ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅಮಾನಿತ್ವಮದಂಭಿತ್ವಮಹಿಂಸಾ ಕ್ಷಾಂತಿರಾರ್ಜವಮ್।
ಆಚಾರ್ಯೋಪಾಸನಂ ಶೌಚಂ ಸ್ಥೈರ್ಯಮಾತ್ಮವಿನಿಗ್ರಹಃ ॥ 7 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम्।
आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः ॥ 7 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
amānitvamadambhitvamahiṃsā kṣāntirārjavam|
ācāryopāsanaṃ śaucaṃ sthairyamātmavinigrahaḥ || 7 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಮಾನಿತ್ವಮ್ ಅದಂಭಿತ್ವಮ್ (अमानित्वम् अदम्भित्वम्, amānitvam adambhitvam) = ತನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ಡಂಭವಿಲ್ಲದಿರುವುದು (absence of pride, absence of pretence)
- ಅಹಿಂಸಾ ಕ್ಷಾಂತಿಃ ಆರ್ಜವಮ್ (अहिंसा क्षान्तिः आर्जवम्, ahiṃsā kṣāntiḥ ārjavam) = ಅಹಿಂಸೆ, ಸಹನೆ, ನೇರತೆ (non-violence, forbearance, uprightness)
- ಆಚಾರ್ಯೋಪಾಸನಂ ಶೌಚಮ್ (आचार्योपासनं शौचम्, ācāryopāsanaṃ śaucam) = ಗುರುಸೇವೆ, ಶುಚಿತ್ವ (service of the teacher, purity)
- ಸ್ಥೈರ್ಯಮ್ ಆತ್ಮವಿನಿಗ್ರಹಃ (स्थैर्यम् आत्मविनिग्रहः, sthairyam ātmavinigrahaḥ) = ಸ್ಥಿರತೆ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ (steadiness, self-restraint)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ತನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ಡಂಭವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಅಹಿಂಸೆ, ಸಹನೆ, ನೇರತೆ, ಗುರುಸೇವೆ, ಶುಚಿತ್ವ, ಸ್ಥಿರತೆ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ… (ಪಟ್ಟಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Absence of pride, absence of pretence, non-violence, forbearance, uprightness, service of the teacher, purity, steadiness, self-restraint… (the list continues).
ಶ್ಲೋಕ 13.7ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 13.7
ಇಲ್ಲಿಂದ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಗುಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ಅದನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ‘ಜ್ಞಾನ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು ನಿಖರ: ‘ಅಮಾನಿತ್ವ’ ಎಂದರೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ‘ಅದಂಭಿತ್ವ’ ತನ್ನ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸದಿರುವುದು, ‘ಕ್ಷಾಂತಿ’ ಇತರರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ ವಿಕಾರಗೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ‘ಶೌಚ’ ಮಣ್ಣು ನೀರುಗಳಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಾಗದ್ವೇಷಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಒಳಗಿನ ಶುದ್ಧಿ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ಸಾಧನಗಳು ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ‘ದಂಭ’ಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ತಾನು ಅಲ್ಪ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೂ ದೊಡ್ಡವನಂತೆ ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
From here, over five verses, comes a list of twenty qualities, and Krishna calls it ‘knowledge’. Shankara’s definitions are precise: ‘amanitva’ is not praising oneself, ‘adambhitva’ not displaying one’s own religious practice, ‘kshanti’ remaining unshaken when others do wrong, ‘shaucha’ outer purity with earth and water and inner purity through cultivating the opposites of attraction and aversion. Madhva introduces this list as the means to knowledge, and gives ‘dambha’ a subtle definition: making a show of greatness while knowing oneself to be small.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು ನಡವಳಿಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತವೆ. ‘ಅಮಾನಿತ್ವ’ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸದಿರುವುದು. ‘ಅಹಿಂಸೆ’ ಮಾತು, ಮನಸ್ಸು, ದೇಹ ಮೂರರಿಂದಲೂ ಇತರರಿಗೆ ನೋವು ಕೊಡದಿರುವುದು. ‘ಕ್ಷಾಂತಿ’ ಇತರರು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಮನಸ್ಸು ಕೆಡದಿರುವುದು. ‘ಆರ್ಜವ’ ಇತರರೊಡನೆ ಮಾತು, ಮನಸ್ಸು, ಕ್ರಿಯೆ ಮೂರೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರೂ ಆರ್ಜವವನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಅಮಾನಿತ್ವ’ಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಡಾಯಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja’s definitions look towards conduct. ‘Amanitva’ is not slighting one’s elders. ‘Ahimsa’ is causing no pain to others by speech, mind or body. ‘Kshanti’ is keeping one’s mind unspoiled towards others even while they are causing trouble. ‘Arjava’ is speech, mind and action being one and the same in dealings with others. Madhva too explains arjava in this way. Sridhara Swami takes ‘amanitva’ as having no boastfulness about one’s own qualities.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ‘ಆರ್ಜವ’ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಒಂದು ಸರಳ ಪರೀಕ್ಷೆ: ನಾವು ಹೇಳುವುದು, ಯೋಚಿಸುವುದು, ಮಾಡುವುದು ಒಂದೇ ಆಗಿದೆಯೇ? ರೋಗಿಗೆ ಹೇಳುವ ಮಾತು ಮತ್ತು ಅವರ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ಹೇಳುವ ಮಾತು ಒಂದೇ ಆಗಿರಬೇಕು.
Ramanuja’s definition of ‘arjava’ is a simple test: are what we say, what we think and what we do the same? What we say to a patient and what we say behind their back should be the same.
‘ಆಚಾರ್ಯೋಪಾಸನ’, ಗುರುಸೇವೆ. ಕಲಿಸಿದವರನ್ನು ನೆನೆಯುವುದು, ಅವರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಕೊಡುವುದು ಯಾವ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಕಲಿಕೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.
‘Acharyopasana’, service of the teacher. Remembering those who taught us and respecting their experience keeps the door of learning open in any profession.