ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಐದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ: ಕರ್ಮ ಸಂನ್ಯಾಸ ಯೋಗ
ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು. ಕರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಫಲದ ಅಂಟಿಲ್ಲದೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದು, ಇವೆರಡರ ಹೋಲಿಕೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುವವನ ಶಾಂತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಯಾವುದೇ ಶ್ಲೋಕದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಿದರೆ ಅದರ ಪದಶಃ ಅರ್ಥದ ಪುಟ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಎಲ್ಲ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಆ ಪುಟಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಸಂನ್ಯಾಸಂ ಕರ್ಮಣಾಂ ಕೃಷ್ಣ ಪುನರ್ಯೋಗಂ ಚ ಶಂಸಸಿ।
ಯಚ್ಛ್ರೇಯ ಏತಯೋರೇಕಂ ತನ್ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ಸುನಿಶ್ಚಿತಮ್ ॥ 1 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.1ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →2ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ
ಸಂನ್ಯಾಸಃ ಕರ್ಮಯೋಗಶ್ಚ ನಿಃಶ್ರೇಯಸಕರಾವುಭೌ।
ತಯೋಸ್ತು ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಾತ್ಕರ್ಮಯೋಗೋ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ॥ 2 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.2ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →3ಜ್ಞೇಯಃ ಸ ನಿತ್ಯಸಂನ್ಯಾಸೀ ಯೋ ನ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ನ ಕಾಂಕ್ಷತಿ।
ನಿರ್ದ್ವಂದ್ವೋ ಹಿ ಮಹಾಬಾಹೋ ಸುಖಂ ಬಂಧಾತ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ॥ 3 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.3ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →4ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗೌ ಪೃಥಗ್ಬಾಲಾಃ ಪ್ರವದಂತಿ ನ ಪಂಡಿತಾಃ।
ಏಕಮಪ್ಯಾಸ್ಥಿತಃ ಸಮ್ಯಗುಭಯೋರ್ವಿಂದತೇ ಫಲಮ್ ॥ 4 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.4ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →5ಯತ್ಸಾಂಖ್ಯೈಃ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಸ್ಥಾನಂ ತದ್ಯೋಗೈರಪಿ ಗಮ್ಯತೇ।
ಏಕಂ ಸಾಂಖ್ಯಂ ಚ ಯೋಗಂ ಚ ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ ಪಶ್ಯತಿ ॥ 5 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.5ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →6ಸಂನ್ಯಾಸಸ್ತು ಮಹಾಬಾಹೋ ದುಃಖಮಾಪ್ತುಮಯೋಗತಃ।
ಯೋಗಯುಕ್ತೋ ಮುನಿರ್ಬ್ರಹ್ಮ ನಚಿರೇಣಾಧಿಗಚ್ಛತಿ ॥ 6 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.6ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →7ಯೋಗಯುಕ್ತೋ ವಿಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ವಿಜಿತಾತ್ಮಾ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯಃ।
ಸರ್ವಭೂತಾತ್ಮಭೂತಾತ್ಮಾ ಕುರ್ವನ್ನಪಿ ನ ಲಿಪ್ಯತೇ ॥ 7 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.7ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →8ನೈವ ಕಿಂಚಿತ್ಕರೋಮೀತಿ ಯುಕ್ತೋ ಮನ್ಯೇತ ತತ್ತ್ವವಿತ್।
ಪಶ್ಯಞ್ಶೃಣ್ವನ್ಸ್ಪೃಶಂಜಿಘ್ರನ್ನಶ್ನನ್ಗಚ್ಛನ್ಸ್ವಪಞ್ಶ್ವಸನ್ ॥ 8 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.8ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →9ಪ್ರಲಪನ್ವಿಸೃಜನ್ಗೃಹ್ಣನ್ನುನ್ಮಿಷನ್ನಿಮಿಷನ್ನಪಿ।
ಇಂದ್ರಿಯಾಣೀಂದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು ವರ್ತಂತ ಇತಿ ಧಾರಯನ್ ॥ 9 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.9ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →10ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಧಾಯ ಕರ್ಮಾಣಿ ಸಂಗಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಕರೋತಿ ಯಃ।
ಲಿಪ್ಯತೇ ನ ಸ ಪಾಪೇನ ಪದ್ಮಪತ್ರಮಿವಾಂಭಸಾ ॥ 10 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.10ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →11ಕಾಯೇನ ಮನಸಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಕೇವಲೈರಿಂದ್ರಿಯೈರಪಿ।
ಯೋಗಿನಃ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವಂತಿ ಸಂಗಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾತ್ಮಶುದ್ಧಯೇ ॥ 11 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.11ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →12ಯುಕ್ತಃ ಕರ್ಮಫಲಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಶಾಂತಿಮಾಪ್ನೋತಿ ನೈಷ್ಠಿಕೀಮ್।
ಅಯುಕ್ತಃ ಕಾಮಕಾರೇಣ ಫಲೇ ಸಕ್ತೋ ನಿಬಧ್ಯತೇ ॥ 12 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.12ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →13ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣಿ ಮನಸಾ ಸಂನ್ಯಸ್ಯಾಸ್ತೇ ಸುಖಂ ವಶೀ।
ನವದ್ವಾರೇ ಪುರೇ ದೇಹೀ ನೈವ ಕುರ್ವನ್ನ ಕಾರಯನ್ ॥ 13 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.13ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →14ನ ಕರ್ತೃತ್ವಂ ನ ಕರ್ಮಾಣಿ ಲೋಕಸ್ಯ ಸೃಜತಿ ಪ್ರಭುಃ।
ನ ಕರ್ಮಫಲಸಂಯೋಗಂ ಸ್ವಭಾವಸ್ತು ಪ್ರವರ್ತತೇ ॥ 14 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.14ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →15ನಾದತ್ತೇ ಕಸ್ಯಚಿತ್ಪಾಪಂ ನ ಚೈವ ಸುಕೃತಂ ವಿಭುಃ।
ಅಜ್ಞಾನೇನಾವೃತಂ ಜ್ಞಾನಂ ತೇನ ಮುಹ್ಯಂತಿ ಜಂತವಃ ॥ 15 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.15ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →16ಜ್ಞಾನೇನ ತು ತದಜ್ಞಾನಂ ಯೇಷಾಂ ನಾಶಿತಮಾತ್ಮನಃ।
ತೇಷಾಮಾದಿತ್ಯವಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರಕಾಶಯತಿ ತತ್ಪರಮ್ ॥ 16 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.16ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →17ತದ್ಬುದ್ಧಯಸ್ತದಾತ್ಮಾನಸ್ತನ್ನಿಷ್ಠಾಸ್ತತ್ಪರಾಯಣಾಃ।
ಗಚ್ಛಂತ್ಯಪುನರಾವೃತ್ತಿಂ ಜ್ಞಾನನಿರ್ಧೂತಕಲ್ಮಷಾಃ ॥ 17 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.17ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →18ವಿದ್ಯಾವಿನಯಸಂಪನ್ನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಗವಿ ಹಸ್ತಿನಿ।
ಶುನಿ ಚೈವ ಶ್ವಪಾಕೇ ಚ ಪಂಡಿತಾಃ ಸಮದರ್ಶಿನಃ ॥ 18 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.18ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →19ಇಹೈವ ತೈರ್ಜಿತಃ ಸರ್ಗೋ ಯೇಷಾಂ ಸಾಮ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಂ ಮನಃ।
ನಿರ್ದೋಷಂ ಹಿ ಸಮಂ ಬ್ರಹ್ಮ ತಸ್ಮಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ತೇ ಸ್ಥಿತಾಃ ॥ 19 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.19ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →20ನ ಪ್ರಹೃಷ್ಯೇತ್ಪ್ರಿಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನೋದ್ವಿಜೇತ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚಾಪ್ರಿಯಮ್।
ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿರಸಮ್ಮೂಢೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಸ್ಥಿತಃ ॥ 20 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.20ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →21ಬಾಹ್ಯಸ್ಪರ್ಶೇಷ್ವಸಕ್ತಾತ್ಮಾ ವಿಂದತ್ಯಾತ್ಮನಿ ಯತ್ಸುಖಮ್।
ಸ ಬ್ರಹ್ಮಯೋಗಯುಕ್ತಾತ್ಮಾ ಸುಖಮಕ್ಷಯಮಶ್ನುತೇ ॥ 21 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.21ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →22ಯೇ ಹಿ ಸಂಸ್ಪರ್ಶಜಾ ಭೋಗಾ ದುಃಖಯೋನಯ ಏವ ತೇ।
ಆದ್ಯಂತವಂತಃ ಕೌಂತೇಯ ನ ತೇಷು ರಮತೇ ಬುಧಃ ॥ 22 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.22ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →23ಶಕ್ನೋತೀಹೈವ ಯಃ ಸೋಢುಂ ಪ್ರಾಕ್ಶರೀರವಿಮೋಕ್ಷಣಾತ್।
ಕಾಮಕ್ರೋಧೋದ್ಭವಂ ವೇಗಂ ಸ ಯುಕ್ತಃ ಸ ಸುಖೀ ನರಃ ॥ 23 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.23ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →24ಯೋಽಂತಃಸುಖೋಽಂತರಾರಾಮಸ್ತಥಾಂತರ್ಜ್ಯೋತಿರೇವ ಯಃ।
ಸ ಯೋಗೀ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತೋಽಧಿಗಚ್ಛತಿ ॥ 24 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.24ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →25ಲಭಂತೇ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣಮೃಷಯಃ ಕ್ಷೀಣಕಲ್ಮಷಾಃ।
ಛಿನ್ನದ್ವೈಧಾ ಯತಾತ್ಮಾನಃ ಸರ್ವಭೂತಹಿತೇ ರತಾಃ ॥ 25 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.25ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →26ಕಾಮಕ್ರೋಧವಿಯುಕ್ತಾನಾಂ ಯತೀನಾಂ ಯತಚೇತಸಾಮ್।
ಅಭಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣಂ ವರ್ತತೇ ವಿದಿತಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ 26 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.26ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →27ಸ್ಪರ್ಶಾನ್ಕೃತ್ವಾ ಬಹಿರ್ಬಾಹ್ಯಾಂಶ್ಚಕ್ಷುಶ್ಚೈವಾಂತರೇ ಭ್ರುವೋಃ।
ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಸಮೌ ಕೃತ್ವಾ ನಾಸಾಭ್ಯಂತರಚಾರಿಣೌ ॥ 27 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.27ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →28ಯತೇಂದ್ರಿಯಮನೋಬುದ್ಧಿರ್ಮುನಿರ್ಮೋಕ್ಷಪರಾಯಣಃ।
ವಿಗತೇಚ್ಛಾಭಯಕ್ರೋಧೋ ಯಃ ಸದಾ ಮುಕ್ತ ಏವ ಸಃ ॥ 28 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.28ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →29ಭೋಕ್ತಾರಂ ಯಜ್ಞತಪಸಾಂ ಸರ್ವಲೋಕಮಹೇಶ್ವರಮ್।
ಸುಹೃದಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಾಂ ಶಾಂತಿಮೃಚ್ಛತಿ ॥ 29 ॥ಶ್ಲೋಕ 5.29ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →
ॐ ತತ್ಸದಿತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾಸೂಪನಿಷತ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಯಾಂ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಜುನಸಂವಾದೇ ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗೋ ನಾಮ ಪಂಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ಕರ್ಮ ಸಂನ್ಯಾಸ ಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ
ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕರ್ಮ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲು, ಎದ್ದೇಳು’ ಎಂದು ಮುಗಿಸಿತ್ತು. ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಇವೆರಡೂ ಒಬ್ಬನೇ ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಲಾಗದ ವಿರುದ್ಧ ದಾರಿಗಳಂತೆ ಕಂಡವು. ಕರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡುವುದೋ, ಮಾಡುವುದೋ? ಐದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃಷ್ಣನ ಉತ್ತರ ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆಯದು: ಎರಡೂ ದಾರಿಗಳು ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಕರ್ಮಯೋಗ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಅಧ್ಯಾಯದ ಉಳಿದ ಭಾಗ, ಹೊರಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಒಳಗೆ ಹೇಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಮಲದ ಎಲೆ, ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲಿನ ಪುರ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಬೆಳಗುವ ಜ್ಞಾನ ಮೊದಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಬಿಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಧ್ಯಾನಯೋಗಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ.
ಅಧ್ಯಾಯದ ನಡೆ
- ಶ್ಲೋಕ 1 ರಿಂದ 6: ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಎರಡೂ ದಾರಿಗಳ ಗುರಿ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಉತ್ತರ, ಆದರೂ ಕರ್ಮಯೋಗ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಏಕೆ, ಮತ್ತು ಸಾಂಖ್ಯ ಯೋಗಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಕಾಣುವುದು.
- ಶ್ಲೋಕ 7 ರಿಂದ 12: ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ‘ನಾನೇನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವ ಯೋಗಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿದ್ದೂ ಒದ್ದೆಯಾಗದ ಕಮಲದ ಎಲೆ, ಮತ್ತು ಫಲದ ಅಂಟು ಬಿಟ್ಟವನ ಶಾಂತಿ.
- ಶ್ಲೋಕ 13 ರಿಂದ 17: ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲಿನ ಪುರದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ ದೇಹಿ, ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸದ ಭಗವಂತ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಬೆಳಗುವ ಅರಿವು.
- ಶ್ಲೋಕ 18 ರಿಂದ 23: ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಜ್ಞಾನಿ, ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಭೋಗಗಳ ಮಿತಿ, ಮತ್ತು ದೇಹ ಬಿಡುವ ಮೊದಲೇ ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳ ವೇಗವನ್ನು ತಡೆಯಬಲ್ಲವನು.
- ಶ್ಲೋಕ 24 ರಿಂದ 29: ಒಳಗಿನ ಸುಖ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು, ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣ, ಧ್ಯಾನದ ಮೊದಲ ರೇಖೆಗಳು, ಮತ್ತು ಭಗವಂತನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದರಿಂದ ಬರುವ ಶಾಂತಿ.
ಇಲ್ಲಿನ ‘ಸಂನ್ಯಾಸ’ ಯಾವುದು
ಎರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದಾಗ ಅದು ಯಾವ ಸಂನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರು ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅದು ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಕೇವಲ ಕರ್ಮತ್ಯಾಗಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂನ್ಯಾಸದ ಸ್ಥಾನ ಬೇರೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಸಂನ್ಯಾಸ ಜ್ಞಾನಯೋಗ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾದವನಿಗೂ ಕರ್ಮಯೋಗವೇ ಸುಲಭ, ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಆಶ್ರಮವಾದ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನಲ್ಲ, ಕರ್ಮದೊಳಗಿನ ಒಳಗಿನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು.
ಈ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅರ್ಥ ಸರಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರ ದಾರಿ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ನಿಲುವನ್ನೂ ಅವರವರ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದೇವೆ.
ಸಮದರ್ಶನ
ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಗೀತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುವ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು: ವಿದ್ಯಾವಿನಯ ಸಂಪನ್ನನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹಸು, ಆನೆ, ನಾಯಿ ಮತ್ತು ಶ್ವಪಾಕ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಜ್ಞಾನಿ ಒಂದನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ಒತ್ತು ಹಳೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೇಲಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ದಾಟಿ ಕಾಣುವ ಸಮ ನೋಟದ ಮೇಲೆ. ‘ಶ್ವಪಾಕ’ ಎಂಬ ಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಆ ಶ್ಲೋಕದ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಇದೆ.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ