ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವರು ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪಾರಣೆಗೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಮನೆಯವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದೊಂದು ಸಿಹಿಯಾದ ನಿಯಮ.
ಇದೇ ನಿಯಮವನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ, ಹುಲಿಯ ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಾರಣೆಯನ್ನು ದುರ್ಜನನ ವಿಶೇಷತೆಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದುರ್ಜನಸ್ಯ ವಿಶಿಷ್ಟತ್ವಂ ಪರೋಪದ್ರವಕಾರಣಮ್
ವ್ಯಾಘ್ರಸ್ಯ ಚೋಪವಾಸೇನ ಪಾರಣಂ ಪಶುಮಾರಣಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दुर्जनस्य विशिष्टत्वं परोपद्रवकारणम्
व्याघ्रस्य चोपवासेन पारणं पशुमारणम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
durjanasya viśiṣṭatvaṃ paropadravakāraṇam
vyāghrasya copavāsena pāraṇaṃ paśumāraṇam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದುರ್ಜನಸ್ಯ (दुर्जनस्य, durjanasya) = ದುರ್ಜನನ (of the wicked man)
- ವಿಶಿಷ್ಟತ್ವಂ (विशिष्टत्वं, viśiṣṭatvaṃ) = ವಿಶೇಷತೆ (distinction)
- ಪರೋಪದ್ರವಕಾರಣಮ್ (परोपद्रवकारणम्, paropadravakāraṇam) = ಇತರರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ (the cause of trouble to others)
- ವ್ಯಾಘ್ರಸ್ಯ (व्याघ्रस्य, vyāghrasya) = ಹುಲಿಯ (of the tiger)
- ಚೋಪವಾಸೇನ (चोपवासेन, copavāsena) = ಮತ್ತು ಉಪವಾಸದಿಂದ (and by the fast)
- ಪಾರಣಂ (पारणं, pāraṇaṃ) = ಪಾರಣೆ, ಉಪವಾಸ ಮುಗಿಸುವುದು (the breaking of the fast)
- ಪಶುಮಾರಣಮ್ (पशुमारणम्, paśumāraṇam) = ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು (the killing of an animal)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದುರ್ಜನನ ವಿಶೇಷತೆ ಇರುವುದು ಇತರರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ. ಹುಲಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದ ನಂತರದ ಪಾರಣೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದೇ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The distinction of the wicked man lies in being the cause of trouble to others. For a tiger, breaking a fast means killing an animal.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ವಿಶಿಷ್ಟತ್ವ ಎಂದರೆ ಇತರರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ ಎನ್ನುವ ವಿಶೇಷ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಪದ. ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ದೋಷಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.
Vishishtatva means the quality of standing apart. It is usually a word of praise, and here it is used with irony for a fault.
ಪಾರಣ ಎಂದರೆ ಉಪವಾಸ ಮುಗಿಸಿ ಊಟ ಮಾಡುವುದು. ಹುಲಿಗೆ ಮಾಂಸವೇ ಆಹಾರ ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಉಪವಾಸ ಅದಕ್ಕೆ ಧರ್ಮದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಅದರ ಫಲ ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವದ ನಾಶ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಕುಟುಕು.
Parana is the meal that ends a fast. A tiger’s fast may look like a discipline, yet its end is another creature’s death, and that is the poet’s sting.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 54. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 54. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೆಲವರ ಸಾಧನೆ ಅವರು ಎಷ್ಟು ಕೆಡಿಸಿದರು ಎಂಬುದರಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬರನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗ ಅವರ ಕೆಲಸದ ಫಲ ಇತರರಿಗೆ ಏನಾಯಿತು ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು.
Some people’s record lies only in how much they spoilt. In weighing a person we should look at what their work did for others.
ಅದಲ್ಲದೆ ನಿಯಮ, ವ್ರತ, ಶಿಸ್ತು ಎಂಬ ಹೊರ ರೂಪ ಮಾತ್ರ ನೋಡಿ ಯಾರನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯವರು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಾರದು.
And we should not judge anyone good merely by the outer form of rule, vow and discipline.