ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯುಕ್ತಃ ಕರ್ಮಫಲಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಶಾಂತಿಮಾಪ್ನೋತಿ ನೈಷ್ಠಿಕೀಮ್।
ಅಯುಕ್ತಃ ಕಾಮಕಾರೇಣ ಫಲೇ ಸಕ್ತೋ ನಿಬಧ್ಯತೇ ॥ 12 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम्।
अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते ॥ 12 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yuktaḥ karmaphalaṃ tyaktvā śāntimāpnoti naiṣṭhikīm|
ayuktaḥ kāmakāreṇa phale sakto nibadhyate || 12 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯುಕ್ತಃ (युक्तः, yuktaḥ) = ಯೋಗಯುಕ್ತನು (the one who is steadfast in yoga)
- ಕರ್ಮಫಲಮ್ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ (कर्मफलम् त्यक्त्वा, karmaphalam tyaktvā) = ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು (giving up the fruit of action)
- ನೈಷ್ಠಿಕೀಮ್ ಶಾಂತಿಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ (नैष्ठिकीम् शान्तिम् आप्नोति, naiṣṭhikīm śāntim āpnoti) = ಸ್ಥಿರವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ (attains lasting peace)
- ಅಯುಕ್ತಃ (अयुक्तः, ayuktaḥ) = ಯೋಗಯುಕ್ತನಲ್ಲದವನು (the one not steadfast)
- ಕಾಮಕಾರೇಣ (कामकारेण, kāmakāreṇa) = ಕಾಮದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ (driven by desire)
- ಫಲೇ ಸಕ್ತಃ ನಿಬಧ್ಯತೇ (फले सक्तः निबध्यते, phale saktaḥ nibadhyate) = ಫಲಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ (clinging to the fruit, is bound)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯೋಗಯುಕ್ತನು ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸ್ಥಿರವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಯೋಗಯುಕ್ತನಲ್ಲದವನು ಕಾಮದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಫಲಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The one steadfast in yoga gives up the fruit of action and attains lasting peace. The one not steadfast, driven by desire and clinging to the fruit, is bound.
ಶ್ಲೋಕ 5.12ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 5.12
ಒಂದೇ ಕರ್ಮ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಇದು ಉತ್ತರ ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಮಾಡುವವನ ಒಳಗಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ‘ಕಾಮಕಾರ’ ಎಂದರೆ ಕಾಮವೇ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಮಾಡಿಸುವುದು.
Sridhara Swami says this answers the question of how the same action frees one person and binds another. The difference is not in the work but in the inner state of the one who does it. ‘Kamakara’ means desire itself taking the hand and making one act.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ನೈಷ್ಠಿಕೀ’ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಮೋಕ್ಷ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕ್ರಮ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧಿ, ಜ್ಞಾನಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಸರ್ವಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸ, ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠೆ. ‘ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಯುಕ್ತನಾಗು’ ಎಂಬುದೇ ಶ್ಲೋಕದ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಅವರು ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
Shankara opens ‘naishthiki’, lasting, as the liberation born of steadfastness, and gives it a sequence: purity of mind, the gaining of knowledge, renunciation of all action, steadfastness in knowledge. The purpose of the verse, he concludes, is ‘so be steadfast’.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಯುಕ್ತನೆಂದರೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಫಲಗಳಿಗೆ ಚಂಚಲನಾಗದೆ ಆತ್ಮದ ಕಡೆಗೇ ತಿರುಗಿದವನು. ಅವನು ಪಡೆಯುವ ಶಾಂತಿ ಆತ್ಮಾನುಭವದ ಸ್ಥಿರ ಆನಂದ. ಅಯುಕ್ತನು ನಿತ್ಯ ಸಂಸಾರಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ಯುಕ್ತನೆಂದರೆ ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲೇ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವನು, ಅಯುಕ್ತನೆಂದರೆ ಹೊರಮುಖಿ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ‘ಯುಕ್ತ’ವನ್ನು ಯೋಗಯುಕ್ತ ಎಂದಷ್ಟೇ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
For Ramanuja the steadfast one is he who does not waver towards fruits other than the self and is turned towards the self alone. The peace he gains is the stable joy of experiencing the self. The one not steadfast remains forever in samsara. For Sridhara Swami the steadfast one is devoted to the Supreme Lord alone, the other is turned outward. Madhva simply glosses ‘yukta’ as one joined in yoga.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇಬ್ಬರು ಒಂದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರಬಹುದು. ಒಬ್ಬರಿಗೆ ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಾಧಾನ ಇರುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಬಡ್ತಿ, ಹೋಲಿಕೆ, ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ಉರಿ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಇಬ್ಬರ ಕೆಲಸವೂ ಒಂದೇ.
Two people may do the same job in the same hospital. At the end of the day one has a certain contentment, the other the burn of promotions, comparisons and calculations. From outside, their work looks identical.
ಫಲದ ಬಯಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಫಲ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಚಾಲಕನಾಗದೆ ಹಿಂದಿನ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರೂ ಸಾಕು, ದಾರಿ ಬಹಳ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
Having no desire for the fruit is hard for all of us. But if the fruit only moves from the driver’s seat to the back seat, the road becomes much calmer.