam) = ಎಳ್ಳುನೀರು (water with sesame)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಯವರೆಗೆ ಇರುವ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ತೃಪ್ತರಾಗಲಿ. ತಾಯಿ, ತಾಯಿಯ ತಂದೆ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಪಿತೃಗಳೂ ತೃಪ್ತರಾಗಲಿ.
ಗತಿಸಿದ ಕೋಟಿ ಕುಲಗಳ ಹಿರಿಯರಿಗೆ, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದವರಿಗೆ ಈ ಎಳ್ಳುನೀರು ಸಲ್ಲಲಿ. ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿರುವವರಿಗೂ ಇದು ತಲುಪಲಿ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
May all beings from Brahma down to a blade of grass be satisfied: gods, sages, ancestors and humans. May all the ancestors be satisfied, beginning with the mother and the maternal grandfather.
May this water with sesame reach those of crores of families who have passed, who dwelt in the seven continents. May it reach all the worlds up to the world of Brahma.
ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಬಗ್ಗೆAbout these verses
ಇವು ತರ್ಪಣದ ಎರಡು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಶ್ಲೋಕಗಳು. ಮೊದಲನೆಯದು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಎಳ್ಳುನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಮುದ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಓಂ ಎಂದು ಸೇರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
These are two prayer verses of tarpana. The first asks for contentment. The second offers the sesame water. Many prints add Om at the start.
ಇಲ್ಲಿ ಪಿತೃ ಎಂದರೆ ತಂದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮನೆತನದ ಎಲ್ಲ ಹಿರಿಯರು. ತಾಯಿಯ ಕಡೆಯವರೂ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದೊಂದು ವಿಶಾಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.
Here pitri means not only the father but all the elders of the family. The mother’s side is named in the first line itself. This makes it a prayer of wide heart.
ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಖಚಿತ ಮೂಲ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಮುದ್ರಣಗಳು ಒಂದು ಪುರಾಣವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತವೆ. ನಾವು ಅದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ತರ್ಪಣದ ಕ್ರಮ ಮನೆತನದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಶಾಖೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
We do not know the exact source of these verses. Some prints name a Purana, which we have not confirmed. The order of tarpana varies with family tradition and Vedic branch.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹೆಸರು ತಿಳಿಯದ ಹಿರಿಯರನ್ನೂ ನೆನೆಯುವ ಮನಸ್ಸು ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿದೆ. ನಮಗೆ ಬದುಕು ಕೊಟ್ಟ ಅಸಂಖ್ಯ ಜನರ ಋಣ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನೆನೆಯಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
The verse remembers even elders whose names we do not know. It gives us a yearly moment to recall our debt to the countless people who gave us life.
ಎಳ್ಳುನೀರು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕ್ರಿಯೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಕೃತಜ್ಞತೆ ದೊಡ್ಡದು. ಬದುಕಿರುವ ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಮಾತು, ಒಂದು ಭೇಟಿ ಕೂಡ ಅದೇ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ರೂಪ.
Sesame water is a small act, but the gratitude behind it is large. A word or a visit with living elders is the same gratitude in another form.