ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಆಬ್ರಹ್ಮಭುವನಾಲ್ಲೋಕಾಃ ಪುನರಾವರ್ತಿನೋಽರ್ಜುನ।
ಮಾಮುಪೇತ್ಯ ತು ಕೌಂತೇಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥ 16 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन।
मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥ 16 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
ābrahmabhuvanāllokāḥ punarāvartino’rjuna|
māmupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate || 16 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅರ್ಜುನ (अर्जुन, arjuna) = ಅರ್ಜುನನೇ (O Arjuna)
- ಆಬ್ರಹ್ಮಭುವನಾತ್ ಲೋಕಾಃ (आब्रह्मभुवनात् लोकाः, ābrahmabhuvanāt lokāḥ) = ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳು (all worlds up to the realm of Brahma)
- ಪುನರಾವರ್ತಿನಃ (पुनरावर्तिनः, punarāvartinaḥ) = ಮರಳಿ ಬರುವಂಥವು (are subject to return)
- ಕೌಂತೇಯ (कौन्तेय, kaunteya) = ಕೌಂತೇಯನೇ (O son of Kunti)
- ಮಾಮ್ ಉಪೇತ್ಯ ತು (माम् उपेत्य तु, mām upetya tu) = ಆದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ (but having come to me)
- ಪುನರ್ಜನ್ಮ ನ ವಿದ್ಯತೇ (पुनर्जन्म न विद्यते, punarjanma na vidyate) = ಮರುಹುಟ್ಟು ಇಲ್ಲ (there is no rebirth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಜುನ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಂದಲೂ ಮರಳಿ ಬರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೌಂತೇಯ, ನನ್ನನ್ನು ಸೇರಿದವನಿಗೆ ಮರುಹುಟ್ಟು ಇಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
All worlds up to the realm of Brahma are subject to return, O Arjuna. But for one who has come to me, O son of Kunti, there is no rebirth.
ಶ್ಲೋಕ 8.16ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 8.16
ಅತ್ಯುನ್ನತ ಲೋಕವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಕಾರಣ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಆ ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲ ಕಾಲದ ಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಆ ಕಾಲದ ಅಳತೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Even the realm of Brahma, the highest of worlds, is not eternal. Shankara gives the reason: all those worlds are bounded by time. The next verse gives the measure of that time.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಐಶ್ವರ್ಯ ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅವರು ಸೇರುವ ಸ್ಥಾನವೇ ನಾಶವಾಗುವುದರಿಂದ ಅವರ ಮರಳುವಿಕೆ ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದ್ದು. ಸರ್ವಜ್ಞನೂ ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪನೂ ಪರಮ ಕಾರುಣಿಕನೂ ಸದಾ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವವನೂ ಆದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸೇರಿದವರಿಗೆ ನಾಶದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಏಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ 7.23ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಇದೇ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.
Ramanuja applies this to seekers of prosperity: since the place they reach itself perishes, their return cannot be avoided. For those who reach the Lord, all-knowing, true in will, supremely compassionate and ever the same, there is no question of perishing. He had already cited this very verse at 7.23.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಮೇರುವಿನ ಬ್ರಹ್ಮಸದನ ಮೊದಲಾದ ಲೋಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪುರಾಣವಚನವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಮರುಹುಟ್ಟಿನ ಪೂರ್ಣ ನಿವೃತ್ತಿ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
Madhva quotes a Puranic passage about worlds such as Brahma’s abode on Meru, and establishes that complete freedom from rebirth, everywhere, comes only on reaching Vasudeva.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹುದ್ದೆ, ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರು, ಇವೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗಳು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದವರೂ ಒಂದು ದಿನ ನಿವೃತ್ತರಾಗಬೇಕು. ಆರೋಗ್ಯ ಕುಸಿದಾಗ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರಂತೆಯೇ ಮಲಗಬೇಕು.
The highest post, the biggest house, the greatest fame: these are our small realms of Brahma. Even those who reach them must retire one day. When health fails, they too must leave it all and lie on a hospital bed like everyone else.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕೀಳಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅವುಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮರಳಿ ಬರಬೇಕಿಲ್ಲದ ನೆಲೆ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
The verse does not belittle such achievements; it recalls their limits. The question of what resting place does not require a return stays alongside them.