ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಬ್ಬದ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದರೂ ಯಾರಿಗೋ ಉಪ್ಪು ಹೆಚ್ಚು, ಯಾರಿಗೋ ಕಡಿಮೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಿಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಯಾರಿಗೂ ಆಗದ ಕೆಲಸ.
ಅದನ್ನೇ ಈ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಸರ್ವಥಾ ಸ್ವಹಿತಮಾಚರಣೀಯಂ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ ಜನೋ ಬಹುಜಲ್ಪಃ
ವಿದ್ಯತೇ ನಹಿ ಸ ಕಶ್ಚಿದುಪಾಯಃ ಸರ್ವಲೋಕಪರಿತೋಷಕರೋ ಯಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
सर्वथा स्वहितमाचरणीयं किं करिष्यति जनो बहुजल्पः
विद्यते नहि स कश्चिदुपायः सर्वलोकपरितोषकरो यः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
sarvathā svahitamācaraṇīyaṃ kiṃ kariṣyati jano bahujalpaḥ
vidyate nahi sa kaścidupāyaḥ sarvalokaparitoṣakaro yaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸರ್ವಥಾ (सर्वथा, sarvathā) = ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ (in every way)
- ಸ್ವಹಿತಮಾಚರಣೀಯಂ (स्वहितमाचरणीयं, svahitamācaraṇīyaṃ) = ತನ್ನ ಹಿತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕು (ಸ್ವಹಿತಂ + ಆಚರಣೀಯಂ) (one should act for one’s own good (svahitam + acharaniyam))
- ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನನ್ನು (what)
- ಕರಿಷ್ಯತಿ (करिष्यति, kariṣyati) = ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (will do)
- ಜನೋ (जनो, jano) = ಜನರು (ಜನಃ) (people (janah))
- ಬಹುಜಲ್ಪಃ (बहुजल्पः, bahujalpaḥ) = ಬಹಳ ಮಾತನಾಡುವ (much-talking)
- ವಿದ್ಯತೇ (विद्यते, vidyate) = ಇದೆ (exists)
- ನಹಿ (नहि, nahi) = ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲ (for there is not)
- ಸ (स, sa) = ಅಂಥ (such)
- ಕಶ್ಚಿದುಪಾಯಃ (कश्चिदुपायः, kaścidupāyaḥ) = ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಉಪಾಯ (ಕಶ್ಚಿತ್ + ಉಪಾಯಃ) (any means (kashchit + upayah))
- ಸರ್ವಲೋಕಪರಿತೋಷಕರೋ (सर्वलोकपरितोषकरो, sarvalokaparitoṣakaro) = ಎಲ್ಲ ಲೋಕವನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ (ಸರ್ವಲೋಕಪರಿತೋಷಕರಃ) (that pleases the whole world (sarvalokaparitoshakarah))
- ಯಃ (यः, yaḥ) = ಯಾವುದು (which)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಹಿತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಬಹಳ ಮಾತನಾಡುವ ಜನ ಏನು ಮಾಡಿಯಾರು. ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಕವನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಯಾವ ಉಪಾಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
One should act in every way for one’s own good. What can talkative people do about it? For there is no means that pleases the whole world.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಸ್ವಹಿತ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಒಳಿತು. ಇತರರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಲಾಭ ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಜ, ಆದರೂ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಷರತ್ತು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
Svahita means one’s own good. It is natural to take the verse as not urging harm to others for one’s gain, yet no such condition appears in its words.
ಜಲ್ಪ ಎಂದರೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತು. ಬಹುಜಲ್ಪ ಎಂದರೆ ಬಹಳ ಮಾತನಾಡುವವರು. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚಿಸುವ ದಾರಿಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಎರಡನೇ ಸಾಲೇ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಸಲಹೆಗೆ ಕಾರಣ.
Jalpa means idle talk. Bahujalpa means those who talk a great deal. The second line, that no way pleases everyone, is the reason for the advice in the first.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 171. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 171. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಾಗಲಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಾಗಲಿ ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆಯಲು ಹೋದರೆ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯೋಚಿಸಿ ಸರಿ ಎನಿಸಿದ ದಾರಿ ಹಿಡಿಯಲು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಧೈರ್ಯ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
At work or in the family, trying to act as everyone’s opinion wishes means no decision moves forward. The verse gives courage to take the path one has thought through and found right.
ಬಹಳ ಮಾತಿನ ಗದ್ದಲವೇ ಬೇರೆ, ಹಿತೈಷಿಯ ಒಂದು ಸಲಹೆಯೇ ಬೇರೆ. ಶ್ಲೋಕ ಮೊದಲನೆಯದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
The din of much talk is one thing, a well-wisher’s single piece of advice is another. The verse seems to speak of the first.

