ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅಥೈತದಪ್ಯಶಕ್ತೋಽಸಿ ಕರ್ತುಂ ಮದ್ಯೋಗಮಾಶ್ರಿತಃ।
ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಂ ತತಃ ಕುರು ಯತಾತ್ಮವಾನ್ ॥ 11 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः।
सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥ 11 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
athaitadapyaśakto’si kartuṃ madyogamāśritaḥ|
sarvakarmaphalatyāgaṃ tataḥ kuru yatātmavān || 11 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಥ ಏತತ್ ಅಪಿ ಕರ್ತುಮ್ ಅಶಕ್ತಃ ಅಸಿ (अथ एतत् अपि कर्तुम् अशक्तः असि, atha etat api kartum aśaktaḥ asi) = ಇದನ್ನೂ ಮಾಡಲು ನೀನು ಅಶಕ್ತನಾದರೆ (if you are unable to do even this)
- ಮದ್ಯೋಗಮ್ ಆಶ್ರಿತಃ (मद्योगम् आश्रितः, madyogam āśritaḥ) = ನನ್ನ ಯೋಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ (taking refuge in my yoga)
- ಯತಾತ್ಮವಾನ್ (यतात्मवान्, yatātmavān) = ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (with self-control)
- ತತಃ ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಂ ಕುರು (ततः सर्वकर्मफलत्यागं कुरु, tataḥ sarvakarmaphalatyāgaṃ kuru) = ಆಗ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು (then give up the fruit of all actions)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಇದನ್ನೂ ಮಾಡಲು ನೀನು ಅಶಕ್ತನಾದರೆ, ನನ್ನ ಯೋಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
If you are unable to do even this, then, taking refuge in my yoga and with self-control, give up the fruit of all actions.
ಶ್ಲೋಕ 12.11ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 12.11
ಏಣಿಯ ಕೊನೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು: ಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಮದ್ಯೋಗ’ ಎಂದರೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅವನಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಆಚರಿಸುವುದು. ಅದನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಯಮದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಬಿಡು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಭಗವದ್ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲೆಸಲು ಅಶಕ್ತನಾದವನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಇನ್ನೊಂದು ದಾರಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ: ಅವನೊಬ್ಬನನ್ನೇ ಶರಣು ಹೊಂದಿ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದಂಥ ಕಡ್ಡಾಯ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು.
The last rung of the ladder: giving up the fruit of action. For Shankara ‘madyoga’ means performing actions by offering them to him. Taking refuge in that, keeping the mind restrained, let go of the fruit of all actions. Sridhara Swami calls this another path, given to one unable to be fully established in the Lord’s own ways: take refuge in him alone, and give up the fruit of obligatory rites such as the agnihotra.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ವಿಶಿಷ್ಟ. ಅವರಿಗೆ ‘ಏತದಪಿ’, ಇದನ್ನೂ, ಎಂದರೆ ಭಕ್ತಿಯೋಗದ ಅಂಗವಾದ ಆ ಕರ್ಮಗಳು. ಅವೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಮೊದಲ ಆರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಅಕ್ಷರಯೋಗವನ್ನು, ಅಂದರೆ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದ ಅನುಸಂಧಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು, ಅದು ಪರಾಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಧನವಾಗಿ ಫಲತ್ಯಾಗದಿಂದ ಕರ್ಮ ಮಾಡು. ಭಗವಂತನೇ ಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿ ಪಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja’s sense is distinctive. For him ‘even this’ means those works that are limbs of bhakti yoga. If even they are not possible, take refuge in the yoga of the imperishable taught in the first six chapters, that is, contemplation of the nature of the self, which gives rise to supreme devotion. As a means to that, do your work giving up its fruit. The sense that the Lord alone is dear, he says, arises only in one whose sins have all worn away. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಈ ಏಣಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಅದರ ಕರುಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೃಷ್ಣ ಯಾರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ: ಇದು ಆಗದಿದ್ದರೆ ಅದು, ಅದೂ ಆಗದಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೊಂದು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಇದ್ದೇ ಇದೆ.
The beauty of this ladder lies in its compassion. Krishna leaves no one out: if this is not possible, then that, and if not that, then another. There is a rung for everyone.
ಒಳ್ಳೆಯ ವೈದ್ಯರೂ ಹೀಗೆಯೇ. ‘ಇಷ್ಟು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಲಾಗದಿದ್ದರೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ನಡೆಯಿರಿ’ ಎಂದು ರೋಗಿಯ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮೆಟ್ಟಿಲನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Good doctors are like this too. ‘If you cannot manage this much exercise, walk ten minutes a day’: they show the rung that suits the patient’s strength.