ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಮಹಾತ್ಮಾನಸ್ತು ಮಾಂ ಪಾರ್ಥ ದೈವೀಂ ಪ್ರಕೃತಿಮಾಶ್ರಿತಾಃ।
ಭಜಂತ್ಯನನ್ಯಮನಸೋ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಭೂತಾದಿಮವ್ಯಯಮ್ ॥ 13 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः।
भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम् ॥ 13 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
mahātmānastu māṃ pārtha daivīṃ prakṛtimāśritāḥ|
bhajantyananyamanaso jñātvā bhūtādimavyayam || 13 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪಾರ್ಥ (पार्थ, pārtha) = ಪಾರ್ಥನೇ (O Partha)
- ಮಹಾತ್ಮಾನಃ ತು ದೈವೀಂ ಪ್ರಕೃತಿಮ್ ಆಶ್ರಿತಾಃ (महात्मानः तु दैवीं प्रकृतिम् आश्रिताः, mahātmānaḥ tu daivīṃ prakṛtim āśritāḥ) = ಆದರೆ ದೈವೀ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮರು (but the great souls, resorting to the divine nature)
- ಮಾಂ ಭೂತಾದಿಮ್ ಅವ್ಯಯಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ (मां भूतादिम् अव्ययं ज्ञात्वा, māṃ bhūtādim avyayaṃ jñātvā) = ನನ್ನನ್ನು ಜೀವಿಗಳ ಆದಿ, ನಾಶವಿಲ್ಲದವನು ಎಂದು ತಿಳಿದು (knowing me as the source of beings, imperishable)
- ಅನನ್ಯಮನಸಃ ಭಜಂತಿ (अनन्यमनसः भजन्ति, ananyamanasaḥ bhajanti) = ಬೇರೆಡೆ ಮನಸ್ಸಿಡದೆ ಭಜಿಸುತ್ತಾರೆ (worship with minds turned to nothing else)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆದರೆ ಪಾರ್ಥ, ದೈವೀ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮರು ನನ್ನನ್ನು ಜೀವಿಗಳ ಆದಿ, ನಾಶವಿಲ್ಲದವನು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಬೇರೆಡೆ ಮನಸ್ಸಿಡದೆ ಭಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
But the great souls, O Partha, resorting to the divine nature, know me as the source of beings and imperishable, and worship me with minds turned to nothing else.
ಶ್ಲೋಕ 9.13ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 9.13
ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಆಸುರೀ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ದೈವೀ ಸ್ವಭಾವ. ಈ ಎರಡರ ವಿವರವಾದ ಪಟ್ಟಿ ಹದಿನಾರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ದೈವೀ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಶಮ, ದಮ, ದಯೆ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳ ಸ್ವಭಾವ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ‘ಮಹಾತ್ಮ’ ಅವರಿಗೆ ಸಣ್ಣತನವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನವರು.
Against the devilish nature of the last two verses stands the divine nature here. A detailed list of both comes in the sixteenth chapter. Shankara calls the divine nature a disposition of qualities such as calm, self-control, compassion and faith. ‘Mahatma’ for him means one whose mind has no pettiness.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಮಹಾತ್ಮರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ತಮ್ಮ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಭಗವಂತನ ಶರಣು ಬಂದು, ಪಾಪಬಂಧನ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರು. ಅವನನ್ನು ಭಜಿಸದೆ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ, ತಮ್ಮನ್ನೂ, ತಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿಡಲಾರದವರು. ಅವರಿಗೆ ಭಜನೆಯೇ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿನ ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ: ಎಲ್ಲರೂ ದ್ವೇಷಿಸುವವರಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ದೈವೀ ಸ್ವಭಾವದವರನ್ನು ಭಗವಂತ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Ramanuja paints the great souls more closely: those who by their merit came to the Lord for refuge and lost the bonds of sin. They cannot sustain their mind, themselves or their senses without worshipping him, and worship is their only purpose. Madhva reads the great souls here as the devas: the Lord names those of divine nature here to show that not all are haters.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹದಿನಾರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ದೈವೀ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಗುಣಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಭಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ದಯೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಅಹಿಂಸೆ. ಹುಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕವಲ್ಲ.
The sixteenth chapter describes the divine nature through qualities: fearlessness, compassion, forgiveness, non-violence. Not through birth.
ಅಂದರೆ ಈ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದಯೆಯ ಕೆಲಸ, ಕೋಪದ ಮುನ್ನ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ತಡೆ, ಇವು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವಭಾವವಾಗುತ್ತವೆ.
So this nature can be cultivated. One small act of kindness a day, a moment’s pause before anger: in time these become one’s nature.