ಹಳ್ಳಿಯ ಬಾವಿಕಟ್ಟೆಯ ಬಳಿ ಇಟ್ಟ ಕೊಡದ ಮೇಲೆ ಕಾಗೆ ಕೂತು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನವರು ನೋಡಿದ್ದಾರೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕೆರೆ ತುಂಬಿದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಕಾಗೆಯ ರೂಢಿಯನ್ನು ನೀಚನ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಶ್ಲೋಕ, ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ನಮಗೆ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಪರಿಪೂರ್ಣೇಽಪಿ ತಟಾಕೇ ಕಾಕಃ ಕುಂಭೋದಕಂ ಪಿಬತಿ
ಅನುಕೂಲೇಽಪಿ ಕಲತ್ರೇ ನೀಚಃ ಪರದಾರಲಂಪಟೋ ಭವತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
परिपूर्णेऽपि तटाके काकः कुम्भोदकं पिबति
अनुकूलेऽपि कलत्रे नीचः परदारलम्पटो भवति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
paripūrṇe’pi taṭāke kākaḥ kumbhodakaṃ pibati
anukūle’pi kalatre nīcaḥ paradāralampaṭo bhavati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪರಿಪೂರ್ಣೇಽಪಿ (परिपूर्णेऽपि, paripūrṇe’pi) = ತುಂಬಿದ್ದರೂ (though full)
- ತಟಾಕೇ (तटाके, taṭāke) = ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ (in the lake)
- ಕಾಕಃ (काकः, kākaḥ) = ಕಾಗೆ (the crow)
- ಕುಂಭೋದಕಂ (कुम्भोदकं, kumbhodakaṃ) = ಕೊಡದ ನೀರನ್ನು (water from the pot)
- ಪಿಬತಿ (पिबति, pibati) = ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ (drinks)
- ಅನುಕೂಲೇಽಪಿ (अनुकूलेऽपि, anukūle’pi) = ಅನುಕೂಲೆಯಾಗಿದ್ದರೂ (though agreeable)
- ಕಲತ್ರೇ (कलत्रे, kalatre) = ಹೆಂಡತಿ ಇದ್ದರೂ (with a wife)
- ನೀಚಃ (नीचः, nīcaḥ) = ನೀಚ (the low man)
- ಪರದಾರಲಂಪಟೋ (परदारलम्पटो, paradāralampaṭo) = ಪರರ ಹೆಂಡತಿಯರಲ್ಲಿ ಆಸೆಪಡುವವನು (one greedy after the wives of others)
- ಭವತಿ (भवति, bhavati) = ಆಗುತ್ತಾನೆ (becomes)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೆರೆ ತುಂಬಿದ್ದರೂ ಕಾಗೆ ಕೊಡದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಂಡತಿ ಒಳ್ಳೆಯವಳಾಗಿ ಜೊತೆಗಿದ್ದರೂ ನೀಚ ಪರರ ಹೆಂಡತಿಯರ ಮೇಲೆ ಆಸೆ ಇಡುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Though the lake is full, the crow drinks the water in the pot. In the same way, though his wife is agreeable and at his side, the low man sets his greed on the wives of others.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಕುಂಭೋದಕ ಎಂದರೆ ಕೊಡದ ನೀರು, ಅಂದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ತುಂಬಿಟ್ಟದ್ದು. ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಮತ್ತು ತನ್ನದಲ್ಲದ್ದರ ಕಡೆ ಮನಸ್ಸು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ.
Kumbhodaka is water in a pot, filled by someone else. The sense is a mind drawn to what is easy and not its own.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಪರಸ್ತ್ರೀ ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ವಭಾವ ದೋಷವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವಿವರಣೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಏನನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಲ್ಲ.
The verse mentions another man’s wife only as a fault of character, and nothing is added to it here.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 56. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 56. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೈಯಲ್ಲಿರುವುದರ ಬೆಲೆ ತಿಳಿಯದೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರದನ್ನು ಬಯಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಉದ್ಯೋಗ, ಮನೆ, ಸಂಬಂಧ, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಪಕ್ಕದವರ ತಟ್ಟೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
The habit of wanting another’s while not valuing what is in hand shows up in every field. In work, home and relationships the neighbour’s plate looks larger.
ತೃಪ್ತಿ ಎಂಬುದು ಸಂಪತ್ತಿನ ಲೆಕ್ಕವಲ್ಲ, ಗಮನದ ರೀತಿ. ಇರುವ ಕೆರೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಕಲಿತರೆ ಕೊಡದ ನೀರಿಗೆ ಅಲೆಯುವ ಅಗತ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
Contentment is not an account of wealth but a way of looking. Learning to notice the lake we have removes the need to wander after the pot.