ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ
ಯೋಽಯಂ ಯೋಗಸ್ತ್ವಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಸಾಮ್ಯೇನ ಮಧುಸೂದನ।
ಏತಸ್ಯಾಹಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಚಂಚಲತ್ವಾತ್ಸ್ಥಿತಿಂ ಸ್ಥಿರಾಮ್ ॥ 33 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अर्जुन उवाच
योऽयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन।
एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात्स्थितिं स्थिराम् ॥ 33 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
arjuna uvāca
yo’yaṃ yogastvayā proktaḥ sāmyena madhusūdana|
etasyāhaṃ na paśyāmi cañcalatvātsthitiṃ sthirām || 33 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅರ್ಜುನಃ ಉವಾಚ (अर्जुनः उवाच, arjunaḥ uvāca) = ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು (Arjuna said)
- ಮಧುಸೂದನ (मधुसूदन, madhusūdana) = ಮಧುಸೂದನ (O slayer of Madhu)
- ಯಃ ಅಯಮ್ ಯೋಗಃ ತ್ವಯಾ ಸಾಮ್ಯೇನ ಪ್ರೋಕ್ತಃ (यः अयम् योगः त्वया साम्येन प्रोक्तः, yaḥ ayam yogaḥ tvayā sāmyena proktaḥ) = ಸಮತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೇಳಿದ ಈ ಯೋಗದ (this yoga of evenness that you have taught)
- ಏತಸ್ಯ ಸ್ಥಿರಾಮ್ ಸ್ಥಿತಿಮ್ (एतस्य स्थिराम् स्थितिम्, etasya sthirām sthitim) = ಇದರ ಸ್ಥಿರವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು (its steady continuance)
- ಚಂಚಲತ್ವಾತ್ (चञ्चलत्वात्, cañcalatvāt) = ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆಯಿಂದಾಗಿ (because of restlessness)
- ಅಹಮ್ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ (अहम् न पश्यामि, aham na paśyāmi) = ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ (I do not see)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಜುನ ಹೇಳಿದನು: ಮಧುಸೂದನ, ಸಮತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೇಳಿದ ಈ ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ನೆಲೆ ಇರುವುದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆಯಿಂದಾಗಿ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Arjuna said: Madhusudana, this yoga of evenness that you have taught, I do not see how it can stand steady, because the mind is restless.
ಶ್ಲೋಕ 6.33ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 6.33
ಸುದೀರ್ಘ ಉಪದೇಶದ ನಂತರ ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅವನ ಆಕ್ಷೇಪ ಬಹಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದದ್ದು. ಯೋಗ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ತತ್ತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ, ಅನುಭವದ ಪ್ರಶ್ನೆ.
After a long teaching Arjuna speaks again, and his objection is very honest. The yoga is beautiful, but my mind will not stay in it. This is not a question of doctrine but of experience.
‘ಸಾಮ್ಯೇನ’, ಸಮತೆಯಿಂದ, ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಆಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅದು ಸಮತ್ವ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ಲಯ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಷೇಪ ಎರಡೂ ಇಲ್ಲದೆ ಮನಸ್ಸು ಕೇವಲ ಆತ್ಮಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದು.
The acharyas read ‘by evenness’ each in their own way. For Shankara it is equanimity. For Sridhara Swami it is the mind resting in the form of the self alone, free of both torpor and distraction.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ತಮ್ಮ ಓದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ದೇವ, ಮನುಷ್ಯ, ಜೀವ, ಈಶ್ವರ ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಆತ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಾಕಾರದ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುವ ಯೋಗ ಅದು. ಅಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನೋಟ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಅರ್ಜುನನ ಸಂದೇಹ.
Ramanuja links this to his reading of verse twenty-nine. It is the yoga of seeing sameness, as forms of knowledge, in selves that have so long been experienced as utterly different, god and human, jiva and Lord. How can a vision so contrary to such deep habit stay in the mind? That is Arjuna’s doubt.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಧ್ಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಂಡು ಕುಳಿತ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಅನೇಕರಿಗೆ ಇದೇ ಅನುಭವ: ಮನಸ್ಸು ಒಂದು ನಿಮಿಷವೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜುನನೂ ಅದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಮಾಧಾನ.
Many who sit down to meditate on the first day, inspired by reading about it, find just this: the mind will not stay still for a single minute. That Arjuna says the same is a comfort.
ಗುರುವಿನ ಮುಂದೆ ‘ನನಗೆ ಇದು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸೋಲಲ್ಲ, ಕಲಿಕೆಯ ಶುರು. ಅರ್ಜುನ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಗೀತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉತ್ತರ ಹೊರಬಂತು.
Saying ‘I cannot do this’ before one’s teacher is not failure but the start of learning. Because Arjuna said so, the Gita’s most practical answer came out.