ಕವಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ನೋಡಿ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಹಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಂದು ಸರಳ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಿಕ್ಷುಕನ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡ ಕಬ್ಬು ಸಿಹಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೆ?
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ನಿರವದ್ಯಾನಿ ಪದ್ಯಾನಿ ಯದ್ಯನಾಢ್ಯಸ್ಯ ಕಾ ಕ್ಷತಿಃ ।
ಭಿಕ್ಷುಕಕ್ಷಾವಿನಿಕ್ಷಿಪ್ತಃ ಕಿಮಿಕ್ಷುರ್ನೀರಸೋ ಭವೇತ್ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
निरवद्यानि पद्यानि यद्यनाढ्यस्य का क्षतिः ।
भिक्षुकक्षाविनिक्षिप्तः किमिक्षुर्नीरसो भवेत् ॥
ಸುಭಾಷಿತ (English IAST)
niravadyāni padyāni yadyanāḍhyasya kā kṣatiḥ |
bhikṣukakṣāvinikṣiptaḥ kimikṣurnīraso bhavet ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ನಿರವದ್ಯಾನಿ (निरवद्यानि, niravadyāni) = ದೋಷವಿಲ್ಲದವು (faultless)
- ಪದ್ಯಾನಿ (पद्यानि, padyāni) = ಪದ್ಯಗಳು (the verses)
- ಯದಿ (यदि, yadi) = ಆಗಿದ್ದರೆ (if they are)
- ಅನಾಢ್ಯಸ್ಯ (अनाढ्यस्य, anāḍhyasya) = ಶ್ರೀಮಂತನಲ್ಲದವನಿಗೆ (to one who is not wealthy)
- ಕಾ ಕ್ಷತಿಃ (का क्षतिः, kā kṣatiḥ) = ಯಾವ ಕುಂದು (what loss is it)
- ಭಿಕ್ಷುಕಕ್ಷಾವಿನಿಕ್ಷಿಪ್ತಃ (भिक्षुकक्षाविनिक्षिप्तः, bhikṣukakṣāvinikṣiptaḥ) = ಭಿಕ್ಷುಕನ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಟ್ಟ, ಭಿಕ್ಷುಕ ಮತ್ತು ಕಕ್ಷಾ ಎಂಬ ಪದಗಳ ಸಂಧಿ (tucked under a beggar’s arm, from bhikshuka and kaksha)
- ಕಿಮ್ ಇಕ್ಷುಃ (किम् इक्षुः, kim ikṣuḥ) = ಕಬ್ಬು ಏನು (does the sugarcane)
- ನೀರಸಃ ಭವೇತ್ (नीरसः भवेत्, nīrasaḥ bhavet) = ರಸವಿಲ್ಲದ್ದಾಗುತ್ತದೆಯೆ (become juiceless)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪದ್ಯಗಳು ದೋಷವಿಲ್ಲದವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನ್ನು ಬರೆದವನು ಶ್ರೀಮಂತನಲ್ಲ ಎಂಬುದರಿಂದ ಯಾವ ಕುಂದು? ಭಿಕ್ಷುಕನ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಟ್ಟ ಕಬ್ಬು ರಸವಿಲ್ಲದ್ದಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆಯೆ?
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
If the verses are faultless, what does it matter that their author is not rich? Does a stick of sugarcane tucked under a beggar’s arm turn juiceless?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿ ನಿರವದ್ಯಾನಿ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಉತ್ಕೃಷ್ಟಾನಿ ಎಂಬ ಪಾಠಾಂತರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಎರಡರ ಅರ್ಥವೂ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನದು, ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲದ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ.
The printed edition gives utkrishtani as a variant for niravadyani. Both point the same way, meaning without flaw or of high quality.
ಅವದ್ಯ ಎಂದರೆ ಹೇಳಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ್ದು, ಅಂದರೆ ದೋಷ. ನಿರವದ್ಯ ಎಂದರೆ ಯಾವ ದೋಷವನ್ನೂ ತೋರಿಸಲಾಗದ್ದು.
Avadya means what ought not to be spoken of, that is, a fault. Niravadya means that in which no fault can be pointed out.
ಕಬ್ಬಿನ ಚಿತ್ರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ದದ್ದು. ಕಬ್ಬು ನೋಡಲು ಸಾಮಾನ್ಯ, ಒರಟು ಕೂಡ. ಅದರ ಬೆಲೆ ಇರುವುದು ಒಳಗಿನ ರಸದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.
The image of sugarcane is well chosen. It looks ordinary, even rough. Its value lies only in the juice inside.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 30. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 30. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಯಾರು ಹೇಳಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾತನ್ನು ತೂಗುವುದು ನಮಗೆಲ್ಲ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಹೆಸರಿಲ್ಲದವರ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಲಹೆ ಹಾಗೆಯೇ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
Weighing a statement by who said it has become a habit with all of us. Good advice from people without standing is lost that way.
ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ, ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯರ, ಹೊಸಬರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಲಹೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
In meetings and teams, making a habit of listening to the junior and the newcomer brings out a great many good suggestions.