ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ವಿದ್ಯಾಪ್ರಶಂಸಾ ಎಂಬ ಭಾಗ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನೋಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಬರೀ ಹೊಗಳಿಕೆಯಲ್ಲ. ವಿದ್ಯೆಯೇ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ಸಂಪತ್ತು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಅದು ಮೂರು ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಸರ್ವದ್ರವ್ಯೇಷು ವಿದ್ಯೈವ ದ್ರವ್ಯಮಾಹುರನುತ್ತಮಮ್ ।
ಅಹಾರ್ಯತ್ವಾದನರ್ಘ್ಯತ್ವಾದಕ್ಷಯತ್ವಾಚ್ಚ ಸರ್ವದಾ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
सर्वद्रव्येषु विद्यैव द्रव्यमाहुरनुत्तमम् ।
अहार्यत्वादनर्घ्यत्वादक्षयत्वाच्च सर्वदा ॥
ಸುಭಾಷಿತ (English IAST)
sarvadravyeṣu vidyaiva dravyamāhuranuttamam |
ahāryatvādanarghyatvādakṣayatvācca sarvadā ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸರ್ವದ್ರವ್ಯೇಷು (सर्वद्रव्येषु, sarvadravyeṣu) = ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ (among all forms of wealth)
- ವಿದ್ಯಾ (विद्या, vidyā) = ವಿದ್ಯೆ (learning)
- ಏವ (एव, eva) = ಯೇ, ಖಂಡಿತವಾಗಿ (alone)
- ದ್ರವ್ಯಮ್ (द्रव्यम्, dravyam) = ಸಂಪತ್ತು (wealth)
- ಆಹುಃ (आहुः, āhuḥ) = ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ (they call)
- ಅನುತ್ತಮಮ್ (अनुत्तमम्, anuttamam) = ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿಲ್ಲದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ (than which there is none higher)
- ಅಹಾರ್ಯತ್ವಾತ್ (अहार्यत्वात्, ahāryatvāt) = ಅಪಹರಿಸಲಾಗದ ಕಾರಣ (because it cannot be carried off)
- ಅನರ್ಘ್ಯತ್ವಾತ್ (अनर्घ्यत्वात्, anarghyatvāt) = ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲಾಗದ ಕಾರಣ (because it is beyond price)
- ಅಕ್ಷಯತ್ವಾತ್ (अक्षयत्वात्, akṣayatvāt) = ತೀರದ ಕಾರಣ (because it does not waste away)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಸರ್ವದಾ (सर्वदा, sarvadā) = ಯಾವಾಗಲೂ (always)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಸಂಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆಯೇ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿಲ್ಲದ ಸಂಪತ್ತು ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾರರು, ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲಾಗದು, ಮತ್ತು ಅದು ಎಂದಿಗೂ ತೀರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Among all forms of wealth, the wise call learning the wealth than which there is none higher, because it cannot be carried off, cannot be priced, and never wastes away.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಅಹಾರ್ಯ, ಅನರ್ಘ್ಯ, ಅಕ್ಷಯ ಎಂಬ ಮೂರು ಪದಗಳೂ ನಕಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಇರುವ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ದೋಷಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕುವ ಜೋಡಣೆ ಇದು.
The three words ahārya, anarghya and akṣaya all begin with a negative. The arrangement removes, one by one, the three great defects of ordinary wealth.
ಅನರ್ಘ್ಯ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲದ್ದು ಎಂದಲ್ಲ, ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲಾಗದಷ್ಟು ಹಿರಿದು ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಅರ್ಘ ಎಂದರೆ ಬೆಲೆ.
Anarghya does not mean worthless but beyond pricing. Argha means price.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ವಿದ್ಯಾಪ್ರಶಂಸಾ ಭಾಗದ ಮೂರನೆಯದು. ಮುಂದಿನ ಮೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳೂ ಇದೇ ಮೂರು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
This is the third verse of the section in praise of learning. The next few verses spread these same three reasons into different pictures.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 29. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 29. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೆಲಸ ಬದಲಾದಾಗ, ಊರು ಬದಲಾದಾಗ, ಕೈಲಿದ್ದ ಹಣ ಕರಗಿದಾಗ ಕೂಡ ಕಲಿತದ್ದು ಜೊತೆಗೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಹಾಕುವ ಸಮಯ ಆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹೂಡಿಕೆ.
When the job changes, the town changes, or the money in hand melts away, what was learnt still travels with you. Time put into learning something new is, in that sense, the safest investment.
ಆದರೆ ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಬಳಸದೆ ಇಟ್ಟರೆ ಅದೂ ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಷಯ ಎಂಬ ಮಾತು ವಿದ್ಯೆಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದು ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ.
But learning left unused also fades. The word akṣaya applies to learning only while it is being used.