ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಯಕೆಯ ಬೆಂಕಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಉರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಯಾರ ಸಹಾಯವೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ.
ಹೀಗಿರುವಾಗ ಆ ಬೆಂಕಿಗೆ ಮತ್ತೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೆಲವರು ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯದಾ ಪ್ರಕೃತ್ಯೈವ ಜನಸ್ಯ ರಾಗಿಣೋ
ಭೃಶಂ ಪ್ರದೀಪ್ತೋ ಹೃದಿ ಮನ್ಮಥಾನಲಃ ।
ತದಾತ್ರ ಭೂಯಃ ಕಿಮನರ್ಥಪಣ್ಡಿತೈಃ
ಕುಕಾವ್ಯಹವ್ಯಾಹುತಯೋ ನಿವೇಶಿತಾಃ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यदा प्रकृत्यैव जनस्य रागिणो
भृशं प्रदीप्तो हृदि मन्मथानलः ।
तदात्र भूयः किमनर्थपण्डितैः
कुकाव्यहव्याहुतयो निवेशिताः ॥
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yadā prakṛtyaiva janasya rāgiṇo
bhṛśaṃ pradīpto hṛdi manmathānalaḥ |
tadātra bhūyaḥ kimanarthapaṇḍitaiḥ
kukāvyahavyāhutayo niveśitāḥ ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯದಾ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಏವ (यदा प्रकृत्या एव, yadā prakṛtyā eva) = ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ (by his very nature)
- ಜನಸ್ಯ ರಾಗಿಣಃ (जनस्य रागिणः, janasya rāgiṇaḥ) = ಬಯಕೆಯುಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯನ (of a man full of longing)
- ಭೃಶಮ್ ಪ್ರದೀಪ್ತಃ (भृशम् प्रदीप्तः, bhṛśam pradīptaḥ) = ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ (burning fiercely)
- ಹೃದಿ (हृदि, hṛdi) = ಎದೆಯಲ್ಲಿ (in the heart)
- ಮನ್ಮಥಾನಲಃ (मन्मथानलः, manmathānalaḥ) = ಕಾಮದ ಬೆಂಕಿ (the fire of desire)
- ತದಾ ಅತ್ರ ಭೂಯಃ (तदा अत्र भूयः, tadā atra bhūyaḥ) = ಆಗ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ (then here again)
- ಕಿಮ್ (किम्, kim) = ಏಕೆ (why)
- ಅನರ್ಥಪಣ್ಡಿತೈಃ (अनर्थपण्डितैः, anarthapaṇḍitaiḥ) = ಕೇಡಿನಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರಾದವರಿಂದ (by those who are scholars of mischief)
- ಕುಕಾವ್ಯಹವ್ಯಾಹುತಯಃ (कुकाव्यहव्याहुतयः, kukāvyahavyāhutayaḥ) = ಕುಕಾವ್ಯವೆಂಬ ಹವಿಸ್ಸಿನ ಆಹುತಿಗಳು (oblations of the ghee that is bad poetry)
- ನಿವೇಶಿತಾಃ (निवेशिताः, niveśitāḥ) = ಸುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ (are poured in)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಬಯಕೆಯುಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಮದ ಬೆಂಕಿ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕೇಡಿನಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ಕುಕಾವ್ಯವೆಂಬ ತುಪ್ಪದ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಏಕೆ ಸುರಿಯುತ್ತಾರೆ?
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
When the fire of desire already blazes fiercely of its own accord in the heart of a longing man, why do these scholars of mischief pour into it yet more oblations of the ghee that is bad poetry?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಅನರ್ಥಪಂಡಿತ ಎಂಬ ಪದ ಚುರುಕಾಗಿದೆ. ಪಂಡಿತರೇ, ಆದರೆ ಅವರ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಕೇಡಿನಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ಅದರ ಅರ್ಥ.
The word anartha-pandita is sharp. They are scholars indeed, but their scholarship is in mischief.
ಹವ್ಯ ಮತ್ತು ಆಹುತಿ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಯಜ್ಞದವು. ಬೆಂಕಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯುವುದು ಪವಿತ್ರವಾದ ಕೆಲಸ. ಆ ಪವಿತ್ರ ಪದವನ್ನು ಕುಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿ ಕವಿ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
Havya and ahuti are words of the sacrifice. Pouring ghee on fire is a sacred act. The poet turns that sacred word on bad poetry, and the irony is the point.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 32. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 32. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಇಂದಿನ ಪರದೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಸಿಟ್ಟು, ಭಯ, ಬಯಕೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿಯೇ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ವಿಷಯ ಬಹಳ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
The verse speaks directly to today’s screens. A great deal of what is made holds attention only by stirring up anger, fear or desire.
ಏನನ್ನು ಓದುತ್ತೇವೆ, ಏನನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಭಾಗ. ಬೆಂಕಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೇ.
What we read and watch is part of mental health. Stopping the ghee is itself a kind of treatment.