ಸಣ್ಣ ಸಭೆಯೊಂದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವವರು ವಾರವಿಡೀ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ದೊಡ್ಡ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸುವವರು ಹಿಂದಿನ ದಿನವೂ ಸಮಾಧಾನವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಎರಡು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಆರಭನ್ತೇಽಲ್ಪಮೇವಾಜ್ಞಾಃ ಕಾಮಂ ವ್ಯಗ್ರಾ ಭವನ್ತಿ ಚ ।
ಮಹಾರಮ್ಭಾಃ ಕೃತಧಿಯಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಚ ನಿರಾಕುಲಾಃ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
आरभन्तेऽल्पमेवाज्ञाः कामं व्यग्रा भवन्ति च ।
महारम्भाः कृतधियस्तिष्ठन्ति च निराकुलाः ॥
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
ārabhante’lpamevājñāḥ kāmaṃ vyagrā bhavanti ca |
mahārambhāḥ kṛtadhiyastiṣṭhanti ca nirākulāḥ ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಆರಭನ್ತೇ (आरभन्ते, ārabhante) = ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ (they take up)
- ಅಲ್ಪಮ್ (अल्पम्, alpam) = ಸಣ್ಣದನ್ನು (a small thing)
- ಏವ (एव, eva) = ಮಾತ್ರ (only)
- ಅಜ್ಞಾಃ (अज्ञाः, ajñāḥ) = ಅರಿವಿಲ್ಲದವರು (the ignorant)
- ಕಾಮಂ (कामं, kāmaṃ) = ಚೆನ್ನಾಗಿ, ಖಂಡಿತವಾಗಿ (thoroughly, sure enough)
- ವ್ಯಗ್ರಾಃ (व्यग्राः, vyagrāḥ) = ಗಡಿಬಿಡಿಯವರು (flustered)
- ಭವನ್ತಿ (भवन्ति, bhavanti) = ಆಗುತ್ತಾರೆ (become)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಮಹಾರಮ್ಭಾಃ (महारम्भाः, mahārambhāḥ) = ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವರು (those whose undertakings are great)
- ಕೃತಧಿಯಃ (कृतधियः, kṛtadhiyaḥ) = ಪಕ್ವವಾದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರು (those whose understanding is made ready)
- ತಿಷ್ಠನ್ತಿ (तिष्ठन्ति, tiṣṭhanti) = ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ (stand)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ನಿರಾಕುಲಾಃ (निराकुलाः, nirākulāḥ) = ಕಳವಳವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ (untroubled)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅರಿವಿಲ್ಲದವರು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸವನ್ನಷ್ಟೇ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅದಕ್ಕೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗಡಿಬಿಡಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪಕ್ವವಾದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರು ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದೂ ಕಳವಳವಿಲ್ಲದೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The ignorant take up only a small thing, and then grow thoroughly flustered over it. Those whose understanding is ready have great undertakings in hand and yet stand untroubled.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಕಾಮಂ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಆಸೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿ, ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣ. ಗಡಿಬಿಡಿಯ ಅಳತೆಯನ್ನು ಅದು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
Kamam here is not desire. It is an adverb meaning thoroughly, sure enough. It raises the measure of the fluster.
ಕೃತಧೀ ಎಂದರೆ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡವನು, ಅಂದರೆ ತರಬೇತು ಪಡೆದ ಮನಸ್ಸು. ಬುದ್ಧಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದದ್ದಲ್ಲ, ಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದು ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ಆ ಪದದಲ್ಲಿದೆ.
Kritadhi means one who has made his understanding, that is, a trained mind. The word hints that it was built, not inherited.
ವ್ಯಗ್ರ ಮತ್ತು ನಿರಾಕುಲ ಎರಡೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪದಗಳು. ಶ್ಲೋಕ ಕೆಲಸದ ಗಾತ್ರವನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಅಡ್ಡಡ್ಡವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದೆ: ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕಳವಳ, ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕಳವಳವೇ ಇಲ್ಲ.
Vyagra and nirakula both describe a state of mind. The verse crosses size of work with state of mind: a big fluster for a small task, no fluster at all for a large one.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 45. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 45. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಮೊದಲ ವಾರ ಮೂರು ರೋಗಿಗಳೇ ಜಾಸ್ತಿ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಮೂವತ್ತು ಮಂದಿ ಇದ್ದರೂ ದನಿ ಏರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾದದ್ದು ಕೆಲಸವಲ್ಲ, ಪಕ್ವತೆ.
In a resident’s first week three patients feel like too many. Ten years later thirty do not raise the voice. What changed is not the work but the ripeness.
ಗಡಿಬಿಡಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಗುರುತು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಕೆಲಸದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟೇ ಕಳವಳ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಶ್ಲೋಕದ ಮಾತು.
Calm is not by itself a mark of ability. The verse says only that the worry should fit the size of the work.