ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಸಹಸ್ರಯುಗಪರ್ಯಂತಮಹರ್ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಿದುಃ।
ರಾತ್ರಿಂ ಯುಗಸಹಸ್ರಾಂತಾಂ ತೇಽಹೋರಾತ್ರವಿದೋ ಜನಾಃ ॥ 17 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः।
रात्रिं युगसहस्रान्तां तेऽहोरात्रविदो जनाः ॥ 17 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
sahasrayugaparyantamaharyadbrahmaṇo viduḥ|
rātriṃ yugasahasrāntāṃ te’horātravido janāḥ || 17 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಯತ್ ಅಹಃ ಸಹಸ್ರಯುಗಪರ್ಯಂತಮ್ (ब्रह्मणः यत् अहः सहस्रयुगपर्यन्तम्, brahmaṇaḥ yat ahaḥ sahasrayugaparyantam) = ಬ್ರಹ್ಮನ ಹಗಲು ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದೂ (that the day of Brahma lasts a thousand yugas)
- ರಾತ್ರಿಂ ಯುಗಸಹಸ್ರಾಂತಾಮ್ (रात्रिं युगसहस्रान्ताम्, rātriṃ yugasahasrāntām) = ಅವನ ರಾತ್ರಿ ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದೂ (and that his night ends after a thousand yugas)
- ವಿದುಃ ತೇ ಅಹೋರಾತ್ರವಿದಃ ಜನಾಃ (विदुः ते अहोरात्रविदः जनाः, viduḥ te ahorātravidaḥ janāḥ) = ತಿಳಿದವರೇ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ಜನರು (those who know this are the people who know day and night)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ಹಗಲು ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅವನ ರಾತ್ರಿಯೂ ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದವರೇ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿದವರು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Those who know that a day of Brahma lasts a thousand yugas, and that his night ends after a thousand yugas, are the people who truly know day and night.
ಶ್ಲೋಕ 8.17ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 8.17
ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ‘ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದಲೂ ಮರಳಬೇಕು’ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಗಳಿವೆ. ‘ಯುಗ’ ಇಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಯುಗ ಎಂದು ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ, ದ್ವಾಪರ, ಕಲಿ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಗುಂಪು. ಅಂಥ ಸಾವಿರ ಗುಂಪುಗಳು ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ಹಗಲು.
Here is the reason for the last verse’s ‘even from Brahma’s realm one returns’: Brahma the creator also has days and nights. Ramanuja makes clear that ‘yuga’ here means a set of four ages, Krita, Treta, Dvapara and Kali together. A thousand such sets make one day of the four-faced Brahma.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ವಿರಾಟ್. ಕಾಲದ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಈ ಲೋಕಗಳು ಕಾಲದಿಂದ ಮಿತಗೊಂಡಿವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮರಳುವಂಥವು ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
For Shankara the Brahma here is Prajapati, Virat. Those who know the reckoning of time understand that these worlds are bounded by time and so involve a return.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ‘ಸಹಸ್ರ’ ಎಂದರೆ ಅನೇಕ, ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಪರಬ್ರಹ್ಮ. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ದ್ವಿಪರಾರ್ಧದ ಕೊನೆಯ ಮಹಾಪ್ರಳಯ, ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ರಾತ್ರಿ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಸೇರಿದವರಿಗೆ ಮರಳುವಿಕೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು, ಅವ್ಯಕ್ತ ಎಂಬ ಅವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಈ ಪ್ರಳಯವರ್ಣನೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಿವರಣೆ. ಹದಿನೆಂಟು ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಇದರೊಂದಿಗೇ ಓದುತ್ತಾರೆ.
Madhva’s reading goes in another direction. For him ‘thousand’ means many, and the ‘Brahma’ here is the Supreme Brahman. What is described is the great dissolution at the end of the two halves of Brahma’s life, the night of Mahavishnu. This account of dissolution, he explains, is given to show the Lord’s power called the unmanifest and to establish that those who reach him do not return. He reads verses eighteen and nineteen together with this one.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಕಾಲದ ಅಳತೆಗಳ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ಎಪ್ಪತ್ತು ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಒಂದು ಕಣ್ಣುಮಿಟುಕಿನಷ್ಟೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವಯಸ್ಸು ಹದಿಮೂರು ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನೆದರೆ, ಪ್ರಾಚೀನರ ಈ ದೊಡ್ಡ ಕಾಲದ ಕಲ್ಪನೆ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
Against the measures of time in this verse, our seventy or eighty years are not even the blink of an eye. When we recall that present-day astronomy puts the age of the universe at more than thirteen billion years, the ancients’ vast sense of time is striking.
ಅಂಥ ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರದ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ದಿನದ ಸಣ್ಣ ಕಿರಿಕಿರಿಗಳು ತಾವಾಗಿ ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಚಿತ್ರ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತದೆ: ಇಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಸಮಯವನ್ನು ನಾವು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ?
Before so vast a picture, the small irritations of our day shrink by themselves. But the same picture also asks a question: what are we using so short a time for?
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ