ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಬರೆದದ್ದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಹಣೆಬರಹ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪದದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನ ಆ ಬರಹವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಕವಿ ಕೇಳುವುದು ಬೇರೆ. ಉಳಿದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬೇಕಾದಂತೆ ಬರೆ ಎಂದು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು, ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬರೆಯಬೇಡ ಎಂದು ಮೂರು ಸಲ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ದ್ರುತವಿಲಂಬಿತ ವೃತ್ತದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಪೂರ್ತಿ ಆ ಬೇಡ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಇತರಕರ್ಮಫಲಾನಿ ಯದೃಚ್ಛಯಾ
ವಿಲಿಖ ತಾನಿ ಸಹೇ ಚತುರಾನನ ।
ಅರಸಿಕೇಷು ಕವಿತ್ವನಿವೇದನಂ
ಶಿರಸಿ ಮಾ ಲಿಖ ಮಾ ಲಿಖ ಮಾ ಲಿಖ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
इतरकर्मफलानि यदृच्छया
विलिख तानि सहे चतुरानन ।
अरसिकेषु कवित्वनिवेदनं
शिरसि मा लिख मा लिख मा लिख ॥
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
itarakarmaphalāni yadṛcchayā
vilikha tāni sahe caturānana |
arasikeṣu kavitvanivedanaṃ
śirasi mā likha mā likha mā likha ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಇತರಕರ್ಮಫಲಾನಿ (इतरकर्मफलानि, itarakarmaphalāni) = ಉಳಿದ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲಗಳನ್ನು (the fruits of all my other deeds)
- ಯದೃಚ್ಛಯಾ (यदृच्छया, yadṛcchayā) = ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ (as you please)
- ವಿಲಿಖ (विलिख, vilikha) = ಬರೆ (write)
- ತಾನಿ (तानि, tāni) = ಅವುಗಳನ್ನು (those)
- ಸಹೇ (सहे, sahe) = ಸಹಿಸುತ್ತೇನೆ (I will bear)
- ಚತುರಾನನ (चतुरानन, caturānana) = ಎಲೈ ನಾಲ್ಕು ಮುಖದವನೇ, ಬ್ರಹ್ಮನೇ (O four faced one, O Brahma)
- ಅರಸಿಕೇಷು (अरसिकेषु, arasikeṣu) = ರಸಿಕತೆ ಇಲ್ಲದವರಲ್ಲಿ (among those with no taste)
- ಕವಿತ್ವನಿವೇದನಮ್ (कवित्वनिवेदनम्, kavitvanivedanam) = ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವುದನ್ನು (the offering up of poetry)
- ಶಿರಸಿ (शिरसि, śirasi) = ತಲೆಯ ಮೇಲೆ (on my head)
- ಮಾ ಲಿಖ (मा लिख, mā likha) = ಬರೆಯಬೇಡ (do not write)
- ಮಾ ಲಿಖ (मा लिख, mā likha) = ಬರೆಯಬೇಡ (do not write)
- ಮಾ ಲಿಖ (मा लिख, mā likha) = ಬರೆಯಬೇಡ (do not write)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಎಲೈ ಚತುರಾನನನೇ, ಉಳಿದ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಬರೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ರಸಿಕತೆ ಇಲ್ಲದವರ ಮುಂದೆ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಬೇಡ, ಬರೆಯಬೇಡ, ಬರೆಯಬೇಡ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
O four faced one, write the fruits of my other deeds as you please. Those I will bear. But the offering up of poetry before people with no taste for it, that alone do not write on my head, do not write it, do not write it.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಚತುರಾನನ ಎಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮ. ಹುಟ್ಟುವಾಗ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುವವನು ಅವನೇ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಈ ಶ್ಲೋಕ ನಿಂತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕವಿ ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅನುಕೂಲವಲ್ಲ. ಹುಟ್ಟಿನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದಲೇ ಒಂದು ಸಾಲನ್ನು ತೆಗೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
Caturanana is Brahma, who is held to write on the forehead at birth. The verse stands on that belief, so the poet is not asking a small favour. He is asking for one line to be struck off the record before he is born.
ರಸ ಎಂದರೆ ಸವಿ. ಅರಸಿಕ ಎಂದರೆ ಸವಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದವನು, ಕೆಟ್ಟವನಲ್ಲ. ಶ್ಲೋಕ ಅವರನ್ನು ದುಷ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರ ಮುಂದೆ ಓದುವ ಶಿಕ್ಷೆ ಬೇಡ ಎಂದಷ್ಟೇ ಕೇಳುತ್ತದೆ.
Rasa is relish. An arasika is someone without relish, not someone wicked. The verse never calls them evil. It only asks to be spared the punishment of reciting to them.
ಮಾ ಲಿಖ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೂರು ಸಲ ಹೇಳಿದ್ದು ಬರಿಯ ಅಲಂಕಾರವಲ್ಲ. ದ್ರುತವಿಲಂಬಿತ ವೃತ್ತದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಾಲು ಆ ಮೂರು ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೇಡಿಕೆಯ ಒತ್ತಾಯ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಅಳತೆಗೇ ಸರಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತಿದೆ.
The threefold ma likha is not mere ornament. The fourth line of the Drutavilambita metre is filled by those three repetitions alone, so the urgency of the request sits exactly in the measure of the verse.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 40. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 40. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ತಾವು ಶ್ರಮ ಹಾಕಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲದ ಸಭೆಯ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಿದವರಿಗೆ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಟ್ಟ ಟೀಕೆಗಿಂತ ಖಾಲಿ ಮುಖಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದಣಿಸುತ್ತವೆ.
Anyone who has presented work they laboured over to a room with no interest in it will understand this verse. Blank faces tire a person more than harsh criticism does.
ಇದರಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ್ದು ಸಭೆಯನ್ನು ದೂರುವುದಲ್ಲ. ಮೊದಲೇ ಸಭೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ಕೆಲಸದಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
What can be taken from it is not to blame the room, but to look at the room beforehand. Even when the work is good, where we place it matters as much as the work.