ಒಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿ ಹೊರಬಂದ ಮೇಲೆ ಏನೋ ಸರಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಒಂದು, ಮುಖದ ಭಾವ ಇನ್ನೊಂದು, ಆಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಸಾಲು ಒಂದು ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಎರಡನೆಯ ಸಾಲು ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯಥಾ ಚಿತ್ತಂ ತಥಾ ವಾಚೋ ಯಥಾ ವಾಚಸ್ತಥಾ ಕ್ರಿಯಾಃ ।
ಚಿತ್ತೇ ವಾಚಿ ಕ್ರಿಯಾಯಾಂ ಚ ಸಾಧೂನಾಮೇಕರೂಪತಾ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यथा चित्तं तथा वाचो यथा वाचस्तथा क्रियाः ।
चित्ते वाचि क्रियायां च साधूनामेकरूपता ॥
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yathā cittaṃ tathā vāco yathā vācastathā kriyāḥ |
citte vāci kriyāyāṃ ca sādhūnāmekarūpatā ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯಥಾ (यथा, yathā) = ಹೇಗೆ (as)
- ಚಿತ್ತಮ್ (चित्तम्, cittam) = ಮನಸ್ಸು (the mind)
- ತಥಾ (तथा, tathā) = ಹಾಗೆ (so)
- ವಾಚಃ (वाचः, vācaḥ) = ಮಾತುಗಳು (the words)
- ಯಥಾ (यथा, yathā) = ಹೇಗೆ (as)
- ವಾಚಃ (वाचः, vācaḥ) = ಮಾತುಗಳು (the words)
- ತಥಾ (तथा, tathā) = ಹಾಗೆ (so)
- ಕ್ರಿಯಾಃ (क्रियाः, kriyāḥ) = ಕೆಲಸಗಳು (the deeds)
- ಚಿತ್ತೇ (चित्ते, citte) = ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ (in the mind)
- ವಾಚಿ (वाचि, vāci) = ಮಾತಿನಲ್ಲಿ (in the word)
- ಕ್ರಿಯಾಯಾಮ್ (क्रियायाम्, kriyāyām) = ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ (in the deed)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಸಾಧೂನಾಮ್ (साधूनाम्, sādhūnām) = ಸಜ್ಜನರಿಗೆ (of the good)
- ಏಕರೂಪತಾ (एकरूपता, ekarūpatā) = ಒಂದೇ ರೂಪ (oneness of form)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೋ ಮಾತೂ ಹಾಗೆ, ಮಾತು ಹೇಗೋ ಕೆಲಸವೂ ಹಾಗೆ. ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮೂರರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೂಪ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
As the mind, so the words; as the words, so the deeds. In the good there is one and the same shape in mind, in word and in deed.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಮುಖ್ಯ. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾತಿಗೆ, ಮಾತಿನಿಂದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ. ತಿರುಗಿ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಶ್ಲೋಕ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂಲ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಅದರ ನಿಲುವು.
The order in the first line matters. Mind to word, word to deed. The verse gives no route back the other way. Its position is that the source is in the mind.
ಏಕರೂಪತಾ ಎಂದರೆ ಸಮಾನತೆ ಅಲ್ಲ, ಒಂದೇ ರೂಪ. ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳು ಒಂದೇ ಆಕಾರವನ್ನು ತಾಳಿರುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಸತ್ಯ ಹೇಳಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಮಾತು.
Ekarupata is not equality but sameness of shape, three different things holding one form. That is a different kind of statement from telling someone to speak the truth.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 46. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 46. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ರೋಗಿಗೆ ಹೇಳುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇದು ದಿನದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಒಳಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹೊರಗೆ ಖಚಿತವಾದ ದನಿ ಬಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸರಪಳಿ ತುಂಡಾಗಿದೆ. ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವುದೇ ಏಕರೂಪ.
With patients this is a daily question. If inside you are unsure and outside your voice is certain, the chain has broken there. Saying that you do not know is the one shape.
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳಬೇಕು ಎಂದು ಇದರ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಸಂದರ್ಭ ನೋಡಿ ಎಷ್ಟು ಹೇಳಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಬೇರೆ. ಇದ್ದದ್ದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಬೇರೆ.
This does not mean everything in the mind must be spoken. Deciding how much to say, looking at the occasion, is one thing. Saying the opposite of what is there is another.