ಕೆಲವರು ಮೀಟಿಂಗ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವರಂತೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕೇಳಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಾಯಿ ತೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯವರ ಮಾತಿಗೆ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಅನಿಸುವುದುಂಟು.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ತಿಳಿದವನು ಯಾವಾಗ ಮಾತಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ, ಮನುಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮಾತು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ನಾಪೃಷ್ಟಃ ಕಸ್ಯಚಿದ್ಬ್ರೂಯಾನ್ನ ಚಾನ್ಯಾಯೇನ ಪೃಚ್ಛತಃ
ಜಾನನ್ನಪಿ ಹಿ ಮೇಧಾವೀ ಜಡವಲ್ಲೋಕ ಆಚರೇತ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
नापृष्टः कस्यचिद्ब्रूयान्न चान्यायेन पृच्छतः
जानन्नपि हि मेधावी जडवल्लोक आचरेत्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
nāpṛṣṭaḥ kasyacidbrūyānna cānyāyena pṛcchataḥ
jānannapi hi medhāvī jaḍavalloka ācaret
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ನಾಪೃಷ್ಟಃ (नापृष्टः, nāpṛṣṭaḥ) = ಕೇಳದೆ ಇರುವವನಿಗೆ (ನ ಅಪೃಷ್ಟಃ) (unasked (na apṛṣṭaḥ))
- ಕಸ್ಯಚಿದ್ಬ್ರೂಯಾತ್ (कस्यचिद्ब्रूयात्, kasyacidbrūyāt) = ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು (ಕಸ್ಯಚಿತ್ ಬ್ರೂಯಾತ್) (one should not tell anyone (kasyacit brūyāt))
- ನ (न, na) = ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲ (nor)
- ಚಾನ್ಯಾಯೇನ (चान्यायेन, cānyāyena) = ಅನ್ಯಾಯದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ (ಚ ಅನ್ಯಾಯೇನ) (and in an improper way (ca anyāyena))
- ಪೃಚ್ಛತಃ (पृच्छतः, pṛcchataḥ) = ಕೇಳುವವನಿಗೆ (to one who asks)
- ಜಾನನ್ನಪಿ (जानन्नपि, jānannapi) = ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ (ಜಾನನ್ ಅಪಿ) (though knowing (jānan api))
- ಹಿ (हि, hi) = ಏಕೆಂದರೆ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ (indeed)
- ಮೇಧಾವೀ (मेधावी, medhāvī) = ಬುದ್ಧಿವಂತ (the wise man)
- ಜಡವಲ್ಲೋಕ (जडवल्लोक, jaḍavalloka) = ಜಡನಂತೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ (ಜಡವತ್ ಲೋಕೇ) (like a dullard in the world (jaḍavat loke))
- ಆಚರೇತ್ (आचरेत्, ācaret) = ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು (should behave)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೇಳದವರಿಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು. ಸರಿಯಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳುವವನಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು. ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜಡನಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
One should tell nothing to anyone who has not asked, nor to one who asks in an improper way. Even when he knows, the wise man should behave in the world like a dullard.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಅನ್ಯಾಯೇನ ಎಂದರೆ ಸರಿಯಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ. ಕಪಟದಿಂದ ಅಥವಾ ಗೌರವವಿಲ್ಲದೆ ಕೇಳುವುದು ಎಂದು ನಾವು ತಿಳಿಯುತ್ತೇವೆ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ವಿವರಣೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಿರಬಹುದು.
Anyayena means in an improper way. We take it as asking with guile or without respect, though commentators may explain it a little differently.
ಜಡವತ್ ಎಂದರೆ ನಿಜವಾದ ಜಡತ್ವ ಅಲ್ಲ, ಜಡನಂತೆ ತೋರುವುದು. ತಿಳಿದವನು ತನ್ನ ಅರಿವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸದೆ ಸುಮ್ಮನಿರುವುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರ.
Jadavat does not mean real dullness, only seeming dull. The picture is of a man who knows and keeps quiet instead of displaying it.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 166. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 166. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಲಿಸುವವರಿಗೆ ಇದು ಪರಿಚಿತ. ಕೇಳದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹೇಳಿದರೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
Teachers know this. However much we tell a student who has not asked, it does not sink in. An answer given when the question comes is the one that stays.
ಯಾರಿಗಾದರೂ ಹಾನಿ ಆಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿರಿ ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭ ಇಲ್ಲಿನ ಮಾತಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.
The verse should not be taken to say that we stay silent when someone stands to be harmed. We take such a case to lie outside what the verse is speaking about.

