ಸರಸ್ವತೀ ಸೂಕ್ತ: ನದಿಯಾಗಿಯೂ ದೇವಿಯಾಗಿಯೂ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಋಗ್ವೇದದ ಮಂತ್ರಗಳು

इ॒यम॑ददाद्रभ॒समृ॑ण॒च्युतं॒ दिवो᳚दासं-वँद्र्य॒श्वाय॑ दा॒शुषे᳚ ।
या शश्वं᳚तमाच॒खशदा᳚व॒सं प॒णिं ता ते᳚ दा॒त्राणि॑ तवि॒षा स॑रस्वति ॥ 1 ॥
इ॒यं शुष्मे᳚भिर्बिस॒खा इ॑वारुज॒त्सानु॑ गिरी॒णां त॑वि॒षेभि॑रू॒र्मिभिः॑ ।
पा॒रा॒व॒त॒घ्नीमव॑से सुवृ॒क्तिभि॑स्सर॑स्वती॒ मा वि॑वासेम धी॒तिभिः॑ ॥ 2 ॥
सर॑स्वति देव॒निदो॒ नि ब॑र्हय प्र॒जां-विँश्व॑स्य॒ बृस॑यस्य मा॒यिनः॑ ।
उ॒त क्षि॒तिभ्यो॒ऽवनी᳚रविंदो वि॒षमे᳚भ्यो अस्रवो वाजिनीवति ॥ 3 ॥

प्रणो᳚ दे॒वी सर॑स्वती॒ वाजे᳚भिर्वा॒जिनी᳚वती ।
धी॒नाम॑वि॒त्र्य॑वतु ॥ 4 ॥
यस्त्वा᳚ देवि सरस्वत्युपब्रू॒ते धने᳚ हि॒ते ।
इंद्रं॒ न वृ॑त्र॒तूर्ये᳚ ॥ 5 ॥
त्वं दे᳚वि सरस्व॒त्यवा॒ वाजे᳚षु वाजिनि ।
रदा᳚ पू॒षेव॑ नः स॒निम् ॥ 6 ॥
उ॒त स्या नः॒ सर॑स्वती घो॒रा हिर᳚ण्यवर्तनिः ।
वृ॒त्र॒घ्नी व॑ष्टि सुष्टु॒तिम् ॥ 7 ॥
यस्या᳚ अनं॒तो अह्रु॑तस्त्वे॒षश्च॑रि॒ष्णुर᳚र्ण॒वः ।
अम॒श्चर॑ति॒ रोरु॑वत् ॥ 8 ॥
सा नो॒ विश्वा॒ अति॒ द्विषः॒ स्वसॄ᳚र॒न्या ऋ॒ताव॑री ।
अत॒न्नहे᳚व॒ सूर्यः॑ ॥ 9 ॥
उ॒त नः॑ प्रि॒या प्रि॒यासु॑ स॒प्तस्व॑सा॒ सुजु॑ष्टा ।
सर॑स्वती॒ स्तोम्या᳚ भूत् ॥ 10 ॥
आ॒प॒प्रुषी॒ पार्थि॑वान्यु॒रु रजो᳚ अं॒तरि॑क्षम् ।
सर॑स्वती नि॒दस्पा᳚तु ॥ 11 ॥
त्रि॒ष॒धस्था᳚ स॒प्तधा᳚तुः॒ पंच॑ जा॒ता व॒र्धयं᳚ती ।
वाजे᳚वाजे॒ हव्या᳚ भूत् ॥ 12 ॥

प्र या म॑हि॒म्ना म॒हिना᳚सु॒ चेकि॑ते द्यु॒म्नेभि॑र॒न्या अ॒पसा᳚म॒पस्त॑मा ।
रथ॑ इव बृह॒ती वि॒भ्वने᳚ कृ॒तोप॒स्तुत्या᳚ चिकि॒तुषा॒ सर॑स्वती ॥ 13 ॥
सर॑स्वत्य॒भि नो᳚ नेषि॒ वस्यो॒ माप॑ स्फरीः॒ पय॑सा॒ मा न॒ आ ध॑क् ।
जु॒षस्व॑ नः स॒ख्या वे॒श्या᳚ च॒ मा त्वत् क्षेत्रा॒ण्यर॑णानि गन्म ॥ 14 ॥

ಋಗ್ವೇದ 7.95, ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿ

प्र क्षोद॑सा॒ धाय॑सा सस्र ए॒षा सर॑स्वती ध॒रुण॒माय॑सी॒ पूः ।
प्र॒बाब॑धाना र॒थ्ये᳚व याति॒ विश्वा᳚ अ॒पो म॑हि॒ना सिंधु॑र॒न्याः ॥ 15 ॥
एका᳚चेत॒त्सर॑स्वती न॒दीनां॒ शुचि᳚र्य॒ती गि॒रिभ्य॒ आ स॑मु॒द्रात् ।
रा॒यश्चेतं᳚ती॒ भुव॑नस्य॒ भूरे᳚र्घृ॒तं पयो᳚ दुदुहे॒ नाहु॑षाय ॥ 16 ॥
स वा᳚वृधे॒ नर्यो॒ योष॑णासु॒ वृषा॒ शिशु᳚र्वृष॒भो य॒ज्ञिया᳚सु ।
स वा॒जिनं᳚ म॒घव॑द्भ्यो दधाति॒ वि सा॒तये᳚ त॒न्वं᳚ मामृजीत ॥ 17 ॥
उ॒त स्या नः॒ सर॑स्वती जुषा॒णोप॑ श्रवत्सु॒भगा᳚ य॒ज्ञे अ॒स्मिन् ।
मि॒तज्ञु॑भिर्नम॒स्यै᳚रिया॒ना रा॒या यु॒जा चि॒दुत्त॑रा॒ सखि॑भ्यः ॥ 18 ॥
इ॒मा जुह्वा᳚ना यु॒ष्मदा नमो᳚भिः॒ प्रति॒ स्तोमं᳚ सरस्वति जुषस्व ।
तव॒ शर्म᳚न्प्रि॒यत॑मे॒ दधा᳚ना॒ उप॑ स्थेयाम शर॒णं न वृ॒क्षम् ॥ 19 ॥
अ॒यमु॑ ते सरस्वति॒ वसि॑ष्ठो॒ द्वारा᳚वृ॒तस्य॑ सुभगे॒ व्या᳚वः ।
वर्ध॑ शुभ्रे स्तुव॒ते रा᳚सि॒ वाजा॑न्यू॒यं पा᳚त स्व॒स्तिभिः॒ सदा᳚ नः ॥ 20 ॥

ಋಗ್ವೇದ 7.96, ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿ

बृ॒हदु॑ गायिषे॒ वचो᳚ऽसु॒र्या᳚ न॒दीना᳚म् ।
सर॑स्वती॒मिन्म॑हया सुवृ॒क्तिभि॒स्स्तोमै᳚र्वसिष्ठ॒ रोद॑सी ॥ 21 ॥
उ॒भे यत्ते᳚ महि॒ना शु॑भ्रे॒ अंध॑सी अधिक्षि॒यंति॑ पू॒रवः॑ ।
सा नो᳚ बोध्यवि॒त्री म॒रुत्स॑खा॒ चोद॒ राधो᳚ म॒घोना᳚म् ॥ 22 ॥
भ॒द्रमिद्भ॒द्रा कृ॑णव॒त्सर॑स्व॒त्यक॑वारी चेतति वा॒जिनी᳚वती ।
गृ॒णा॒ना ज॑मदग्नि॒वत्स्तु॑वा॒ना च॑ वसिष्ठ॒वत् ॥ 23 ॥
ज॒नी॒यंतो॒ न्वग्र॑वः पुत्री॒यंतः॑ सु॒दान॑वः ।
सर॑स्वंतं हवामहे ॥ 24 ॥
ये ते᳚ सरस्व ऊ॒र्मयो॒ मधु॑मंतो घृत॒श्चुतः॑ ।
तेभि᳚र्नोऽवि॒ता भ॒व ॥ 25 ॥
पी॒पि॒वांसं॒ सर॑स्वतः॒ स्तनं॒-योँ वि॒श्वद॑र्शतः ।
भ॒क्षी॒महि॑ प्र॒जामिषं᳚ ॥ 26 ॥

ಋಗ್ವೇದ 2.41.16 ರಿಂದ 18, ಗೃತ್ಸಮದ ಋಷಿ

अंबि॑तमे॒ नदी᳚तमे॒ देवि॑तमे॒ सर॑स्वति ।
अ॒प्र॒श॒स्ता इ॑व स्मसि॒ प्रश॑स्तिमंब नस्कृधि ॥ 27 ॥
त्वे विश्वा᳚ सरस्वति श्रि॒तायूं᳚षि दे॒व्याम् ।
शु॒नहो᳚त्रेषु मत्स्व प्र॒जां दे᳚वि दिदिड्ढि नः ॥ 28 ॥
इ॒मा ब्रह्म॑ सरस्वति जु॒षस्व॑ वाजिनीवति ।
या ते॒ मन्म॑ गृत्सम॒दा ऋ॑तावरि प्रि॒या दे॒वेषु॒ जुह्व॑ति ॥ 29 ॥

ಋಗ್ವೇದ 1.3.10 ರಿಂದ 12, ಮಧುಚ್ಛಂದಸ್ ಋಷಿ

पा॒व॒का नः॒ सर॑स्वती॒ वाजे᳚भिर्वा॒जिनी᳚वती ।
य॒ज्ञं-वँ॑ष्टु धि॒याव॑सुः ॥ 30 ॥
चो॒द॒यि॒त्री सू॒नृता᳚नां॒ चेतं᳚ती सुमती॒नाम् ।
य॒ज्ञं द॑धे॒ सर॑स्वती ॥ 31 ॥
म॒हो अर्णः॒ सर॑स्वती॒ प्र चे᳚तयति के॒तुना᳚ ।
धियो॒ विश्वा॒ वि रा᳚जति ॥ 32 ॥

ಋಗ್ವೇದ 10.17.7 ರಿಂದ 9

सर॑स्वतीं देव॒यंतो᳚ हवंते॒ सर॑स्वतीमध्व॒रे ता॒यमा᳚ने ।
सर॑स्वतीं सु॒कृतो᳚ अह्वयंत॒ सर॑स्वती दा॒शुषे॒ वार्यं᳚ दात् ॥ 33 ॥
सर॑स्वति॒ या स॒रथं᳚-यँ॒याथ॑ स्व॒धाभि॑र्देवि पि॒तृभि॒र्मदं᳚ती ।
आ॒सद्या॒स्मिन्ब॒र्हिषि॑ मादयस्वानमी॒वा इष॒ आ धे᳚ह्य॒स्मे ॥ 34 ॥
सर॑स्वतीं॒-यांँ पि॒तरो॒ हवं᳚ते दक्षि॒णा य॒ज्ञम॑भि॒नक्ष॑माणाः ।
स॒ह॒स्रा॒र्घमि॒ळो अत्र॑ भा॒गं रा॒यस्पोषं॒-यँज॑मानेषु धेहि ॥ 35 ॥

ಋಗ್ವೇದ 5.43.11

आ नो᳚ दि॒वो बृ॑ह॒तः पर्व॑ता॒दा सर॑स्वती यज॒ता गं᳚तु य॒ज्ञम् ।
हवं᳚ दे॒वी जु॑जुषा॒णा घृ॒ताची᳚ श॒ग्मां नो॒ वाच॑मुश॒ती शृ॑णोतु ॥ 36 ॥

ಋಗ್ವೇದ 2.32.4 ರಿಂದ 8, ರಾಕಾ, ಸಿನೀವಾಲೀ ಮತ್ತು ದೇವಿಯರು

रा॒काम॒हं सु॒हवां᳚ सुष्टु॒ती हु॑वे शृ॒णोतु॑ नः सु॒भगा॒ बोध॑तु॒ त्मना᳚ ।
सीव्य॒त्वपः॑ सू॒च्याच्छि॑द्यमानया॒ ददा᳚तु वी॒रं श॒तदा᳚यमु॒क्थ्यं᳚ ॥ 37 ॥
यास्ते᳚ राके सुम॒तयः॑ सु॒पेश॑सो॒ याभि॒र्ददा᳚सि दा॒शुषे॒ वसू᳚नि ।
ताभि᳚र्नो अ॒द्य सु॒मना᳚ उ॒पाग॑हि सहस्रपो॒षं सु॑भगे॒ ररा᳚णा ॥ 38 ॥
सिनी᳚वालि॒ पृथु॑ष्टुके॒ या दे॒वाना॒मसि॒ स्वसा᳚ ।
जु॒षस्व॑ ह॒व्यमाहु॑तं प्र॒जां दे᳚वि दिदिड्ढि नः ॥ 39 ॥
या सु॑बा॒हुः स्वं᳚गु॒रिः सु॒षूमा᳚ बहु॒सूव॑री ।
तस्यै᳚ वि॒श्पत्न्यै᳚ ह॒विः सि॑नीवा॒ल्यै जु॑होतन ॥ 40 ॥
या गु॒ङ्गूर्या सि॑नीवा॒ली या रा॒का या सर॑स्वती ।
इं॒द्रा॒णीम॑ह्व ऊ॒तये᳚ वरुणा॒नीं स्व॒स्तये᳚ ॥ 41 ॥

ॐ शांतिः॒ शांतिः॒ शांतिः॑ ॥

i̱yamádadādrabha̱samṛ́ṇa̱cyuta̱ṃ divődāsaṃ-va~drya̱śvāyá dā̱śuṣe̋ |
yā śaśva̋ṃtamāca̱khaśadā̋va̱saṃ pa̱ṇiṃ tā te̋ dā̱trāṇí tavi̱ṣā sárasvati || 1 ||
i̱yaṃ śuṣme̋bhirbisa̱khā ívāruja̱tsānú girī̱ṇāṃ távi̱ṣebhírū̱rmibhíḥ |
pā̱rā̱va̱ta̱ghnīmaváse suvṛ̱ktibhíssarásvatī̱ mā vívāsema dhī̱tibhíḥ || 2 ||
sarásvati deva̱nido̱ ni bárhaya pra̱jāṃ-vi~śvásya̱ bṛsáyasya mā̱yináḥ |
u̱ta kṣi̱tibhyo̱’vanī̋raviṃdo vi̱ṣame̋bhyo asravo vājinīvati || 3 ||

praṇő de̱vī sarásvatī̱ vāje̋bhirvā̱jinī̋vatī |
dhī̱nāmávi̱tryávatu || 4 ||
yastvā̋ devi sarasvatyupabrū̱te dhane̋ hi̱te |
iṃdra̱ṃ na vṛ́tra̱tūrye̋ || 5 ||
tvaṃ de̋vi sarasva̱tyavā̱ vāje̋ṣu vājini |
radā̋ pū̱ṣevá naḥ sa̱nim || 6 ||
u̱ta syā na̱ḥ sarásvatī gho̱rā hira̋ṇyavartaniḥ |
vṛ̱tra̱ghnī váṣṭi suṣṭu̱tim || 7 ||
yasyā̋ ana̱ṃto ahrútastve̱ṣaścári̱ṣṇura̋rṇa̱vaḥ |
ama̱ścaráti̱ rorúvat || 8 ||
sā no̱ viśvā̱ ati̱ dviṣa̱ḥ svasṝ̋ra̱nyā ṛ̱tāvárī |
ata̱nnahe̋va̱ sūryáḥ || 9 ||
u̱ta náḥ pri̱yā pri̱yāsú sa̱ptasvásā̱ sujúṣṭā |
sarásvatī̱ stomyā̋ bhūt || 10 ||
ā̱pa̱pruṣī̱ pārthívānyu̱ru rajő a̱ṃtaríkṣam |
sarásvatī ni̱daspā̋tu || 11 ||
tri̱ṣa̱dhasthā̋ sa̱ptadhā̋tu̱ḥ paṃcá jā̱tā va̱rdhaya̋ṃtī |
vāje̋vāje̱ havyā̋ bhūt || 12 ||

pra yā máhi̱mnā ma̱hinā̋su̱ cekíte dyu̱mnebhíra̱nyā a̱pasā̋ma̱pastámā |
rathá iva bṛha̱tī vi̱bhvane̋ kṛ̱topa̱stutyā̋ ciki̱tuṣā̱ sarásvatī || 13 ||
sarásvatya̱bhi nő neṣi̱ vasyo̱ māpá spharī̱ḥ payásā̱ mā na̱ ā dhák |
ju̱ṣasvá naḥ sa̱khyā ve̱śyā̋ ca̱ mā tvat kṣetrā̱ṇyaráṇāni ganma || 14 ||

ಋಗ್ವೇದ 7.95, ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿ

pra kṣodásā̱ dhāyásā sasra e̱ṣā sarásvatī dha̱ruṇa̱māyásī̱ pūḥ |
pra̱bābádhānā ra̱thye̋va yāti̱ viśvā̋ a̱po máhi̱nā siṃdhúra̱nyāḥ || 15 ||
ekā̋ceta̱tsarásvatī na̱dīnā̱ṃ śuci̋rya̱tī gi̱ribhya̱ ā sámu̱drāt |
rā̱yaśceta̋ṃtī̱ bhuvánasya̱ bhūre̋rghṛ̱taṃ payő duduhe̱ nāhúṣāya || 16 ||
sa vā̋vṛdhe̱ naryo̱ yoṣáṇāsu̱ vṛṣā̱ śiśűrvṛṣa̱bho ya̱jñiyā̋su |
sa vā̱jina̋ṃ ma̱ghavádbhyo dadhāti̱ vi sā̱taye̋ ta̱nva̋ṃ māmṛjīta || 17 ||
u̱ta syā na̱ḥ sarásvatī juṣā̱ṇopá śravatsu̱bhagā̋ ya̱jñe a̱smin |
mi̱tajñúbhirnama̱syai̋riyā̱nā rā̱yā yu̱jā ci̱duttárā̱ sakhíbhyaḥ || 18 ||
i̱mā juhvā̋nā yu̱ṣmadā namőbhi̱ḥ prati̱ stoma̋ṃ sarasvati juṣasva |
tava̱ śarma̋npri̱yatáme̱ dadhā̋nā̱ upá stheyāma śara̱ṇaṃ na vṛ̱kṣam || 19 ||
a̱yamú te sarasvati̱ vasíṣṭho̱ dvārā̋vṛ̱tasyá subhage̱ vyā̋vaḥ |
vardhá śubhre stuva̱te rā̋si̱ vājā́nyū̱yaṃ pā̋ta sva̱stibhi̱ḥ sadā̋ naḥ || 20 ||

ಋಗ್ವೇದ 7.96, ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿ

bṛ̱hadú gāyiṣe̱ vacő’su̱ryā̋ na̱dīnā̋m |
sarásvatī̱minmáhayā suvṛ̱ktibhi̱sstomai̋rvasiṣṭha̱ rodásī || 21 ||
u̱bhe yatte̋ mahi̱nā śúbhre̱ aṃdhásī adhikṣi̱yaṃtí pū̱raváḥ |
sā nő bodhyavi̱trī ma̱rutsákhā̱ coda̱ rādhő ma̱ghonā̋m || 22 ||
bha̱dramidbha̱drā kṛ́ṇava̱tsarásva̱tyakávārī cetati vā̱jinī̋vatī |
gṛ̱ṇā̱nā jámadagni̱vatstúvā̱nā cá vasiṣṭha̱vat || 23 ||
ja̱nī̱yaṃto̱ nvagrávaḥ putrī̱yaṃtáḥ su̱dānávaḥ |
sarásvaṃtaṃ havāmahe || 24 ||
ye te̋ sarasva ū̱rmayo̱ madhúmaṃto ghṛta̱ścutáḥ |
tebhi̋rno’vi̱tā bha̱va || 25 ||
pī̱pi̱vāṃsa̱ṃ sarásvata̱ḥ stana̱ṃ-yo~ vi̱śvadárśataḥ |
bha̱kṣī̱mahí pra̱jāmiṣa̋ṃ || 26 ||

ಋಗ್ವೇದ 2.41.16 ರಿಂದ 18, ಗೃತ್ಸಮದ ಋಷಿ

aṃbítame̱ nadī̋tame̱ devítame̱ sarásvati |
a̱pra̱śa̱stā íva smasi̱ praśástimaṃba naskṛdhi || 27 ||
tve viśvā̋ sarasvati śri̱tāyū̋ṃṣi de̱vyām |
śu̱nahőtreṣu matsva pra̱jāṃ de̋vi didiḍḍhi naḥ || 28 ||
i̱mā brahmá sarasvati ju̱ṣasvá vājinīvati |
yā te̱ manmá gṛtsama̱dā ṛ́tāvari pri̱yā de̱veṣu̱ juhváti || 29 ||

ಋಗ್ವೇದ 1.3.10 ರಿಂದ 12, ಮಧುಚ್ಛಂದಸ್ ಋಷಿ

pā̱va̱kā na̱ḥ sarásvatī̱ vāje̋bhirvā̱jinī̋vatī |
ya̱jñaṃ-vá~ṣṭu dhi̱yāvásuḥ || 30 ||
co̱da̱yi̱trī sū̱nṛtā̋nā̱ṃ ceta̋ṃtī sumatī̱nām |
ya̱jñaṃ dádhe̱ sarásvatī || 31 ||
ma̱ho arṇa̱ḥ sarásvatī̱ pra ce̋tayati ke̱tunā̋ |
dhiyo̱ viśvā̱ vi rā̋jati || 32 ||

ಋಗ್ವೇದ 10.17.7 ರಿಂದ 9

sarásvatīṃ deva̱yaṃtő havaṃte̱ sarásvatīmadhva̱re tā̱yamā̋ne |
sarásvatīṃ su̱kṛtő ahvayaṃta̱ sarásvatī dā̱śuṣe̱ vārya̋ṃ dāt || 33 ||
sarásvati̱ yā sa̱ratha̋ṃ-ya̱~yāthá sva̱dhābhírdevi pi̱tṛbhi̱rmada̋ṃtī |
ā̱sadyā̱sminba̱rhiṣí mādayasvānamī̱vā iṣa̱ ā dhe̋hya̱sme || 34 ||
sarásvatī̱ṃ-yāṃ~ pi̱taro̱ hava̋ṃte dakṣi̱ṇā ya̱jñamábhi̱nakṣámāṇāḥ |
sa̱ha̱srā̱rghami̱ḻo atrá bhā̱gaṃ rā̱yaspoṣa̱ṃ-ya~jámāneṣu dhehi || 35 ||

ಋಗ್ವೇದ 5.43.11

ā nő di̱vo bṛ́ha̱taḥ parvátā̱dā sarásvatī yaja̱tā ga̋ṃtu ya̱jñam |
hava̋ṃ de̱vī jújuṣā̱ṇā ghṛ̱tācī̋ śa̱gmāṃ no̱ vācámuśa̱tī śṛ́ṇotu || 36 ||

ಋಗ್ವೇದ 2.32.4 ರಿಂದ 8, ರಾಕಾ, ಸಿನೀವಾಲೀ ಮತ್ತು ದೇವಿಯರು

rā̱kāma̱haṃ su̱havā̋ṃ suṣṭu̱tī húve śṛ̱ṇotú naḥ su̱bhagā̱ bodhátu̱ tmanā̋ |
sīvya̱tvapáḥ sū̱cyācchídyamānayā̱ dadā̋tu vī̱raṃ śa̱tadā̋yamu̱kthya̋ṃ || 37 ||
yāste̋ rāke suma̱tayáḥ su̱peśáso̱ yābhi̱rdadā̋si dā̱śuṣe̱ vasū̋ni |
tābhi̋rno a̱dya su̱manā̋ u̱pāgáhi sahasrapo̱ṣaṃ súbhage̱ rarā̋ṇā || 38 ||
sinī̋vāli̱ pṛthúṣṭuke̱ yā de̱vānā̱masi̱ svasā̋ |
ju̱ṣasvá ha̱vyamāhútaṃ pra̱jāṃ de̋vi didiḍḍhi naḥ || 39 ||
yā súbā̱huḥ sva̋ṃgu̱riḥ su̱ṣūmā̋ bahu̱sūvárī |
tasyai̋ vi̱śpatnyai̋ ha̱viḥ sínīvā̱lyai júhotana || 40 ||
yā gu̱ṅgūryā sínīvā̱lī yā rā̱kā yā sarásvatī |
i̱ṃdrā̱ṇīmáhva ū̱taye̋ varuṇā̱nīṃ sva̱staye̋ || 41 ||

oṃ śāṃti̱ḥ śāṃti̱ḥ śāṃtíḥ ||

ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳು: ಅನುದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗೆ ಗೆರೆ (a̱), ಸ್ವರಿತಕ್ಕೆ ಮೇಲೆ ಗೆರೆ (á), ಕಂಪಕ್ಕೆ ಎರಡು ಗೆರೆ (a̋). ಉದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲ. · Accents: macron below for anudātta, acute for svarita, double acute for the kampa; udātta is unmarked.

ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನದಿ ಮತ್ತು ನದೀದೇವತೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ವಾಕ್, ಅಂದರೆ ಮಾತಿನ ದೇವತೆಯೊಡನೆ ಒಂದಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ವಿದ್ಯೆಯ ದೇವಿಯಾಗಿ ಅವಳ ಇಂದಿನ ರೂಪ ಬೆಳೆಯಿತು ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹದ ಮೂವತ್ತರಿಂದ ಮೂವತ್ತೆರಡನೆಯ ಋಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಎರಡೂ ಭಾವಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಬುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬೇಡುವ ಮೇಧಾ ಸೂಕ್ತಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪುಟವಿದೆ.

In the Rig Veda Sarasvati is mainly a river and a river goddess. The Brahmana texts identify her with Vak, the goddess of speech. Scholars think that her present form as the goddess of learning grew from there. Verses 30 to 32 of this collection show both ideas together. The Medha Sukta, a prayer for intelligence, has its own page.

ಸ್ವರಸಹಿತ ಪಾಠ vignanam.org ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ. ಅಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಬರವಣಿಗೆಯ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಋಕ್ಕುಗಳು ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಬೇರೆ. ಕೆಲವು ಋಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಥೆಗಳ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ.

The accented text is from the collection on vignanam.org, with two typographical errors corrected. Which verses belong in this collection varies from book to book. Some verses allude to ancient stories.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ಮೂವತ್ತೊಂದನೆಯ ಋಕ್ಕು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಸತ್ಯವೂ ಪ್ರಿಯವೂ ಆದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವವಳು ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸುಲಭ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳುವುದು ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯೆ. ರೋಗಿಗೆ ಕಷ್ಟದ ಸುದ್ದಿ ಹೇಳಬೇಕಾದ ವೈದ್ಯರಿಗೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 31 calls Sarasvati the inspirer of words that are true and kind. Speaking the truth harshly is easy. Speaking it with kindness is a skill to be learnt. This holds for a doctor who has to give a patient hard news, too.

ಮೂವತ್ನಾಲ್ಕನೆಯ ಋಕ್ಕು ರೋಗವಿಲ್ಲದ ಆಹಾರವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ನದಿ ಕಲುಷಿತವಾದರೆ ಹೊಲದ ಬೆಳೆಯೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರೂ ಕೆಡಬಹುದು. ನದಿಯನ್ನು ತಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆದವರ ಈ ಹಾಡು ನದಿಗಳನ್ನು ಕಾಯುವ ಹೊಣೆಯನ್ನೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 34 asks for food free from disease. If the river is polluted, crops and drinking water can suffer. This song of people who called the river their mother also reminds us of our duty to protect rivers.