ಒಂದು ಮಾತು ಗೌರವವಿಲ್ಲದೆ ಬಿದ್ದರೆ ವರ್ಷಗಳ ಗೆಳೆತನ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಬಿಡಬಹುದು.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಬಿರುಕನ್ನು ಒಡೆದ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅವಜ್ಞಾತ್ರುಟಿತಂ ಪ್ರೇಮ ನವೀಕರ್ತುಂ ಕ ಈಶ್ವರಃ
ಸಂಧಿಂ ನ ಯಾತಿ ಸ್ಫುಟಿತಂ ಲಾಕ್ಷಾಲೇಪೇನ ಮೌಕ್ತಿಕಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अवज्ञात्रुटितं प्रेम नवीकर्तुं क ईश्वरः
सन्धिं न याति स्फुटितं लाक्षालेपेन मौक्तिकम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
avajñātruṭitaṃ prema navīkartuṃ ka īśvaraḥ
sandhiṃ na yāti sphuṭitaṃ lākṣālepena mauktikam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅವಜ್ಞಾತ್ರುಟಿತಂ (अवज्ञात्रुटितं, avajñātruṭitaṃ) = ಅಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಮುರಿದ (ಅವಜ್ಞಾ + ತ್ರುಟಿತಂ) (broken by disregard (avajna + trutitam))
- ಪ್ರೇಮ (प्रेम, prema) = ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು (affection)
- ನವೀಕರ್ತುಂ (नवीकर्तुं, navīkartuṃ) = ಹೊಸದಾಗಿಸಲು (to make new again)
- ಕ ಈಶ್ವರಃ (क ईश्वरः, ka īśvaraḥ) = ಯಾರು ಸಮರ್ಥ (ಕಃ + ಈಶ್ವರಃ) (who is able (kah + isvarah))
- ಸಂಧಿಂ (सन्धिं, sandhiṃ) = ಜೋಡಣೆಯನ್ನು (a joining)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಯಾತಿ (याति, yāti) = ಹೊಂದುತ್ತದೆ (goes to, attains)
- ಸ್ಫುಟಿತಂ (स्फुटितं, sphuṭitaṃ) = ಒಡೆದ (cracked)
- ಲಾಕ್ಷಾಲೇಪೇನ (लाक्षालेपेन, lākṣālepena) = ಅರಗಿನ ಲೇಪದಿಂದ (by a coating of lac)
- ಮೌಕ್ತಿಕಮ್ (मौक्तिकम्, mauktikam) = ಮುತ್ತು (a pearl)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ತುಂಡಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೊಸದಾಗಿಸಲು ಯಾರು ಸಮರ್ಥರು. ಒಡೆದ ಮುತ್ತು ಅರಗಿನ ಲೇಪದಿಂದ ಜೋಡಣೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Who is able to make new again a love broken by disregard. A cracked pearl does not join together by a coating of lac.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಅವಜ್ಞಾ ಎಂದರೆ ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮುರಿದದ್ದು ಜಗಳವಲ್ಲ, ತಾತ್ಸಾರ ಎಂಬುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ.
Avajna means treating with disregard. It is worth noticing that what breaks the affection here is not a quarrel but neglect.
ಲಾಕ್ಷಾ ಎಂದರೆ ಅರಗು. ಅರಗನ್ನು ಅಂಟಿನಂತೆ ಬಳಸಬಹುದು, ಆದರೂ ಒಡೆದ ಮುತ್ತು ಅದರಿಂದ ಕೂಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದೊಂದು ದೃಷ್ಟಾಂತ, ಅಂದರೆ ಹೋಲಿಕೆಯ ಉದಾಹರಣೆ.
Laksha means lac. Lac can serve as a glue, yet the poet says a cracked pearl does not join by it. This is a drstanta, an illustrative comparison.
ಮುದ್ರಿತ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅನುಸ್ವಾರ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಗದ ಚುಕ್ಕೆ ಮಸುಕಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ಅವು ಇರಬೇಕು, ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಠವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಪಾಠ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು.
In the printed page some anusvara and visarga dots are faint. Grammar requires them, so we have given the text with them. The reading may be slightly uncertain.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 158. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 158. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಎದುರು ಅವಮಾನಿಸಿದರೆ ಆ ಬಿರುಕನ್ನು ನಂತರದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕಲಿಸುವವರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ.
If a student is humiliated in front of everyone, a corrective word later finds it hard to close that crack. It is a caution for teachers.
ಆದರೆ ಶ್ಲೋಕದ ಮಾತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಲ್ಲ. ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರಬಹುದು. ಆದರೂ ಮೊದಲಿನಂತಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂಬ ಕವಿಯ ಅನುಭವ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದು.
But the verse is not absolute. Some relationships may sprout again through forgiveness and patience. Even so, the poet’s sense that they rarely become what they were is worth noting.

