ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು › ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ
ಪಂಡಿತಪ್ರಶಂಸಾ
ತಿಳಿದವರ ಹಿರಿಮೆ. ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ಈ ವಿಭಾಗದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ. ಪ್ರತಿ ಪುಟದಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.
ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದ ಪ್ರಕಾರ
21 ಸುಭಾಷಿತಗಳು
1ಪಂಡಿತೇ ಹಿ ಗುಣಾಃ ಸರ್ವೇಪಂಡಿತೇ ಹಿ ಗುಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಮೂರ್ಖೇ ದೋಷಾಶ್ಚ ಕೇವಲಾಃತಿಳಿದವನ ಮತ್ತು ತಿಳಿಯದವನ ಲೆಕ್ಕ2ಯತ್ರ ವಿದ್ವಜ್ಜನೋ ನಾಸ್ತಿಯತ್ರ ವಿದ್ವಜ್ಜನೋ ನಾಸ್ತಿ ಶ್ಲಾಘ್ಯಸ್ತತ್ರಾಲ್ಪಧೀರಪಿಹೋಲಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಸಿಗುವ ಸ್ಥಾನ3ಕಿಂ ಕುಲೇನ ವಿಶಾಲೇನಕಿಂ ಕುಲೇನ ವಿಶಾಲೇನ ವಿದ್ಯಾಹೀನಸ್ಯ ದೇಹಿನಃಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಗಳಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಆಯ್ಕೆ5ವಿದ್ವಾನೇವ ವಿಜಾನಾತಿವಿದ್ವಾನೇವ ವಿಜಾನಾತಿ ವಿದ್ವಜ್ಜನಪರಿಶ್ರಮಮ್ಶ್ರಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಯಾರು6ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ಹಿ ಜಲ್ಪತಾಂ ಪುಂಸಾಂಪ್ರಾಜ್ಞೋ ಹಿ ಜಲ್ಪತಾಂ ಪುಂಸಾಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಚಃ ಶುಭಾಶುಭಾಃಕೇಳುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆರಿಸುವ ಬುದ್ಧಿ7ವಿದ್ವತ್ತ್ವಂ ಚ ನೃಪತ್ವಂ ಚವಿದ್ವತ್ತ್ವಂ ಚ ನೃಪತ್ವಂ ಚ ನೈವ ತುಲ್ಯಂ ಕದಾಚನಅಧಿಕಾರದ ಗಡಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ10ಗುಣದೋಷೌ ಬುಧೋ ಗೃಹ್ಣನ್ಗುಣದೋಷೌ ಬುಧೋ ಗೃಹ್ಣನ್ನಿಂದುಕ್ಷ್ವೇಡಾವಿವೇಶ್ವರಃಗುಣವನ್ನೂ ದೋಷವನ್ನೂ ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು11ಸ್ಥಿರಾ ಶೈಲೀ ಗುಣವತಾಸ್ಥಿರಾ ಶೈಲೀ ಗುಣವತಾ ಖಲಬುದ್ಧ್ಯಾ ನ ಬಾಧ್ಯತೇದುರ್ಜನರ ಮಾತಿನ ಎದುರು ಗುಣವಂತನ ಸ್ಥಿರತೆ13ವಿದುಷಾಂ ವದನಾದ್ವಾಚಃವಿದುಷಾಂ ವದನಾದ್ವಾಚಃ ಸಹಸಾ ಯಾಂತಿ ನೋ ಬಹಿಃಆಡಿದ ಮಾತಿನ ಹೊಣೆ14ಅರ್ಥಾಹರಣಕೌಶಲ್ಯಂಅರ್ಥಾಹರಣಕೌಶಲ್ಯಂ ಕಿಂ ಸ್ತುಮಃ ಶಾಸ್ತ್ರವಾದಿನಾಮ್ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಅರ್ಥ ತೆಗೆಯುವ ಕೌಶಲ15ಸ ಏವ ರಸಿಕೋ ಲೋಕೇಸ ಏವ ರಸಿಕೋ ಲೋಕೇ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕಾವ್ಯಂ ಪರೈಃ ಕೃತಮ್ನಿಜವಾದ ರಸಿಕನ ಗುರುತು16ಶ್ರುತೇ ಮಹಾಕವೇಃ ಕಾವ್ಯೇಶ್ರುತೇ ಮಹಾಕವೇಃ ಕಾವ್ಯೇ ನಯನೇ ವದನೇ ಚ ವಾಃಸ್ಪಂದಿಸದ ಮನಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಾಟಿಯೇಟು18ವ್ಯಾಖ್ಯಾತುಮೇವ ಕೇಚಿತ್ಕುಶಲಾಃವ್ಯಾಖ್ಯಾತುಮೇವ ಕೇಚಿತ್ಕುಶಲಾಃ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಪ್ರಯೋಕ್ತುಮಲಮನ್ಯೇತಿಳಿವು ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ19ಸತ್ಯಂ ತಪೋ ಜ್ಞಾನಮಹಿಂಸತಾ ಚಸತ್ಯಂ ತಪೋ ಜ್ಞಾನಮಹಿಂಸತಾ ಚವಿದ್ವತ್ತಿನ ನಿಜವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು20ಕವೀಶ್ವರಾಣಾಂ ವಚಸಾ ವಿನೋದೈಃಕವೀಶ್ವರಾಣಾಂ ವಚಸಾ ವಿನೋದೈಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಸವಿಯಲು ಬೇಕಾದ ಸಿದ್ಧತೆ21ಶಾಸ್ತ್ರಾಣ್ಯಧೀತ್ಯಾಪಿ ಭವಂತಿ ಮೂರ್ಖಾಃಶಾಸ್ತ್ರಾಣ್ಯಧೀತ್ಯಾಪಿ ಭವಂತಿ ಮೂರ್ಖಾಓದಿದ್ದನ್ನು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವುದರ ಅಗತ್ಯ22ನ ಪಂಡಿತಾಃ ಸಾಹಸಿಕಾ ಭವಂತಿನ ಪಂಡಿತಾಃ ಸಾಹಸಿಕಾ ಭವಂತಿಕೇಳುವುದು, ತೂಗುವುದು, ನಡೆಸುವುದು23ಇಹ ತುರಗಶತೈಃ ಪ್ರಯಾಂತು ಮೂಢಾಇಹ ತುರಗಶತೈಃ ಪ್ರಯಾಂತು ಮೂಢಾಸ್ಥಾನದ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಗುಣದ ಎತ್ತರ26ಅಧಿಗತಪರಮಾರ್ಥಾನ್ಪಂಡಿತಾನ್ಅಧಿಗತಪರಮಾರ್ಥಾನ್ಪಂಡಿತಾನ್ಮಾಽವಮಂಸ್ಥಾಸಂಪತ್ತು ತಿಳಿದವರನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾರದು27ಶಾಸ್ತ್ರೋಪಸ್ಕೃತಶಬ್ದಸುಂದರಗಿರಃಶಾಸ್ತ್ರೋಪಸ್ಕೃತಶಬ್ದಸುಂದರಗಿರಃ ಶಿಷ್ಯಪ್ರದೇಯಾಗಮಾಗುಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸದವರ ಹೊಣೆ28ಹರ್ತುರ್ಯಾತಿ ನ ಗೋಚರಂಹರ್ತುರ್ಯಾತಿ ನ ಗೋಚರಂ ಕಿಮಪಿ ಶಂ ಪುಷ್ಣಾತಿ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾವಿದ್ಯೆ ಎಂಬ ಒಳಗಿನ ಸಂಪತ್ತು
ಈ ಸೋಸುವಿಕೆಗೆ ಯಾವ ಸುಭಾಷಿತವೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಸುಭಾಷಿತಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ
ಪಾಠ ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯಿಂದ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
