ಪೂಜೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆಯ ಪವಿತ್ರವನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವಾಗ ಹೇಳುವ ಯಜುರ್ವೇದದ ಒಂದು ಮಂತ್ರ ಇದು.
ದರ್ಭೆಯ ಎರಡು ಎಸಳುಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದು, ಅವು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸೇರಿದವು ಎಂದು ನೆನೆಯುತ್ತೇವೆ. ಸವಿತೃವಿನ ಪ್ರೇರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ಈ ಮಂತ್ರದ ಭಾವ. ನಂತರ ಅದರಿಂದ ಪೂಜೆಯ ನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದು ಪರಂಪರೆ.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಪವಿತ್ರೇ ಸ್ಥೋ ವೈಷ್ಣವ್ಯೌ ಸವಿತುರ್ವಃ ಪ್ರಸವ ಉತ್ಪುನಾಮ್ಯಚ್ಛಿದ್ರೇಣ ಪವಿತ್ರೇಣ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ।
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
पवित्रे स्थो वैष्णव्यौ सवितुर्वः प्रसव उत्पुनाम्यच्छिद्रेण पवित्रेण सूर्यस्य रश्मिभिः ।
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
pavitre stho vaiṣṇavyau saviturvaḥ prasava utpunāmyacchidreṇa pavitreṇa sūryasya raśmibhiḥ |
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪವಿತ್ರೇ (पवित्रे, pavitre) = ಎರಡು ಪವಿತ್ರಗಳು, ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧನಗಳು (two purifiers)
- ಸ್ಥಃ (स्थः, sthaḥ) = ಆಗಿದ್ದೀರಿ (ಸ್ಥೋ ಎಂದು ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ) (you two are)
- ವೈಷ್ಣವ್ಯೌ (वैष्णव्यौ, vaiṣṇavyau) = ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸೇರಿದ ಇಬ್ಬರೇ (O you two, belonging to Vishnu)
- ಸವಿತುರ್ವಃ (सवितुर्वः, saviturvaḥ) = ಸವಿತೃವಿನ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ (ಸವಿತುಃ + ವಃ) (of Savitr, and your)
- ಪ್ರಸವ (प्रसव, prasava) = ಪ್ರೇರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅನುಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ (ಪ್ರಸವೇ) (in the impulse, under the command)
- ಉತ್ಪುನಾಮ್ಯಚ್ಛಿದ್ರೇಣ (उत्पुनाम्यच्छिद्रेण, utpunāmyacchidreṇa) = ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ, ದೋಷವಿಲ್ಲದ (ಉತ್ + ಪುನಾಮಿ + ಅಚ್ಛಿದ್ರೇಣ) (I purify, with the flawless)
- ಪವಿತ್ರೇಣ (पवित्रेण, pavitreṇa) = ಪವಿತ್ರದಿಂದ (with the purifier)
- ಸೂರ್ಯಸ್ಯ (सूर्यस्य, sūryasya) = ಸೂರ್ಯನ (of the Sun)
- ರಶ್ಮಿಭಿಃ (रश्मिभिः, raśmibhiḥ) = ಕಿರಣಗಳಿಂದ (with the rays)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದರ್ಭೆಯ ಎರಡು ಪವಿತ್ರಗಳೇ, ನೀವು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಸವಿತೃವಿನ ಪ್ರೇರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ. ದೋಷವಿಲ್ಲದ ಪವಿತ್ರದಿಂದ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
You two purifiers belong to Vishnu. Under the impulse of Savitr we purify you, with the flawless purifier and with the rays of the Sun.
ಈ ಮಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this mantra
ಇದು ಯಜುರ್ವೇದದ ಮಂತ್ರ. ಶುಕ್ಲ ಯಜುರ್ವೇದ ಸಂಹಿತೆಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಮಂತ್ರದ ಉಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಮೊದಲ ಸಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.
This is a Yajurveda mantra. It comes in the twelfth mantra of the first chapter of the Shukla Yajurveda Samhita. The rest of that mantra addresses the divine waters. Here we take only the first line.
ಪೂಜೆಯ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವೇಳೆ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಈ ಮಂತ್ರ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೆಲವು ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಓಂ ಸೇರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಪವಿತ್ರಾರೋಪಣ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ.
Some printed puja guides say this mantra is said while offering kusha grass at kalasha sthapana. Some add Om at the start. We are not certain whether the separate Pavitrarohana rite uses this same mantra.
ಪವಿತ್ರ ಎಂದರೆ ದರ್ಭೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉಂಗುರ ಅಥವಾ ಎರಡು ಎಸಳಿನ ಸಾಧನ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಿವರಗಳು ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಬದಲಾಗಿರಬಹುದು.
Pavitra usually means a ring or a two-blade device made of kusha grass. The details may differ from one tradition to another.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೆಲಸ ಶುರುಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಸಿದ್ಧತೆಯೂ ಗಮನವನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ತರುತ್ತದೆ.
Cleaning our tools before starting work also readies the mind. Even a small preparation brings attention to one place.
ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಿ ಎಂಬ ಭಾವ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಗಾಳಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ವೇಳೆ ದೈನಂದಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
The idea of purifying by rays reminds us of the worth of light and fresh air. We should still keep up ordinary daily cleanliness.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ