ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಓಂ ತತ್ಸದಿತಿ ನಿರ್ದೇಶೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತ್ರಿವಿಧಃ ಸ್ಮೃತಃ।
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸ್ತೇನ ವೇದಾಶ್ಚ ಯಜ್ಞಾಶ್ಚ ವಿಹಿತಾಃ ಪುರಾ ॥ 23 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
ॐ तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः।
ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥ 23 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
oṃ tatsaditi nirdeśo brahmaṇastrividhaḥ smṛtaḥ|
brāhmaṇāstena vedāśca yajñāśca vihitāḥ purā || 23 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಓಂ ತತ್ ಸತ್ ಇತಿ (ॐ तत् सत् इति, oṃ tat sat iti) = ಓಂ, ತತ್, ಸತ್ ಎಂಬ (Om, Tat, Sat)
- ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ತ್ರಿವಿಧಃ ನಿರ್ದೇಶಃ ಸ್ಮೃತಃ (ब्रह्मणः त्रिविधः निर्देशः स्मृतः, brahmaṇaḥ trividhaḥ nirdeśaḥ smṛtaḥ) = ಬ್ರಹ್ಮದ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಹೆಸರು ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ (is held to be the threefold designation of Brahman)
- ತೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ವೇದಾಃ ಚ ಯಜ್ಞಾಃ ಚ (तेन ब्राह्मणाः वेदाः च यज्ञाः च, tena brāhmaṇāḥ vedāḥ ca yajñāḥ ca) = ಅದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ವೇದಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು (by it the brahmanas, the Vedas and the sacrifices)
- ಪುರಾ ವಿಹಿತಾಃ (पुरा विहिताः, purā vihitāḥ) = ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಿತವಾದವು (were ordained of old)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
‘ಓಂ ತತ್ ಸತ್’ ಎಂಬುದು ಬ್ರಹ್ಮದ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಹೆಸರು ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ಹಿಂದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ವೇದಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾದವು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
‘Om Tat Sat’ is held to be the threefold designation of Brahman. By it the brahmanas, the Vedas and the sacrifices were ordained of old.
ಶ್ಲೋಕ 17.23ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 17.23
ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ ಒಂದು ಸಮಾಧಾನ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ: ಹೀಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನ ಎಲ್ಲವೂ ಬಹುಪಾಲು ರಾಜಸ ತಾಮಸವೇ, ಹಾಗಾದರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ವ್ಯರ್ಥವೇ? ಅಂಥವನ್ನೂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಗೊಳಿಸುವ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಈ ಶ್ಲೋಕ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ವೇದಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವಿದರು ಚಿಂತಿಸಿದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶ, ಎರಡನೆಯ ಸಾಲು ಆ ನಿರ್ದೇಶದ ಸ್ತುತಿ.
The last part of the chapter offers a reassurance. Sridhara Swami raises the question: examined this way, sacrifice, austerity and giving are almost all rajasic or tamasic, so is effort in vain? This verse shows the way to make even these sattvic. According to Shankara this is the designation by name reflected on by the knowers of Brahman in the Upanishads, and the second line is in praise of that designation.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’ ಪದವನ್ನು ವೇದಾಧಿಕಾರವುಳ್ಳ ಮೂರು ವರ್ಣದವರು ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ವೇದ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳು ‘ಓಂ’, ‘ತತ್’, ‘ಸತ್’ ಶಬ್ದಗಳೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಇವು ಪರಬ್ರಹ್ಮದ ಹೆಸರುಗಳು: ಋಗ್ವೇದ ಖಿಲದ ಪ್ರಕಾರ ಜಗತ್ತು ಅವನಲ್ಲಿ ಪೋಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ‘ಓಂ’, ಅವನು ಪೂರ್ಣನೂ ಎಲ್ಲ ಶುಭಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನೂ ಆದ್ದರಿಂದ ‘ತತ್ ಸತ್’.
Ramanuja takes the word ‘brahmana’ as the three varnas entitled to the Veda, and says the Veda and Vedic acts are connected with the words ‘Om’, ‘Tat’ and ‘Sat’. For Madhva these are names of the supreme Brahman: according to the Rigveda Khila, he is ‘Om’ because the world is woven into him, and ‘Tat Sat’ because he is full and endowed with all that is good.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಪೂಜೆಗಳು ‘ಓಂ ತತ್ ಸತ್’ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತವೆ. ಮಾಡಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದೊಂದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಭಾವ ಅದು.
Many texts and acts of worship end with ‘Om Tat Sat’. It is the attitude of offering all that has been done to something greater.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮದೂ ಹೌದು: ನಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಲ್ಲ. ಗೀತೆಯ ಉತ್ತರ ನಿರಾಸೆಯಲ್ಲ, ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ದಾರಿ.
Sridhara Swami’s question is ours too: our work is not perfect. The Gita’s answer is not despair but a way of purifying intention.