ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಆತ್ಮೌಪಮ್ಯೇನ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮಂ ಪಶ್ಯತಿ ಯೋಽರ್ಜುನ।
ಸುಖಂ ವಾ ಯದಿ ವಾ ದುಃಖಂ ಸ ಯೋಗೀ ಪರಮೋ ಮತಃ ॥ 32 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योऽर्जुन।
सुखं वा यदि वा दुःखं स योगी परमो मतः ॥ 32 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
ātmaupamyena sarvatra samaṃ paśyati yo’rjuna|
sukhaṃ vā yadi vā duḥkhaṃ sa yogī paramo mataḥ || 32 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಆತ್ಮೌಪಮ್ಯೇನ (आत्मौपम्येन, ātmaupamyena) = ತನ್ನನ್ನೇ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (by the measure of oneself)
- ಸರ್ವತ್ರ ಸಮಮ್ ಪಶ್ಯತಿ ಯಃ (सर्वत्र समम् पश्यति यः, sarvatra samam paśyati yaḥ) = ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ (he who sees the same everywhere)
- ಸುಖಮ್ ವಾ ಯದಿ ವಾ ದುಃಖಮ್ (सुखम् वा यदि वा दुःखम्, sukham vā yadi vā duḥkham) = ಸುಖವಾಗಲಿ ದುಃಖವಾಗಲಿ (whether pleasure or pain)
- ಅರ್ಜುನ (अर्जुन, arjuna) = ಅರ್ಜುನ (O Arjuna)
- ಸಃ ಯೋಗೀ ಪರಮಃ ಮತಃ (सः योगी परमः मतः, saḥ yogī paramaḥ mataḥ) = ಅವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಮತ (he is considered the highest yogi)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಜುನ, ತನ್ನನ್ನೇ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸುಖವಾಗಲಿ ದುಃಖವಾಗಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುವವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಮತ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
He who, by the measure of himself, sees the same everywhere, whether pleasure or pain, is considered the highest yogi, Arjuna.
ಶ್ಲೋಕ 6.32ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 6.32
ಧ್ಯಾನಯೋಗದ ವಿವರಣೆ ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಮುಗಿಯುವುದು ಗುಹೆಯಲ್ಲಲ್ಲ, ಇತರರ ಸುಖ ದುಃಖದಲ್ಲಿ. ‘ಆತ್ಮೌಪಮ್ಯ’ ಎಂದರೆ ತನ್ನನ್ನು ಉಪಮೆಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು: ನನಗೆ ಹೇಗೋ ಇತರರಿಗೂ ಹಾಗೆ.
The account of the yoga of meditation ends with this verse, and it ends not in a cave but in the joys and sorrows of others. ‘Atmaupamya’ means taking oneself as the measure: as it is for me, so it is for others.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ನನಗೆ ಸುಖ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಇಷ್ಟ, ನನಗೆ ದುಃಖ ಬೇಡವಾದಂತೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಡ. ಹೀಗೆ ಕಾಣುವವನು ಯಾರಿಗೂ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನು ಅಹಿಂಸಕ. ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಅಂಥವನು ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅವನನ್ನು ‘ಸರ್ವಭೂತಾನುಕಂಪಿ’, ಎಲ್ಲರ ಸುಖವನ್ನೇ ಬಯಸುವವನು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
Shankara says it plainly: as pleasure is dear to me, so it is to all creatures; as pain is unwelcome to me, so it is to all. One who sees thus does nothing hostile to anyone; he is non-violent. Such a person, established in right vision, is the best of all yogis. Sridhara Swami calls him compassionate to all beings, one who wishes only happiness for all.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ಇನ್ನೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನದು. ಎಲ್ಲ ಆತ್ಮಗಳೂ ಜ್ಞಾನಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಮವಾದ್ದರಿಂದ, ಮಗನ ಜನನದಂಥ ಸುಖವೂ ಮರಣದಂಥ ದುಃಖವೂ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದವು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ತನ್ನದೂ ಇತರರದೂ ಸಮ. ತನ್ನ ಮಗನ ಜನನ ಮರಣವನ್ನು ಇತರರ ಮಗನ ಜನನ ಮರಣದಂತೆ ಕಾಣುವವನು ಯೋಗದ ಪರಮ ಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದವನು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಸಾಮ್ಯದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿವರಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja’s reading goes another way. Since all selves are alike in being knowledge, the joy of a son’s birth and the sorrow of a death are equally unconnected with the self, whether one’s own or another’s. One who sees the birth and death of his own son as he would another’s has reached the summit of yoga. Madhva calls this another explanation of sameness.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ‘ಎಂಪತಿ’ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಮಾತಾಡುತ್ತೇವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಗೀತೆಯ ಪದ ಇದು: ಆತ್ಮೌಪಮ್ಯ. ಈ ರೋಗಿಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಾನಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ತಾಯಿ ಇದ್ದರೆ, ನನಗೆ ಏನು ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಅನೇಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬಲ್ಲದು.
In medical education we speak a great deal about empathy. This is the Gita’s word for it: atmaupamya. The single question ‘if I were in this patient’s place, or my mother were, what would I want?’ can set many decisions right.
ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಧ್ಯಾನದ ಸೂಚನೆಗಳು ಏಕಾಂತ, ಆಸನ, ಉಸಿರು, ದೃಷ್ಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದವು. ಆದರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇತರರ ನೋವು ನಮ್ಮದೇ ನೋವಿನಂತೆ ತಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿದೆ.
The sixth chapter’s instructions on meditation were about solitude, seat, breath and gaze. But the test of the highest yogi does not lie in them. It lies in whether another’s pain touches us as our own.