ಯದಕ್ಷರಪದಭ್ರಷ್ಟಂ: ಪಾರಾಯಣದ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಮಾ ಶ್ಲೋಕ

ಪಠಣದಲ್ಲಿ ಆದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸೆಂದು ಬೇಡುವ ಯದಕ್ಷರಪದಭ್ರಷ್ಟಂ ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥ: ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಯಾವುದೇ ಸ್ತೋತ್ರ, ಮಂತ್ರ ಅಥವಾ ಪಾರಾಯಣ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕ್ಷಮಾ ಶ್ಲೋಕ ಇದು. ಪಠಣದಲ್ಲಿ ಆಗಿರಬಹುದಾದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಇದರ ಆಶಯ.

ಅಕ್ಷರ ತಪ್ಪಿದ್ದರೂ, ಮಾತ್ರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದ್ದೇ ದೇವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವ ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿದೆ.

ಯಾವಾಗ: ಯಾವುದೇ ಪಾರಾಯಣ, ಸ್ತೋತ್ರ ಅಥವಾ ಮಂತ್ರ ಪಠಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ · At the close of any parayana, stotra or mantra recitation

ಪಠಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯ: ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಸೆಕೆಂಡು · About twenty seconds

ಮೂಲ: ಪಾರಾಯಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಪರಂಪರೆಯ ಕ್ಷಮಾ ಶ್ಲೋಕ · A traditional shloka of forgiveness recited at the close of recitation

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಯದಕ್ಷರಪದಭ್ರಷ್ಟಂ ಮಾತ್ರಾಹೀನಂ ತು ಯದ್ಭವೇತ್ ।
ತತ್ಸರ್ವಂ ಕ್ಷಮ್ಯತಾಂ ದೇವ ನಾರಾಯಣ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

यदक्षरपदभ्रष्टं मात्राहीनं तु यद्भवेत् ।
तत्सर्वं क्षम्यतां देव नारायण नमोऽस्तु ते ॥

ಶ್ಲೋಕ (IAST)

yadakṣarapadabhraṣṭaṃ mātrāhīnaṃ tu yadbhavet |
tatsarvaṃ kṣamyatāṃ deva nārāyaṇa namo’stu te ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಯತ್ ಅಕ್ಷರ ಪದ ಭ್ರಷ್ಟಮ್ (यत् अक्षर पद भ्रष्टम्, yat akṣara pada bhraṣṭam) = ಯಾವ ಅಕ್ಷರ ಅಥವಾ ಪದ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿದೆಯೋ (whatever letter or word has slipped or gone wrong)
ಮಾತ್ರಾ ಹೀನಮ್ ತು ಯತ್ ಭವೇತ್ (मात्रा हीनम् तु यत् भवेत्, mātrā hīnam tu yat bhavet) = ಮಾತ್ರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಏನಾಗಿದೆಯೋ (whatever has fallen short in metre)
ತತ್ ಸರ್ವಮ್ ಕ್ಷಮ್ಯತಾಮ್ ದೇವ (तत् सर्वम् क्षम्यताम् देव, tat sarvam kṣamyatām deva) = ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸು ಓ ದೇವ (forgive all of that, O Lord)
ನಾರಾಯಣ ನಮಃ ಅಸ್ತು ತೇ (नारायण नमः अस्तु ते, nārāyaṇa namaḥ astu te) = ನಾರಾಯಣನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ (O Narayana, salutations be to you)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಪಠಣ ಮಾಡುವಾಗ ಯಾವ ಅಕ್ಷರ ತಪ್ಪಿದ್ದರೂ, ಯಾವ ಪದ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದರೂ, ಮಾತ್ರೆಯ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಓ ದೇವ ನಾರಾಯಣ, ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O Lord Narayana, whatever letter has gone wrong, whatever word has slipped, whatever has fallen short in the counting of metre while reciting, forgive all of it. Salutations to you.

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆAbout this verse

ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ, ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪಾರಾಯಣಗಳ ಫಲಶ್ರುತಿಯ ನಂತರ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸೇರಿಸುವ ರೂಢಿ ಇದೆ, ದೇವತೆಯ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

It is customary to add this verse after the phalashruti of many recitations including the Vishnu Sahasranama and Lalita Sahasranama, though the name of the deity addressed may change.

ಇದು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ, ಪಠಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಲುಗಳಾಗಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿವೆ.

It does not belong to any single text and has grown in tradition as independent closing lines added at the end of recitation.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ತಪ್ಪಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭಯದಿಂದ ಪಠಣವನ್ನೇ ಬಿಡುವ ಬದಲು, ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೇಳಿ ಈ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಗಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ರೂಢಿ.

Rather than avoiding recitation out of fear of making mistakes, it is a good practice to recite as devotedly as we can and close with this verse.

ವಿಭಾಗ: ನಿತ್ಯ ಪಾರಾಯಣ