ತುರ್ತು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಮೊದಲು ಗಮನಿಸುವುದು ರೋಗಿಯ ಮುಖದ ಬಣ್ಣ, ಬೆವರು ಮತ್ತು ನಡುಕ. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವ ದೇಹ ಕೊಡುವ ಸೂಚನೆಗಳು.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕಂಠೇ ಗದ್ಗದತಾ ಸ್ವೇದೋ ಮುಖೇ ವೈವರ್ಣ್ಯವೇಪಥೂ
ಮ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯ ಚಿಹ್ನಾನಿ ಯಾನಿ ತಾನ್ಯೇವ ಯಾಚತಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
कण्ठे गद्गदता स्वेदो मुखे वैवर्ण्यवेपथू
म्रियमाणस्य चिह्नानि यानि तान्येव याचतः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kaṇṭhe gadgadatā svedo mukhe vaivarṇyavepathū
mriyamāṇasya cihnāni yāni tānyeva yācataḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕಂಠೇ (कण्ठे, kaṇṭhe) = ಗಂಟಲಲ್ಲಿ (in the throat)
- ಗದ್ಗದತಾ (गद्गदता, gadgadatā) = ಗದ್ಗದಿತ, ಕಟ್ಟಿದ ಧ್ವನಿ (a choked, faltering voice)
- ಸ್ವೇದೋ (स्वेदो, svedo) = ಬೆವರು (ಸ್ವೇದಃ) (sweat)
- ಮುಖೇ (मुखे, mukhe) = ಮುಖದಲ್ಲಿ (in the face)
- ವೈವರ್ಣ್ಯವೇಪಥೂ (वैवर्ण्यवेपथू, vaivarṇyavepathū) = ಬಣ್ಣಗೆಡುವುದು ಮತ್ತು ನಡುಕ (ವೈವರ್ಣ್ಯ, ವೇಪಥೂ) (paleness and trembling)
- ಮ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯ (म्रियमाणस्य, mriyamāṇasya) = ಸಾಯುತ್ತಿರುವವನ (of one who is dying)
- ಚಿಹ್ನಾನಿ (चिह्नानि, cihnāni) = ಲಕ್ಷಣಗಳು (signs)
- ಯಾನಿ (यानि, yāni) = ಯಾವುವೋ (which)
- ತಾನ್ಯೇವ (तान्येव, tānyeva) = ಅವೇ (ತಾನಿ, ಏವ) (those very ones)
- ಯಾಚತಃ (याचतः, yācataḥ) = ಬೇಡುವವನ (of one who begs)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಧ್ವನಿ, ಬೆವರು, ಮುಖದ ಬಣ್ಣಗೆಡುವುದು ಮತ್ತು ನಡುಕ: ಸಾಯುತ್ತಿರುವವನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವುವೋ ಅವೇ ಬೇಡುವವನಲ್ಲೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
A choked voice in the throat, sweat, a pale face and trembling: the signs of a dying man are the very signs of one who is begging.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ. ಕವಿ ಬೇಡುವ ಕ್ಷಣದ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಾವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿ ಅದರ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿವರಣೆ ಅಲ್ಲ.
This is exaggeration. The poet sets the shame of the moment of begging beside the signs of death to show its intensity. It is not a medical description.
ವೈವರ್ಣ್ಯ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ವೇಪಥು ಎಂದರೆ ನಡುಕ, ಗದ್ಗದತಾ ಎಂದರೆ ಗದ್ಗದಿತ ಧ್ವನಿ. ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕ ಪಾರಿವಾಳದ ಗಂಟಲನ್ನು ಹೇಳಿದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಹದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರುತ್ತದೆ.
Vaivarnya means losing colour, vepathu means trembling, gadgadata means a choked voice. Where the verse before it spoke of the pigeon’s throat, here the reaction of the whole body appears.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 66. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 66. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಕೇಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಾಗ ಅವನ ಧ್ವನಿಯ ನಡುಕ ಮತ್ತು ಕೈಯ ಬೆವರು ಅವನ ಅವಮಾನದ ಗುರುತು ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮಾತು ಮೃದುವಾಗುತ್ತದೆ.
When we sit before someone asking for help in hardship, our words become gentler if we understand that his shaking voice and damp hands are signs of his shame.
ಕೇಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾದರೆ ಕೊಡುವವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಕೇಳುವವನಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಜಾಗ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಗೌರವ ಕೊಡುವುದು ಅದರ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
If asking is hard, the responsibility of those who give grows. A seat, some time and respect for the one who asks are the first step.