ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅಕ್ಷರಾಣಾಮಕಾರೋಽಸ್ಮಿ ದ್ವಂದ್ವಃ ಸಾಮಾಸಿಕಸ್ಯ ಚ।
ಅಹಮೇವಾಕ್ಷಯಃ ಕಾಲೋ ಧಾತಾಹಂ ವಿಶ್ವತೋಮುಖಃ ॥ 33 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च।
अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः ॥ 33 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
akṣarāṇāmakāro’smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca|
ahamevākṣayaḥ kālo dhātāhaṃ viśvatomukhaḥ || 33 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಕ್ಷರಾಣಾಮ್ ಅಕಾರಃ ಅಸ್ಮಿ (अक्षराणाम् अकारः अस्मि, akṣarāṇām akāraḥ asmi) = ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಕಾರ (among letters I am the letter A)
- ಸಾಮಾಸಿಕಸ್ಯ ಚ ದ್ವಂದ್ವಃ (सामासिकस्य च द्वन्द्वः, sāmāsikasya ca dvandvaḥ) = ಸಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಂದ್ವ (among compounds the dvandva)
- ಅಹಮ್ ಏವ ಅಕ್ಷಯಃ ಕಾಲಃ (अहम् एव अक्षयः कालः, aham eva akṣayaḥ kālaḥ) = ಅಕ್ಷಯವಾದ ಕಾಲ ನಾನೇ (I alone am imperishable Time)
- ಅಹಂ ವಿಶ್ವತೋಮುಖಃ ಧಾತಾ (अहं विश्वतोमुखः धाता, ahaṃ viśvatomukhaḥ dhātā) = ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಖವುಳ್ಳ ಧಾತಾ ನಾನು (I am the sustainer facing every way)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಕಾರ, ಸಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಂದ್ವ. ಅಕ್ಷಯವಾದ ಕಾಲ ನಾನೇ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಖವುಳ್ಳ ಧಾತಾ ನಾನು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Among letters I am the letter A, among compounds the dvandva. I alone am imperishable Time, I am the sustainer whose face is everywhere.
ಶ್ಲೋಕ 10.33ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 10.33
ಅಕಾರ ಎಲ್ಲ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೂಲ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರೂ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ‘ಅಕಾರೋ ವೈ ಸರ್ವಾ ವಾಕ್’, ಅಕಾರವೇ ಎಲ್ಲ ಮಾತು, ಎಂಬ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಉದ್ಧರಿಸುವ ಶ್ರುತಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗದಂತೆ ಅದೇ ಅಕಾರ ಸ್ಪರ್ಶ ಊಷ್ಮ ವರ್ಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಂದ್ವ ಏಕೆ? ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಸಮಾನ ಪ್ರಧಾನ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕೊಡುವ ಉದಾಹರಣೆ ‘ರಾಮಕೃಷ್ಣೌ’.
The letter A is the root of all letters. Ramanuja and Sridhara Swami quote the scripture ‘akaro vai sarva vak’, A alone is all speech. As the rest of the passage quoted by Sridhara Swami says, that same A, made manifest through the consonants and sibilants, becomes many forms. Why the dvandva among compounds? In it both words are equally important. Sridhara Swami’s example is ‘ramakrishnau’, Rama and Krishna.
‘ಅಕ್ಷಯ ಕಾಲ’ಕ್ಕೆ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಎರಡು ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಕ್ಷಣ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾಲ ಅಥವಾ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಕಾಲನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರ. ‘ಧಾತಾ’ ಅವರಿಗೆ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ವಿಧಿಸುವವನು. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಧಾತಾ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ಮುಖದ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Shankara gives two senses for ‘imperishable Time’: ordinary time made of moments and so on, or the supreme Lord who is the time of time itself. ‘Dhata’ for him is the one who ordains the fruits of action. For Ramanuja the dhata is the four-faced Hiranyagarbha who creates everything. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮಗು ಮೊದಲು ಬರೆಯುವುದು ಅಕಾರವನ್ನೇ. ಎಲ್ಲ ದೊಡ್ಡ ಕಲಿಕೆಯೂ ಸಣ್ಣ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
At the first lesson in letters, the child writes the letter A first. All great learning begins with a small first step.
ದ್ವಂದ್ವ ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಸಮಾನ. ದಾಂಪತ್ಯ, ಸ್ನೇಹ, ವೈದ್ಯ ರೋಗಿಯ ಸಂಬಂಧ, ಇವುಗಳಲ್ಲೂ ಇಬ್ಬರ ಮಾತಿಗೂ ಸಮಾನ ತೂಕವಿದ್ದಾಗ ಸಂಬಂಧ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
In a dvandva compound both words are equal. In marriage, in friendship and between doctor and patient too, the bond grows strong when both voices carry equal weight.